શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 142


ਬੀਸ ਹਾਥ ਇਕੀਸ ਹਾਥ ਪਚੀਸ ਹਾਥ ਸਮਾਨ ॥
bees haath ikees haath pachees haath samaan |

વીસ હાથની લંબાઈ, એકવીસ હાથની લંબાઈ અને પચીસ હાથની લંબાઈ

ਤੀਸ ਹਾਥ ਬਤੀਸ ਹਾਥ ਛਤੀਸ ਹਾਥ ਗਿਰਾਹਿ ॥
tees haath batees haath chhatees haath giraeh |

ત્રીસ હાથની લંબાઈ, બત્રીસ હાથની લંબાઈ અને છત્રીસ હાથની લંબાઈ ઘટી

ਆਨ ਆਨ ਗਿਰੈ ਤਹਾ ਸਭ ਭਸਮ ਭੂਤ ਹੋਇ ਜਾਇ ॥੩॥੧੬੭॥
aan aan girai tahaa sabh bhasam bhoot hoe jaae |3|167|

અને બધા ત્યાં પડવા લાગ્યા અને રાખ થઈ ગયા.3.167.

ਏਕ ਸੌ ਹਸਤ ਪ੍ਰਮਾਨ ਦੋ ਸੌ ਹਸਤ ਪ੍ਰਮਾਨ ॥
ek sau hasat pramaan do sau hasat pramaan |

એક અવરોધિત હાથની લંબાઈ અને બેસો હાથની લંબાઈને માપનારા

ਤੀਨ ਸੌ ਹਸਤ ਪ੍ਰਮਾਨ ਚਤ੍ਰ ਸੈ ਸੁ ਸਮਾਨ ॥
teen sau hasat pramaan chatr sai su samaan |

ત્રણસો હાથની લંબાઈ અને ચારસો હાથની લંબાઈ

ਪਾਚ ਸੈ ਖਟ ਸੈ ਲਗੇ ਤਹਿ ਬੀਚ ਆਨ ਗਿਰੰਤ ॥
paach sai khatt sai lage teh beech aan girant |

પાંચસો અને છસો હાથની લંબાઈ ત્યાં અગ્નિદાહની અંદર પડવા લાગી

ਸਹੰਸ ਹਸਤ ਪ੍ਰਮਾਨ ਲਉ ਸਭ ਹੋਮ ਹੋਤ ਅਨੰਤ ॥੪॥੧੬੮॥
sahans hasat pramaan lau sabh hom hot anant |4|168|

એક હજાર હાથ સુધીની લંબાઈ અને અસંખ્ય બધા બળી ગયા અને (તેથી રાખ થઈ ગયા).4.168.

ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ ॥
bhujang prayaat chhand |

ભુજંગ પ્રયાત શ્લોક

ਰਚਿਯੋ ਸਰਪ ਮੇਧੰ ਬਡੋ ਜਗ ਰਾਜੰ ॥
rachiyo sarap medhan baddo jag raajan |

સાર્વભૌમ (જમ્મેજા) સર્પ-યજ્ઞ કરી રહ્યા છે.

ਕਰੈ ਬਿਪ ਹੋਮੈ ਸਰੈ ਸਰਬ ਕਾਜੰ ॥
karai bip homai sarai sarab kaajan |

બ્રાહ્મણો ગૃહ વિધિ કરવામાં વ્યસ્ત છે જેમની યોગ્યતા બધુ બરાબર ગોઠવી રહી છે.

ਦਹੇ ਸਰਬ ਸਰਪੰ ਅਨੰਤੰ ਪ੍ਰਕਾਰੰ ॥
dahe sarab sarapan anantan prakaaran |

ખાડામાં અસંખ્ય પ્રકારના સાપ બળી રહ્યા છે.

ਭੁਜੈ ਭੋਗ ਅਨੰਤੰ ਜੁਗੈ ਰਾਜ ਦੁਆਰੰ ॥੧॥੧੬੯॥
bhujai bhog anantan jugai raaj duaaran |1|169|

રાજાના દ્વાર પર મંત્રો દ્વારા દોરેલા અસંખ્ય કોબ્રા. બળી ગયા છે.1.169.

ਕਿਤੇ ਅਸਟ ਹਸਤੰ ਸਤੰ ਪ੍ਰਾਇ ਨਾਰੰ ॥
kite asatt hasatan satan praae naaran |

લગભગ આઠ હાથ અને લગભગ સાત હાથની લંબાઇના ઘણા સાપ, ગળા સાથે

ਕਿਤੇ ਦੁਆਦਿਸੇ ਹਸਤ ਲੌ ਪਰਮ ਭਾਰੰ ॥
kite duaadise hasat lau param bhaaran |

બાર હાથની લંબાઈવાળા ઘણા વજનદાર સર્પો

ਕਿਤੇ ਦ੍ਵੈ ਸਹੰਸ੍ਰ ਕਿਤੇ ਜੋਜਨੇਕੰ ॥
kite dvai sahansr kite jojanekan |

બે હજાર હાથની ઘણી લંબાઈ અને એક યોજનાની ઘણી લંબાઈ

ਗਿਰੇ ਹੋਮ ਕੁੰਡੰ ਅਪਾਰੰ ਅਚੇਤੰ ॥੨॥੧੭੦॥
gire hom kunddan apaaran achetan |2|170|

તેઓ બધા બેભાનપણે અગ્નિ-વેદીના ખાડામાં પડ્યા.2.170.

ਕਿਤੇ ਜੋਜਨੇ ਦੁਇ ਕਿਤੇ ਤੀਨ ਜੋਜਨ ॥
kite jojane due kite teen jojan |

બે યજનો લંબાઈના ઘણા સર્પો અને ત્રણ યજનના ઘણા

ਕਿਤੇ ਚਾਰ ਜੋਜਨ ਦਹੇ ਭੂਮ ਭੋਗਨ ॥
kite chaar jojan dahe bhoom bhogan |

ચાર યજન લંબાઈના ઘણા, પૃથ્વીના આ બધા સર્પો બળી ગયા

ਕਿਤੇ ਮੁਸਟ ਅੰਗੁਸਟ ਗ੍ਰਿਸਟੰ ਪ੍ਰਮਾਨੰ ॥
kite musatt angusatt grisattan pramaanan |

મુઠ્ઠી અને અંગૂઠાના કદના ઘણા અને સ્પાનની લંબાઈ

ਕਿਤੇ ਡੇਢੁ ਗਿਸਟੇ ਅੰਗੁਸਟੰ ਅਰਧਾਨੰ ॥੩॥੧੭੧॥
kite ddedt gisatte angusattan aradhaanan |3|171|

અને દોઢ ગાળાની લંબાઈ અને અડધા અંગૂઠાના કદના ઘણા બળી ગયા.3.171.

ਕਿਤੇ ਚਾਰ ਜੋਜਨ ਲਉ ਚਾਰ ਕੋਸੰ ॥
kite chaar jojan lau chaar kosan |

ચાર યજનની લંબાઈથી લઈને ચાર કોસ સુધીના ઘણા સર્પો,

ਛੁਐ ਘ੍ਰਿਤ ਜੈਸੇ ਕਰੈ ਅਗਨ ਹੋਮੰ ॥
chhuaai ghrit jaise karai agan homan |

વેદી-અગ્નિમાં બળી ગયા હતા, જાણે કે અગ્નિ સ્પષ્ટ માખણને સ્પર્શે છે.

ਫਣੰ ਫਟਕੈ ਫੇਣਕਾ ਫੰਤਕਾਰੰ ॥
fanan fattakai fenakaa fantakaaran |

સળગતી વખતે, સાપ તેમના હૂડ ફફડાવતા હતા, ફફડાવતા હતા અને ખસતા હતા.

ਛੁਟੈ ਲਪਟ ਜ੍ਵਾਲਾ ਬਸੈ ਬਿਖਧਾਰੰ ॥੪॥੧੭੨॥
chhuttai lapatt jvaalaa basai bikhadhaaran |4|172|

જ્યારે તેઓ અગ્નિમાં પડ્યા, ત્યારે જ્વાળા ભડકી ઉઠી.4.172.

ਕਿਤੇ ਸਪਤ ਜੋਜਨ ਲੌ ਕੋਸ ਅਸਟੰ ॥
kite sapat jojan lau kos asattan |

સાતથી આઠ કોસ સુધીના ઘણા સર્પો,

ਕਿਤੇ ਅਸਟ ਜੋਜਨ ਮਹਾ ਪਰਮ ਪੁਸਟੰ ॥
kite asatt jojan mahaa param pusattan |

ઘણા આઠ યોજન લંબાઈ અને ખૂબ ચરબી

ਭਯੋ ਘੋਰ ਬਧੰ ਜਰੇ ਕੋਟ ਨਾਗੰ ॥
bhayo ghor badhan jare kott naagan |

આ રીતે લાખો સાપ બળી ગયા અને મોટી હત્યા થઈ.

ਭਜ੍ਯੋ ਤਛਕੰ ਭਛਕੰ ਜੇਮ ਕਾਗੰ ॥੫॥੧੭੩॥
bhajayo tachhakan bhachhakan jem kaagan |5|173|

તક્ષક, સાપનો રાજા ખાવાના ડરથી બાજમાંથી કાગડાની જેમ ભાગી ગયો.5.173.

ਕੁਲੰ ਕੋਟ ਹੋਮੈ ਬਿਖੈ ਵਹਿਣ ਕੁੰਡੰ ॥
kulan kott homai bikhai vahin kunddan |

તેના કુળના લાખો નાગ અગ્નિ-વેદીમાં બળી ગયા.

ਬਚੇ ਬਾਧ ਡਾਰੇ ਘਨੇ ਕੁੰਡ ਝੁੰਡੰ ॥
bache baadh ddaare ghane kundd jhunddan |

જેઓ બચી ગયા હતા, તેઓને બાંધી દેવામાં આવ્યા હતા અને સામૂહિક રીતે અગ્નિ-ખાડામાં ફેંકી દેવામાં આવ્યા હતા.

ਭਜ੍ਯੋ ਨਾਗ ਰਾਜੰ ਤਕ੍ਰਯੋ ਇੰਦ੍ਰ ਲੋਕੰ ॥
bhajayo naag raajan takrayo indr lokan |

નાગનો રાજા ભાગી ગયો અને ઈન્દ્રની દુનિયામાં આશરો લીધો.

ਜਰ੍ਯੋ ਬੈਦ ਮੰਤ੍ਰੰ ਭਰ੍ਯੋ ਸਕ੍ਰ ਸੋਕੰ ॥੬॥੧੭੪॥
jarayo baid mantran bharayo sakr sokan |6|174|

વૈદિક મંત્રોની શક્તિથી ઈન્દ્રનું નિવાસસ્થાન પણ ખળભળાટ મચવા લાગ્યું અને આનાથી ઈન્દ્ર ભારે યાતનામાં હતા.6.174.

ਬਧ੍ਯੋ ਮੰਤ੍ਰ ਜੰਤ੍ਰੰ ਗਿਰ੍ਯੋ ਭੂਮ ਮਧੰ ॥
badhayo mantr jantran girayo bhoom madhan |

મંત્રો અને તંત્રો દ્વારા બંધાયેલા, (તક્ષક) આખરે પૃથ્વી પર પડ્યા.

ਅੜਿਓ ਆਸਤੀਕੰ ਮਹਾ ਬਿਪ੍ਰ ਸਿਧੰ ॥
arrio aasateekan mahaa bipr sidhan |

ત્યારે મહાન પારંગત બ્રાહ્મણ આસ્તિકે રાજાના આદેશનો વિરોધ કર્યો.

ਭਿੜ੍ਰਯੋ ਭੇੜ ਭੂਪੰ ਝਿਣ੍ਰਯੋ ਝੇੜ ਝਾੜੰ ॥
bhirrrayo bherr bhoopan jhinrayo jherr jhaarran |

તેણે રાજા સાથે ઝઘડો કર્યો અને ઝઘડામાં તે નારાજ થયો

ਮਹਾ ਕ੍ਰੋਧ ਉਠ੍ਯੋ ਤਣੀ ਤੋੜ ਤਾੜੰ ॥੭॥੧੭੫॥
mahaa krodh utthayo tanee torr taarran |7|175|

અને ભારે ગુસ્સામાં ઉભો થયો, તેના કપડાંના તાંતણા તોડી નાખ્યા.7.175.

ਤਜ੍ਯੋ ਸ੍ਰਪ ਮੇਧੰ ਭਜ੍ਯੋ ਏਕ ਨਾਥੰ ॥
tajayo srap medhan bhajayo ek naathan |

તેણે રાજાને સર્પ-બલિનો ત્યાગ કરીને એક ભગવાનનું ધ્યાન કરવા કહ્યું.

ਕ੍ਰਿਪਾ ਮੰਤ੍ਰ ਸੂਝੈ ਸਬੈ ਸ੍ਰਿਸਟ ਸਾਜੰ ॥
kripaa mantr soojhai sabai srisatt saajan |

જેની કૃપાથી જગતના તમામ મંત્રો અને સામગ્રી આપણા મનમાં આવે છે.

ਸੁਨਹੁ ਰਾਜ ਸਰਦੂਲ ਬਿਦ੍ਯਾ ਨਿਧਾਨੰ ॥
sunahu raaj saradool bidayaa nidhaanan |

ઓ સિંહ જેવા રાજા અને વિદ્યાનો ખજાનો!

ਤਪੈ ਤੇਜ ਸਾਵੰਤ ਜੁਆਲਾ ਸਮਾਨੰ ॥੮॥੧੭੬॥
tapai tej saavant juaalaa samaanan |8|176|

તારો મહિમા સૂર્યની જેમ ચમકશે અને અગ્નિની જેમ પ્રજ્વલિત થશે.8.176.

ਮਹੀ ਮਾਹ ਰੂਪੰ ਤਪੈ ਤੇਜ ਭਾਨੰ ॥
mahee maah roopan tapai tej bhaanan |

પૃથ્વી પર તારી સુંદરતા ચંદ્ર જેવી અને તારી ભવ્યતા સૂર્ય જેવી હશે

ਦਸੰ ਚਾਰ ਚਉਦਾਹ ਬਿਦਿਆ ਨਿਧਾਨੰ ॥
dasan chaar chaudaah bidiaa nidhaanan |

તુ ચૌદ વિદ્યાઓનો ખજાનો બનીશ.

ਸੁਨਹੁ ਰਾਜ ਸਾਸਤ੍ਰਗ ਸਾਰੰਗ ਪਾਨੰ ॥
sunahu raaj saasatrag saarang paanan |

હે ધનુષ્ય અને શાસ્ત્રોના જ્ઞાનવાળા રાજા, સાંભળો!

ਤਜਹੁ ਸਰਪ ਮੇਧੰ ਦਿਜੈ ਮੋਹਿ ਦਾਨੰ ॥੯॥੧੭੭॥
tajahu sarap medhan dijai mohi daanan |9|177|

મને સર્પ-ત્યાગની આ ભેટ આપો.9.177.

ਤਜਹੁ ਜੋ ਨ ਸਰਪੰ ਜਰੋ ਅਗਨ ਆਪੰ ॥
tajahu jo na sarapan jaro agan aapan |

જો તમે સર્પ-ત્યાગની આ ભેટનો ત્યાગ નહીં કરો, તો હું મારી જાતને અગ્નિમાં બાળીશ.

ਕਰੋ ਦਗਧ ਤੋ ਕੌ ਦਿਵੌ ਐਸ ਸ੍ਰਾਪੰ ॥
karo dagadh to kau divau aais sraapan |

��અથવા એવો શ્રાપ આપીને હું તને રાખ કરી દઈશ

ਹਣ੍ਯੋ ਪੇਟ ਮਧੰ ਛੁਰੀ ਜਮਦਾੜੰ ॥
hanayo pett madhan chhuree jamadaarran |

��અથવા હું તીક્ષ્ણ ખંજર વડે મારું પેટ વીંધીશ

ਲਗੇ ਪਾਪ ਤੋ ਕੋ ਸੁਨਹੁ ਰਾਜ ਗਾੜੰ ॥੧੦॥੧੭੮॥
lage paap to ko sunahu raaj gaarran |10|178|

���સાંભળો! હે રાજા! તમે બ્રાહ્મણ-હત્યાનું તમારા માટે મોટું પાપ કરાવશો.���10.178.