શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 397

ਹਰਿ ਰੂਪ ਨਿਹਾਰਿ ਮਨੇ ਸੁਖ ਪਾਇ ਕੈ ਸ੍ਰੀ ਜਦੁਬੀਰ ਕੀ ਸੇਵ ਸੁ ਕੀਨੀ ॥

har roop nihaar mane sukh paae kai sree jadubeer kee sev su keenee |

કૃષ્ણનું મુખ જોઈને અક્રૂર અત્યંત પ્રસન્ન થયો અને તે કૃષ્ણની નિઃસ્વાર્થ સેવામાં લીન થઈ ગયો.

ਪਾਇ ਪਰੋ ਤਾਹਿ ਕੇ ਬਹੁਰੇ ਉਠਿ ਦੇਵਕੀ ਲਾਲਿ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਦੀਨੀ ॥

paae paro taeh ke bahure utth devakee laal parikramaa deenee |

તેણે કૃષ્ણના ચરણ સ્પર્શ કર્યા અને તેમની આસપાસ પરિક્રમા કરી

ਭੋਜਨ ਅੰਨ ਜਿਤੋ ਗ੍ਰਿਹ ਥੋ ਸੋਊ ਆਨਿ ਧਰੋ ਹਿਤ ਬਾਤ ਲਖੀਨੀ ॥

bhojan an jito grih tho soaoo aan dharo hit baat lakheenee |

અતિશય સ્નેહથી લીન થઈને, ઘરમાં જે કંઈ ખોરાક-ભોજન વગેરે હતું, તે બધું તે કૃષ્ણ સમક્ષ લઈ આવ્યો.

ਥੋ ਮਨ ਮੋ ਸੋਊ ਬਾਛਤ ਇਛ ਵਹੈ ਜਸੁਧਾ ਸੁਤ ਪੂਰਨ ਕੀਤੀ ॥੯੯੭॥

tho man mo soaoo baachhat ichh vahai jasudhaa sut pooran keetee |997|

અક્રૂરના મનમાં જે પણ ઈચ્છા હતી, તે યશોદાના પુત્ર કૃષ્ણે પૂરી કરી.997.

ਪੂਰਨ ਕੈ ਮਨਸਾ ਤਿਹ ਕੀ ਸੰਗਿ ਊਧਵ ਲੈ ਫਿਰਿ ਧਾਮਿ ਅਯੋ ॥

pooran kai manasaa tih kee sang aoodhav lai fir dhaam ayo |

અક્રૂરની ઈચ્છા પૂરી કરીને અને ઉધવને સાથે લઈને કૃષ્ણ પોતાના ઘરે પાછા ફર્યા

ਗ੍ਰਿਹ ਆਇ ਕੈ ਮੰਗਨ ਲੋਗ ਬੁਲਾਇ ਗਵਾਵਤ ਭਯੋ ਤਿਹ ਰਾਗ ਗਯੋ ॥

grih aae kai mangan log bulaae gavaavat bhayo tih raag gayo |

ઘરે આવતાં જ ઔષધિઓને બોલાવવામાં આવ્યા અને રાજી થઈને તેમને વિવિધ પ્રકારની ભિક્ષા દાનમાં આપવામાં આવી

ਤਿਨ ਊਪਰ ਰੀਝਿ ਕਹੈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਘਨੋ ਗ੍ਰਿਹ ਤੇ ਕਢਿ ਦਾਨ ਦਯੋ ॥

tin aoopar reejh kahai kab sayaam ghano grih te kadt daan dayo |

કવિ શ્યામ કહે છે કે, તેમની ઈર્ષ્યા થઈને તેમણે તેમને ઘરમાંથી બહાર કાઢ્યા અને પુષ્કળ દાન આપ્યું.

ਮਨੋ ਤਾ ਜਸ ਤੇ ਮ੍ਰਿਤ ਮੰਡਲ ਮੈ ਅਬ ਕੇ ਦਿਨ ਲਉ ਦਿਨ ਸੇਤ ਭਯੋ ॥੯੯੮॥

mano taa jas te mrit manddal mai ab ke din lau din set bhayo |998|

આ કૃત્યથી, કૃષ્ણની ખૂબ પ્રશંસા થઈ, કવિ શ્યામ કહે છે કે આ પ્રશંસા સાથે આજ સુધી, મૃત્યુના ગોળામાં દિવસનો સમય સફેદ દેખાય છે.998.

ਅਕ੍ਰੂਰ ਸਿਆਮ ਕੇ ਧਾਮਹਿ ਆਇ ਕੈ ਸ੍ਰੀ ਜਦੁਬੀਰ ਕੇ ਪਾਇਨ ਲਾਗਿਓ ॥

akraoor siaam ke dhaameh aae kai sree jadubeer ke paaein laagio |

અક્રૂર કૃષ્ણના મહેલમાં આવ્યો અને તેમના પગે પડ્યો

ਕੰਸ ਬਿਦਾਰਿ ਬਕੀ ਉਰਿ ਫਾਰਿ ਕਹਿਯੋ ਕਰਤਾਰ ਸਰਾਹਨ ਲਾਗਿਓ ॥

kans bidaar bakee ur faar kahiyo karataar saraahan laagio |

તે કંસ અને બકાસુરના હત્યારા કૃષ્ણની સ્તુતિ કરવા લાગ્યો

ਅਉਰ ਗਈ ਸੁਧਿ ਭੂਲ ਸਭੈ ਹਰਿ ਕੀ ਉਪਮਾ ਰਸ ਭੀਤਰ ਪਾਗਿਓ ॥

aaur gee sudh bhool sabhai har kee upamaa ras bheetar paagio |

(તે) બીજી બધી ઇન્દ્રિયોને ભૂલી ગયો, (ફક્ત) શ્રી કૃષ્ણના સામ્યમાં તલ્લીન થઈ ગયો.

ਆਨੰਦ ਬੀਚ ਬਢਿਯੋ ਮਨ ਕੇ ਮਨ ਕੋ ਦੁਖ ਥੋ ਜਿਤਨੋ ਸਭ ਭਾਗਿਓ ॥੯੯੯॥

aanand beech badtiyo man ke man ko dukh tho jitano sabh bhaagio |999|

આવા વખાણમાં લીન થઈને તે પોતાનું ભાન ભૂલી ગયો, તેના બધા દુઃખોનો અંત આવ્યો અને તેના મનમાં આનંદ વધ્યો.999.

ਦੇਵਕੀ ਲਾਲ ਗੁਪਾਲ ਅਹੋ ਨੰਦ ਲਾਲ ਦਿਆਲ ਇਹੈ ਜੀਯ ਧਾਰਿਓ ॥

devakee laal gupaal aho nand laal diaal ihai jeey dhaario |

આ કૃષ્ણ દેવકીનો પુત્ર છે જે કૃપાથી નંદનો પુત્ર બન્યો

ਕੰਸ ਬਿਦਾਰਿ ਬਕੀ ਉਰ ਫਾਰਿ ਕਹਿਯੋ ਕਰਤਾ ਜਦੁਬੀਰ ਉਚਾਰਿਓ ॥

kans bidaar bakee ur faar kahiyo karataa jadubeer uchaario |

તેણે કંસને મારી નાખ્યો હતો અને બકાસુરનું હૃદય પણ ફાડી નાખ્યું હતું, તે યાદવોના વીર તરીકે ઓળખાય છે.

ਹੇ ਅਘ ਕੇ ਰਿਪੁ ਹੇ ਰਿਪੁ ਕੇਸੀ ਕੇ ਹੇ ਕੁਪਿ ਜਾਹਿ ਤ੍ਰਿਨਾਵ੍ਰਤਿ ਮਾਰਿਓ ॥

he agh ke rip he rip kesee ke he kup jaeh trinaavrat maario |

હે કૃષ્ણ! કેશીનો સંહાર કરનાર, સર્વ પાપોનો નાશ કરનાર અને ત્રિનવ્રતનો પણ સંહાર કરનાર

ਤਾ ਅਬ ਰੂਪ ਦਿਖਾਇ ਹਮੈ ਹਮਰੋ ਸਭ ਪਾਪ ਬਿਦਾ ਕਰਿ ਡਾਰਿਓ ॥੧੦੦੦॥

taa ab roop dikhaae hamai hamaro sabh paap bidaa kar ddaario |1000|

મને તમારો ચહેરો બતાવીને તમે મારા બધા પાપોનો નાશ કર્યો છે.��1000.

ਚੋਰ ਹੈ ਸਾਧਨ ਕੇ ਦੁਖ ਕੋ ਸੁਖ ਕੋ ਬਰੁ ਦਾਇਕ ਸ੍ਯਾਮ ਉਚਾਰਿਓ ॥

chor hai saadhan ke dukh ko sukh ko bar daaeik sayaam uchaario |

હે શ્યામ! તમે ચોર છો (પણ) તમે સંતોના દુ:ખ (ચોરી) કરો છો અને સુખ આપનાર કહેવાય છે.

ਹੈ ਠਗ ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਚੀਰਨ ਕੋ ਭਟ ਹੈ ਜਿਨਿ ਕੰਸ ਸੋ ਬੀਰ ਪਛਾਰਿਓ ॥

hai tthag gvaaran cheeran ko bhatt hai jin kans so beer pachhaario |

કૃષ્ણને પરાક્રમી અને શક્તિશાળી, સંતોના દુઃખોનો નાશ કરનાર, શાંતિ અને આરામ આપનાર, ગોપીઓના વસ્ત્રો ચોરનાર અને કંસના યોદ્ધાઓને ઉથલાવી નાખનાર ઠગ કહેવામાં આવે છે.

ਕਾਇਰ ਹੈ ਬਹੁ ਪਾਪਨ ਤੇ ਅਰੁ ਬੈਦ ਹੈ ਜਾ ਸਭ ਲੋਗ ਜੀਯਾਰਿਓ ॥

kaaeir hai bahu paapan te ar baid hai jaa sabh log jeeyaario |

તે પાપોથી દૂર રહે છે અને લોકોને તમામ પ્રકારની બીમારીઓથી બચાવે છે

ਪੰਡਿਤ ਹੈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਜਿਨਿ ਚਾਰੋ ਈ ਬੇਦੁ ਕੋ ਭੇਦ ਸਵਾਰਿਓ ॥੧੦੦੧॥

panddit hai kab sayaam kahai jin chaaro ee bed ko bhed savaario |1001|

કવિ શ્યામ કહે છે કે એ જ કૃષ્ણ એ સર્વોચ્ચ પંડિત છે જે ચાર વેદ 1001 ના રહસ્યોનું વર્ણન કરે છે.

ਯੌ ਕਹਿ ਕੈ ਜਦੁਬੀਰ ਕੇ ਸੋ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਉਠਿ ਪਾਇ ਪਰਿਯੋ ॥

yau keh kai jadubeer ke so kab sayaam kahai utth paae pariyo |

આમ કહી અક્રૂર કૃષ્ણના ચરણોમાં પડ્યો

ਹਰਿ ਕੀ ਬਹੁ ਬਾਰ ਸਰਾਹ ਕਰੀ ਦੁਖ ਥੋ ਜਿਤਨੋ ਛਿਨ ਬੀਚ ਹਰਿਯੋ ॥

har kee bahu baar saraah karee dukh tho jitano chhin beech hariyo |

તેણે વારંવાર તેની પ્રશંસા કરી અને તેની બધી વેદનાઓ એક જ ક્ષણમાં સમાપ્ત થઈ ગઈ

ਅਰੁ ਤਾ ਛਬਿ ਕੇ ਜਸੁ ਉਚ ਮਹਾ ਕਬਿ ਨੇ ਬਿਧਿ ਯਾ ਮੁਖ ਤੇ ਉਚਰਿਯੋ ॥

ar taa chhab ke jas uch mahaa kab ne bidh yaa mukh te uchariyo |

(અને) એ દ્રશ્યનો ઉચ્ચ અને મહાન યશ આ રીતે કવિ પોતાના મુખેથી ઉચ્ચાર્યો છે.

ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਸੰਜੋਅ ਕਉ ਪੈਨ੍ਰਹਿ ਤਨੈ ਸਭ ਪਾਪਨ ਸੰਗਿ ਲਰਿਯੋ ਨ ਟਰਿਯੋ ॥੧੦੦੨॥

har naam sanjoa kau painreh tanai sabh paapan sang lariyo na ttariyo |1002|

કવિએ આ નજારાની સુંદરતા આ રીતે વર્ણવી છે કે અક્રૂર દુષ્ટો સામે નિર્ભયતાથી લડવા માટે ભગવાનના નામનું બખ્તર ધારણ કરીને સૂક્ષ્મ બન્યો.1002.

ਫਿਰਿ ਯੌ ਕਰਿ ਕਾਨਰ ਕੀ ਉਪਮਾ ਹਰਿ ਜੀ ਤੁਮ ਹੀ ਮੁਰ ਸਤ੍ਰ ਪਛਾਰਿਯੋ ॥

fir yau kar kaanar kee upamaa har jee tum hee mur satr pachhaariyo |

પછી તેણે શ્રી કૃષ્ણનું આ રીતે અનુકરણ કર્યું, હે હરિજી! તમે જ 'મુર' (નામ) ના દુશ્મન પર વિજય મેળવ્યો હતો.

ਤੈ ਹੀ ਮਰੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਰਿ ਕਮਧ ਸੁ ਰਾਵਨ ਮਾਰਿ ਘਨੋ ਰਨ ਪਾਰਿਯੋ ॥

tai hee mare tripuraar kamadh su raavan maar ghano ran paariyo |

પછી તેણે કૃષ્ણની પ્રશંસા કરી અને કહ્યું, હે ભગવાન (કૃષ્ણ)! તમે ભયંકર યુદ્ધમાં મુર રાક્ષસનો વધ કર્યો હતો અને કબંધ અને રાવણ વગેરેનો વધ કર્યો હતો

ਲੰਕ ਦਈ ਅਰਿ ਭ੍ਰਾਤਰ ਕਉ ਸੀਅ ਕੋ ਸੰਗਿ ਲੈ ਫਿਰਿ ਅਉਧਿ ਸਿਧਾਰਿਯੋ ॥

lank dee ar bhraatar kau seea ko sang lai fir aaudh sidhaariyo |

તમે વિભીષણને લંકાનું રાજ્ય આપ્યું અને તમે પોતે સીતા સાથે અયોધ્યા ગયા.

ਤੈ ਹੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਕੀਏ ਸਭ ਹੀ ਹਮ ਜਾਨਤ ਹੈ ਇਹ ਭਾਤਿ ਉਚਾਰਿਯੋ ॥੧੦੦੩॥

tai hee charitr kee sabh hee ham jaanat hai ih bhaat uchaariyo |1003|

હું ખચકાટ વિના સ્વીકારું છું કે તમે જાતે જ આ બધા પરાક્રમો કર્યા હતા.1003.

ਹੇ ਕਮਲਾਪਤਿ ਹੇ ਗਰੁੜਧ੍ਵਜ ਹੇ ਜਗਨਾਇਕ ਕਾਨ੍ਰਹਿ ਕਹਿਯੋ ਹੈ ॥

he kamalaapat he garurradhvaj he jaganaaeik kaanreh kahiyo hai |

લક્ષ્મીના પતિ! ઓ ગરુડ ધુજા! હે જગતના સ્વામી! (એકલા તમે) કાન્હ (નામથી) કહેવાય છે.

ਹੇ ਜਦੁਬੀਰ ਕਹੋ ਬਤੀਯਾ ਸਭ ਹੀ ਤੁਮਰੀ ਭ੍ਰਿਤ ਲੋਕ ਭਯੋ ਹੈ ॥

he jadubeer kaho bateeyaa sabh hee tumaree bhrit lok bhayo hai |

��ઓ ગરુડનું બેનર! હે લક્ષ્મીના મહારાજ! અને વિશ્વના ભગવાન! મારી વાત સાંભળ, તું આખી દુનિયાનો આધાર છે

ਮੇਰੀ ਹਰੋ ਮਮਤਾ ਹਰਿ ਜੂ ਇਹ ਭਾਤਿ ਕਹਿਯੋ ਹਰਿ ਚੀਨ ਲਯੋ ਹੈ ॥

meree haro mamataa har joo ih bhaat kahiyo har cheen layo hai |

હે ભગવાન! મારો પ્રેમ લો આ પ્રકારની વાણી કૃષ્ણે સાંભળી હતી.

ਡਾਰਿ ਦਈ ਮਮਤਾ ਤਿਹ ਪੈ ਸੋਊ ਮੋਨਹਿ ਧਾਰ ਕੈ ਬੈਠਿ ਰਹਿਯੋ ਹੈ ॥੧੦੦੪॥

ddaar dee mamataa tih pai soaoo moneh dhaar kai baitth rahiyo hai |1004|

કૃષ્ણને અનુમાન હતું કે અક્રુરુ તેની આસક્તિ અને ખાણપણમાંથી મુક્તિ વિશે કંઈક કહેવા માંગે છે, તેથી તેણે મન દ્વારા તેને વરદાન આપીને અક્રૂરની ખાણપણને અસર કરી અને તે પોતે ચૂપચાપ બેસી રહ્યો.1004.