શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 693


ਰਤਨ ਜਟਤ ਰਥ ਸੁਭਤ ਖਚਿਤ ਬਜ੍ਰਨ ਮੁਕਤਾਫਲ ॥
ratan jattat rath subhat khachit bajran mukataafal |

(જે) રત્નોથી જડેલા રથને સુંદર બનાવે છે, (જે) હીરા અને મોતીથી જડેલા છે.

ਹੀਰ ਚੀਰ ਆਭਰਣ ਧਰੇ ਸਾਰਥੀ ਮਹਾਬਲ ॥
heer cheer aabharan dhare saarathee mahaabal |

રત્નોથી જડેલા અને મોતીથી ભરેલા આ રથમાં આ પરાક્રમી સારથિ શણગારેલા વસ્ત્રો ધારણ કરશે.

ਕਨਕ ਦੇਖ ਕੁਰਰਾਤ ਕਠਨ ਕਾਮਿਨ ਬ੍ਰਿਤ ਹਾਰਤ ॥
kanak dekh kuraraat katthan kaamin brit haarat |

સોનું જોઈને કઠણ સુંદર લંપટ યુવતીઓ મોહિત થઈ જશે,

ਤਨਿ ਪਟੰਬਰ ਜਰਕਸੀ ਪਰਮ ਭੂਖਨ ਤਨ ਧਾਰਤ ॥
tan pattanbar jarakasee param bhookhan tan dhaarat |

તેમની પ્રતિજ્ઞાનો ત્યાગ કરીને તે પોતાના શરીર પર આભૂષણો અને સુંદર વસ્ત્રો ધારણ કરશે

ਇਹ ਛਬਿ ਅਨੰਦ ਮਦਨਜ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਜਿਦਿਨ ਗਰਜ ਦਲ ਗਾਹਿ ਹੈ ॥
eih chhab anand madanaj nripat jidin garaj dal gaeh hai |

હે રાજા! પ્રેમનો આનંદ આપનાર દેવ, જ્યારે તે સામે આવશે, આવા સુંદર દંભમાં ગર્જના કરતું,

ਬਿਨੁ ਇਕ ਧੀਰਜ ਸੁਨਿ ਰੇ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਸੁ ਅਉਰ ਸਮੁਹ ਕੋ ਜਾਹਿ ਹੈ ॥੧੭੫॥
bin ik dheeraj sun re nripat su aaur samuh ko jaeh hai |175|

તો પછી સહનશક્તિવાળા સિવાય કોણ તેનો સામનો કરશે.175.

ਧੂਮ੍ਰ ਬਰਣ ਸਾਰਥੀ ਧੂਮ੍ਰ ਬਾਜੀਰਥ ਛਾਜਤ ॥
dhoomr baran saarathee dhoomr baajeerath chhaajat |

કાળા રંગના સારથિને જોઈને બધા દેવતાઓ, પુરુષો અને ઋષિઓ શરમાશે.

ਧੂਮ੍ਰ ਬਰਣ ਆਭਰਣ ਨਿਰਖਿ ਸੁਰ ਨਰ ਮੁਨਿ ਲਾਜਤ ॥
dhoomr baran aabharan nirakh sur nar mun laajat |

કાળા રથ અને ઘોડાઓ અને ભવ્ય કાળા વસ્ત્રો

ਧੂਮ੍ਰ ਨੈਨ ਧੂਮਰੋ ਗਾਤ ਧੂਮਰ ਤਿਹ ਭੂਖਨ ॥
dhoomr nain dhoomaro gaat dhoomar tih bhookhan |

(કોની પાસે) ધૂમ્રપાનવાળી આંખો, ધૂમ્રપાન કરતું શરીર અને ધૂમ્રપાનવાળા ઝવેરાત.

ਧੂਮ੍ਰ ਬਦਨ ਤੇ ਬਮਤ ਸਰਬ ਸਤ੍ਰੂ ਕੁਲ ਦੂਖਨ ॥
dhoomr badan te bamat sarab satraoo kul dookhan |

તેના કાળા શરીર પર કાળી આંખો અને કાળા અલંકારો ચમકશે અને તેના શત્રુઓ વ્યથા પામશે

ਅਸ ਭਰਮ ਮਦਨ ਚਤੁਰਥ ਸੁਵਨ ਜਿਦਿਨ ਰੋਸ ਕਰਿ ਧਾਇ ਹੈ ॥
as bharam madan chaturath suvan jidin ros kar dhaae hai |

જે દિવસે પ્રેમના દેવતાનો આ ચોથો પુત્ર ગુસ્સામાં તમારી તરફ આગળ વધશે, ત્યારે,

ਦਲ ਲੂਟ ਕੂਟ ਤੁਮਰੋ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਸੁ ਸਰਬ ਛਿਨਕ ਮਹਿ ਜਾਇ ਹੈ ॥੧੭੬॥
dal loott koott tumaro nripat su sarab chhinak meh jaae hai |176|

હે રાજા! તે ગુસ્સામાં તમારી તરફ આગળ વધશે, પછી હે રાજા! તે એક જ ક્ષણમાં તમારી સેનાને લૂંટી લેશે અને કાપી નાખશે.176.

ਅਉਰ ਅਉਰ ਜੇ ਸੁਭਟਿ ਗਨੋ ਤਿਹ ਨਾਮ ਬਿਚਛਨ ॥
aaur aaur je subhatt gano tih naam bichachhan |

અન્ય યોદ્ધાઓના નામ પણ અદ્ભુત છે

ਬਡ ਜੋਧਾ ਬਡ ਸੂਰ ਬਡੇ ਜਿਤਵਾਰ ਸੁਲਛਨ ॥
badd jodhaa badd soor badde jitavaar sulachhan |

તેઓ બધા ખૂબ જ બહાદુર અને યુદ્ધના વિજેતા છે

ਕਲਹਿ ਨਾਮ ਇਕ ਨਾਰਿ ਮਹਾ ਕਲ ਰੂਪ ਕਲਹ ਕਰ ॥
kaleh naam ik naar mahaa kal roop kalah kar |

કાલ્હા નામની એક સ્ત્રી છે, જેનું આકૃતિ ખૂબ જ ભયાનક છે,

ਲੋਗ ਚਤੁਰਦਸ ਮਾਝਿ ਜਾਸੁ ਛੋਰਾ ਨਹੀ ਸੁਰ ਨਰ ॥
log chaturadas maajh jaas chhoraa nahee sur nar |

તેણીએ તમામ ચૌદ જગતમાં કોઈ પણ દેવ અથવા માણસને અસ્પૃશ્ય રાખ્યો નથી

ਸਬ ਸਸਤ੍ਰ ਅਸਤ੍ਰ ਭੀਤਰ ਨਿਪੁਣ ਅਤਿ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤਿਹ ਜਾਨੀਐ ॥
sab sasatr asatr bheetar nipun at prabhaav tih jaaneeai |

શસ્ત્રો અને શસ્ત્રોમાં કુશળ યોદ્ધાઓ અને ખૂબ જ પ્રભાવશાળી લડવૈયાઓ અને

ਸਬ ਦੇਸ ਭੇਸ ਅਰੁ ਰਾਜ ਸਬ ਤ੍ਰਾਸ ਜਵਨ ਕੋ ਮਾਨੀਐ ॥੧੭੭॥
sab des bhes ar raaj sab traas javan ko maaneeai |177|

દૂર અને નજીકના દેશોના રાજાઓ તેનાથી ડરે છે.177.

ਬੈਰ ਨਾਮ ਇਕ ਬੀਰ ਮਹਾ ਦੁਰ ਧਰਖ ਅਜੈ ਰਣਿ ॥
bair naam ik beer mahaa dur dharakh ajai ran |

વીર નામનો એક અત્યંત નિર્ભય વીર છે જેને યુદ્ધમાં હરાવી શકાતો નથી.

ਕਬਹੁ ਦੀਨ ਨਹੀ ਪੀਠਿ ਅਨਿਕ ਜੀਤੇ ਜਿਹ ਨ੍ਰਿਪ ਗਣ ॥
kabahu deen nahee peetth anik jeete jih nrip gan |

શતુર્તા (શત્રુતા) નામનો એક અજેય યોદ્ધા છે જેણે ક્યારેય પીઠ બતાવી નથી અને ઘણા રાજાઓને જીતી લીધા છે.

ਲੋਚਨ ਸ੍ਰੌਣਤ ਬਰਣ ਅਰੁਣ ਸਬ ਸਸਤ੍ਰ ਅੰਗਿ ਤਿਹ ॥
lochan srauanat baran arun sab sasatr ang tih |

તેની આંખો અને રંગ લોહી જેવા લાલ હતા અને તમામ અંગો પર શસ્ત્રો હતા

ਰਵਿ ਪ੍ਰਕਾਸ ਸਰ ਧੁਜਾ ਅਰੁਣ ਲਾਜਤ ਲਖਿ ਛਬਿ ਜਿਹ ॥
rav prakaas sar dhujaa arun laajat lakh chhab jih |

તેનું બેનર સૂર્યપ્રકાશ જેવું હતું અને તેની તેજ જોઈને સૂર્ય પણ શરમાઈ ગયો

ਇਹ ਭਾਤਿ ਬੈਰ ਬੀਰਾ ਬਡੈ ਜਿਦਿਨ ਕ੍ਰੁਧ ਕਰਿ ਗਰਜਿ ਹੈ ॥
eih bhaat bair beeraa baddai jidin krudh kar garaj hai |

આ રીતે શતુર્તા નામના આ પરાક્રમી યોદ્ધાઓ ક્રોધથી ગર્જના કરશે.

ਬਿਨੁ ਏਕ ਸਾਤਿ ਸੁਨ ਰੇ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਸੁ ਅਉਰ ਨ ਦੂਸਰ ਬਰਜਿ ਹੈ ॥੧੭੮॥
bin ek saat sun re nripat su aaur na doosar baraj hai |178|

તે દિવસે, શાંતિ (શાંતિ) સિવાય બીજું કોઈ તેનો સામનો કરશે નહીં.178.

ਧੂਮ੍ਰ ਧੁਜਾ ਰਥ ਧੂਮ੍ਰ ਧੂਮ੍ਰ ਸਾਰਥੀ ਬਿਰਾਜਤ ॥
dhoomr dhujaa rath dhoomr dhoomr saarathee biraajat |

પાછળનું બેનર, કાળો રથ અને કાળો રથ ભવ્ય લાગે છે

ਧੂਮ੍ਰ ਬਸਤ੍ਰ ਤਨ ਧਰੇ ਨਿਰਖਿ ਧੂਅਰੋ ਮਨਿ ਲਾਜਤ ॥
dhoomr basatr tan dhare nirakh dhooaro man laajat |

કાળા વસ્ત્રો જોઈને ધુમાડા પણ મનમાં શરમાઈ ગયા

ਧੂਮ੍ਰ ਧਨੁਖ ਕਰ ਛਕ੍ਯੋ ਬਾਨ ਧੂਮਰੇ ਸੁਹਾਏ ॥
dhoomr dhanukh kar chhakayo baan dhoomare suhaae |

તેના બ્લોક કેવી રીતે માટે કાળા તીર છે

ਸੁਰ ਨਰ ਨਾਗ ਭੁਜੰਗ ਜਛ ਅਰੁ ਅਸੁਰ ਲਜਾਏ ॥
sur nar naag bhujang jachh ar asur lajaae |

તેને જોઈને દેવતાઓ, માણસો નાગ, યક્ષ અને રાક્ષસો શરમ અનુભવે છે

ਇਹ ਛਬਿ ਪ੍ਰਭਾਵ ਆਲਸ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਜਿਦਿਨ ਜੁਧ ਕਹ ਜੁਟ ਹੈ ॥
eih chhab prabhaav aalas nripat jidin judh kah jutt hai |

આળસ 'આ (પ્રકારની) છબીની અસરથી, જ્યારે રાજા યુદ્ધમાં જોડાશે,

ਉਦਮ ਬਿਹੀਨ ਸੁਨ ਰੇ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਅਉਰ ਸਕਲ ਦਲ ਫੁਟ ਹੈ ॥੧੭੯॥
audam biheen sun re nripat aaur sakal dal futt hai |179|

હે રાજા! આ પ્રભાવશાળી સુંદરતા આલસ (આળસ)ની છે અને હે રાજા! જે દિવસે તે લડવા માટે તમારો મુકાબલો કરશે, ખંત વગરની તમારી સેના ખંડિત થઈ જશે.179.

ਹਰਿਤ ਧੁਜਾ ਅਰੁ ਧਨੁਖ ਹਰਿਤ ਬਾਜੀ ਰਥ ਸੋਭੰਤ ॥
harit dhujaa ar dhanukh harit baajee rath sobhant |

લીલો ઝંડો, લીલું ધનુષ્ય અને લીલો ઘોડો અને લીલો રથ શોભે છે.

ਹਰਤ ਬਸਤ੍ਰ ਤਨ ਧਰੇ ਨਿਰਖਿ ਸੁਰ ਨਰ ਮਨ ਮੋਹੰਤ ॥
harat basatr tan dhare nirakh sur nar man mohant |

લીલા રંગના ઝંડા, લીલા ધનુષ્ય, લીલા ઘોડા, લીલા રથ અને શરીર પર લીલા વસ્ત્રો ધારણ કરનારને જોઈને દેવતાઓ અને પુરુષો મોહિત થઈ જાય છે.

ਪਵਨ ਬੇਗ ਰਥ ਚਲਤ ਭ੍ਰਮਨ ਬਘੂਲਾ ਲਖਿ ਲਜਿਤ ॥
pavan beg rath chalat bhraman baghoolaa lakh lajit |

તેનો રથ પવનની ઝડપે ફરતો હોવાથી હરણને સંકોચ થાય છે

ਸੁਨਤ ਸ੍ਰਵਨ ਚਕ ਸਬਦ ਮੇਘ ਮਨ ਮਹਿ ਸੁਖੁ ਸਜਿਤ ॥
sunat sravan chak sabad megh man meh sukh sajit |

તેનો અવાજ સાંભળીને વાદળો મનમાં આનંદ અનુભવે છે

ਇਹ ਛਬਿ ਪ੍ਰਤਾਪ ਮਦ ਨਾਮ ਨ੍ਰਿਪ ਜਿਦਿਨ ਤੁਰੰਗ ਨਚਾਇ ਹੈ ॥
eih chhab prataap mad naam nrip jidin turang nachaae hai |

જે દિવસે આ ગરવ નામની વ્યક્તિ તમારી સમક્ષ તેનો ઘોડો નૃત્ય કરશે.

ਬਿਨੁ ਇਕ ਬਿਬੇਕ ਸੁਨ ਲੈ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਸਸੁ ਸਮਰਿ ਨ ਦੂਸਰ ਜਾਇ ਹੈ ॥੧੮੦॥
bin ik bibek sun lai nripat sas samar na doosar jaae hai |180|

તે દિવસે તેમની સમક્ષ વિવેક સિવાય બીજું કોઈ રહેશે નહીં.180.

ਅਸਿਤ ਧੁਜਾ ਸਾਰਥੀ ਅਸਿਤ ਬਸਤ੍ਰੈ ਅਰੁ ਬਾਜੀ ॥
asit dhujaa saarathee asit basatrai ar baajee |

કાળો (એસિડ) ધ્વજ છે, કાળો સારથિ છે, કાળો બખ્તર અને ઘોડા છે,

ਅਸਿਤ ਕਵਚ ਤਨ ਕਸੇ ਤਜਤ ਬਾਣਨ ਕੀ ਰਾਜੀ ॥
asit kavach tan kase tajat baanan kee raajee |

જે કાળા ધ્વજ, કાળો સારથિ, કાળા વસ્ત્રો, કાળો ઘોડો, બખ્તર વગેરેથી સુશોભિત છે, જે સતત તીરોનો વરસાદ કરે છે,

ਅਸਿਤ ਸਕਲ ਤਿਹ ਬਰਣ ਅਸਿਤ ਲੋਚਨ ਦੁਖ ਮਰਦਨ ॥
asit sakal tih baran asit lochan dukh maradan |

તેનો રંગ સંપૂર્ણ કાળો છે, તેની આંખો કાળી છે અને તે દુઃખોનો નાશ કરનાર છે

ਅਸਿਤ ਮਣਿਣ ਕੇ ਸਕਲ ਅੰਗਿ ਭੂਖਣ ਰੁਚਿ ਬਰਧਨ ॥
asit manin ke sakal ang bhookhan ruch baradhan |

કાળા મોતીના આભૂષણો તેના અંગોની સુંદરતામાં વધારો કરે છે

ਅਸ ਕੁਵ੍ਰਿਤਿ ਬੀਰ ਦੁਰ ਧਰਖ ਅਤਿ ਜਿਦਿਨ ਸਮਰ ਕਹ ਸਜਿ ਹੈ ॥
as kuvrit beer dur dharakh at jidin samar kah saj hai |

જે દિવસે કુવ્રતિ (દુષ્ટ પ્રતિજ્ઞા) નામના યોદ્ધાઓ ધનુષ્ય પકડીને મેદાનમાં પ્રવેશ કરશે,

ਬਿਨੁ ਇਕ ਧੀਰਜ ਬੀਰਤ ਤਜਿ ਅਉਰ ਸਕਲ ਦਲ ਭਜਿ ਹੈ ॥੧੮੧॥
bin ik dheeraj beerat taj aaur sakal dal bhaj hai |181|

સહનશક્તિ ધરાવનાર સિવાય આખી સેના તે દિવસે ભાગી જશે.181.

ਚਰਮ ਬਰਮ ਕਹ ਧਰੇ ਧਰਮ ਛਤ੍ਰੀ ਕੋ ਧਾਰਤ ॥
charam baram kah dhare dharam chhatree ko dhaarat |

(જે) ચામડાનું બખ્તર ધારણ કરે છે અને છત્રી ધર્મ ધારણ કરે છે.

ਅਜੈ ਜਾਨਿ ਆਪਨਹਿ ਸਰਬ ਰਣ ਸੁਭਟ ਪਚਾਰਤ ॥
ajai jaan aapaneh sarab ran subhatt pachaarat |

ચામડાનું બખ્તર પહેરીને ક્ષત્રિય વ્રતને સિદ્ધ કરનાર બધાને પડકારે છે અને પોતાને અજેય માને છે.

ਧਰਨ ਨ ਆਗੈ ਧੀਰ ਬੀਰ ਜਿਹ ਸਾਮੁਹ ਧਾਵਤ ॥
dharan na aagai dheer beer jih saamuh dhaavat |

કોઈ યોદ્ધા તેની અને બધા દેવતાઓ સામે રહેતો નથી,

ਸੁਰ ਅਸੁਰ ਅਰੁ ਨਰ ਨਾਰਿ ਜਛ ਗੰਧ੍ਰਬ ਗੁਨ ਗਾਵਤ ॥
sur asur ar nar naar jachh gandhrab gun gaavat |

રાક્ષસો, યક્ષ, ગંધર્વ, પુરૂષો, સ્ત્રીઓ બધા તેમના ગુણગાન ગાય છે

ਇਹ ਬਿਧਿ ਗੁਮਾਨ ਜਾ ਦਿਨ ਗਰਜ ਪਰਮ ਕ੍ਰੋਧ ਕਰ ਢੂਕ ਹੈ ॥
eih bidh gumaan jaa din garaj param krodh kar dtook hai |

જે દિવસે આ અહંકારી, અત્યંત ક્રોધિત થઈને ગર્જના કરશે અને સામે ઊભો રહેશે,

ਬਿਨੁ ਇਕ ਸੀਲ ਸੁਨ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਨ੍ਰਿਪਾਣਿ ਸੁ ਅਉਰ ਸਕਲ ਦਲ ਹੂਕ ਹੈ ॥੧੮੨॥
bin ik seel sun nripat nripaan su aaur sakal dal hook hai |182|

તે દિવસે હે રાજા! શીલ (સૌમ્યતા) સિવાય બીજા બધા નાશ પામશે.182.