શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 848


ਅਲਤਾ ਕੀ ਆਂਧੀ ਚਲੀ ਮਨੁਖ ਨ ਨਿਰਖ੍ਰਯੋ ਜਾਇ ॥੧੬॥
alataa kee aandhee chalee manukh na nirakhrayo jaae |16|

જ્યારે, અચાનક, ધૂળ-વાવાઝોડાએ દ્રષ્ટિને વશ કરી દીધી.(l6)

ਕ੍ਰਮ ਕ੍ਰਮ ਬਜੈ ਬਜੰਤ੍ਰ ਬਹੁ ਰੁਨ ਝੁਨ ਮੁਰਲਿ ਮੁਚੰਗ ॥
kram kram bajai bajantr bahu run jhun mural muchang |

સંગીત શરૂ થયા પછી તરત જ વાંસળીના અવાજો નીકળવા લાગ્યા

ਝਿਮਿ ਝਿਮਿ ਬਰਸਿਯੋ ਨੇਹ ਰਸ ਦ੍ਰਿਮ ਦ੍ਰਿਮ ਦਯਾ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ॥੧੭॥
jhim jhim barasiyo neh ras drim drim dayaa mridang |17|

ડ્રમ્સ સાથેની ધૂન ફરી વહેવા લાગી.(17)

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચૌપાઈ

ਅਲਤਾ ਸਾਥ ਭਯੋ ਅੰਧਯਾਰੋ ॥
alataa saath bhayo andhayaaro |

અંધારું થઈ ગયું (ગુલાલ ફેંકવાથી).

ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਪਰਤ ਨਹਿ ਹਾਥ ਪਸਾਰੋ ॥
drisatt parat neh haath pasaaro |

રંગોનો છંટકાવ એટલો તીવ્ર બન્યો કે હાથ પણ દેખાતો ન હતો

ਰਾਨੀ ਪਤਿ ਅੰਬੀਰ ਦ੍ਰਿਗ ਪਾਰਾ ॥
raanee pat anbeer drig paaraa |

રંગોનો છંટકાવ એટલો તીવ્ર બન્યો કે હાથ પણ દેખાતો ન હતો

ਜਾਨੁਕ ਨ੍ਰਿਪਹਿ ਅੰਧ ਕੈ ਡਾਰਾ ॥੧੮॥
jaanuk nripeh andh kai ddaaraa |18|

રાણીએ તેના પતિની આંખોમાં રંગ નાખ્યો અને તેને અંધ કરી દીધો (18)

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દોહીરા

ਏਕ ਆਖਿ ਕਾਨਾ ਹੁਤੋ ਦੁਤਿਯੋ ਪਰਾ ਅੰਬੀਰ ॥
ek aakh kaanaa huto dutiyo paraa anbeer |

તે પહેલેથી જ એક આંખથી અંધ હતો અને બીજી પણ રંગોથી બંધ હતી:

ਗਿਰਿਯੋ ਅੰਧ ਜਿਮਿ ਹ੍ਵੈ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਦ੍ਰਿਗ ਜੁਤ ਭਯੋ ਅਸੀਰ ॥੧੯॥
giriyo andh jim hvai nripat drig jut bhayo aseer |19|

સંપૂર્ણ અંધ બનીને રાજા જમીન પર પડી ગયો.(19)

ਰਾਨੀ ਨਵਰੰਗ ਰਾਇ ਕੌ ਤਬ ਹੀ ਲਿਯਾ ਬੁਲਾਇ ॥
raanee navarang raae kau tab hee liyaa bulaae |

રાણીએ તરત જ નવરંગને બોલાવ્યો.

ਆਲਿੰਗਨ ਚੁੰਬਨ ਕਰੇ ਦਿੜ ਰਤਿ ਕਰੀ ਮਚਾਇ ॥੨੦॥
aalingan chunban kare dirr rat karee machaae |20|

તેણીએ જુસ્સાથી તેને ચુંબન કર્યું અને સંપૂર્ણ આનંદ લીધો.(20)

ਜਬ ਲਗਿ ਨ੍ਰਿਪ ਦ੍ਰਿਗ ਪੋਛਿ ਕਰਿ ਦੇਖਨ ਲਗ੍ਯੋ ਬਨਾਇ ॥
jab lag nrip drig pochh kar dekhan lagayo banaae |

રાજા ઉઠ્યો અને તેની દ્રષ્ટિ સાફ કરી ત્યાં સુધીમાં,

ਤਬ ਲਗਿ ਰਾਨੀ ਮਾਨਿ ਰਤਿ ਨਟੂਆ ਦਿਯਾ ਉਠਾਇ ॥੨੧॥
tab lag raanee maan rat nattooaa diyaa utthaae |21|

રાણીએ હૃદયપૂર્વક આનંદ માણ્યા પછી એક્રોબેટને ભાગવા માટે બનાવ્યું.(21)(1)

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੋ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਤੀਸਵੋ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੩੦॥੫੯੮॥ਅਫਜੂੰ॥
eit sree charitr pakhayaane triyaa charitro mantree bhoop sanbaade teesavo charitr samaapatam sat subham sat |30|598|afajoon|

રાજા અને મંત્રીની શુભ ચરિત્ર વાર્તાલાપની ત્રીસમી ઉપમા, આશીર્વાદ સાથે પૂર્ણ.(30)(598)

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દોહીરા

ਬਹੁਰਿ ਰਾਵ ਐਸੇ ਕਹਾ ਬਿਹਸ ਸੁ ਮੰਤ੍ਰੀ ਸੰਗ ॥
bahur raav aaise kahaa bihas su mantree sang |

ઉપહાસ કરતાં રાજાએ મંત્રીને આ રીતે કહ્યું.

ਚਰਿਤ ਚਤੁਰ ਚਤੁਰਾਨ ਕੇ ਮੋ ਸੌ ਕਹੌ ਪ੍ਰਸੰਗ ॥੧॥
charit chatur chaturaan ke mo sau kahau prasang |1|

મને સ્ત્રીઓના ચરિત્ર વિશે વધુ કહો.(1)

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચોપાઈ

ਏਕ ਬਨਿਕ ਕੀ ਬਾਲ ਬਖਾਨਿਯ ॥
ek banik kee baal bakhaaniy |

(મંત્રીએ કહ્યું-) એક બાણિયાની પત્ની કહેતી હતી

ਅਧਿਕ ਦਰਬੁ ਜਿਹ ਧਾਮ ਪ੍ਰਮਾਨਿਯ ॥
adhik darab jih dhaam pramaaniy |

એકવાર એક શાહ, જેની પાસે ઘણી સંપત્તિ હતી, તેની પત્ની હતી.

ਤਿਨਿਕ ਪੁਰਖ ਸੌ ਹੇਤੁ ਲਗਾਯੋ ॥
tinik purakh sau het lagaayo |

તેણી એક માણસ સાથે પ્રેમમાં પડી.

ਭੋਗ ਕਾਜ ਗਹਿ ਗ੍ਰੇਹ ਮੰਗਾਯੋ ॥੨॥
bhog kaaj geh greh mangaayo |2|

તેણીને એક માણસ સાથે પ્રેમ થયો અને તેને પ્રેમ કરવા માટે તેના ઘરે બોલાવ્યો.(2)

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દોહીરા

ਮਾਨ ਮੰਜਰੀ ਸਾਹੁ ਕੀ ਬਨਿਤਾ ਸੁੰਦਰ ਦੇਹ ॥
maan manjaree saahu kee banitaa sundar deh |

એ શાહની પત્નીનું નામ માન મંજરી હતું.

ਬਿਦ੍ਰਯਾਨਿਧਿ ਇਕ ਬਾਲ ਸੌ ਅਧਿਕ ਬਢਾਯੋ ਨੇਹ ॥੩॥
bidrayaanidh ik baal sau adhik badtaayo neh |3|

અને તે બિદ્યા નિધિ નામના વ્યક્તિ સાથે પ્રેમમાં પડી ગઈ હતી.(3)

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચોપાઈ

ਤਬ ਤਾ ਸੌ ਤ੍ਰਿਯ ਬਚਨ ਉਚਾਰੇ ॥
tab taa sau triy bachan uchaare |

ત્યારે સ્ત્રીએ તેને કહ્યું,

ਆਜੁ ਭਜਹੁ ਮੁਹਿ ਆਨਿ ਪ੍ਯਾਰੇ ॥
aaj bhajahu muhi aan payaare |

મહિલાએ તેને પ્રેમ કરવા માટે તે દિવસે આવવા વિનંતી કરી.

ਤਿਨ ਵਾ ਤ੍ਰਿਯ ਸੌ ਭੋਗ ਨ ਕਰਿਯੋ ॥
tin vaa triy sau bhog na kariyo |

તેણે તે મહિલા સાથે સેક્સ માણ્યું ન હતું

ਰਾਮ ਨਾਮ ਲੈ ਉਰ ਮੈ ਧਰਿਯੋ ॥੪॥
raam naam lai ur mai dhariyo |4|

તેણે સ્ત્રી સાથે સંભોગ કર્યો પરંતુ, પછી, ભગવાનનું નામ યાદ આવ્યું.(4)

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દોહીરા

ਰਾਮ ਨਾਮ ਲੈ ਉਠਿ ਚਲਾ ਜਾਤ ਨਿਹਾਰਾ ਨਾਰਿ ॥
raam naam lai utth chalaa jaat nihaaraa naar |

ભગવાનનું નામ યાદ કર્યા પછી, તેણે ઝલક કરવાનો પ્રયાસ કર્યો,

ਚੋਰ ਚੋਰ ਕਹਿ ਕੈ ਉਠੀ ਅਤਿ ਚਿਤ ਕੋਪ ਬਿਚਾਰ ॥੫॥
chor chor keh kai utthee at chit kop bichaar |5|

તેણી ગુસ્સામાં ઉડી ગઈ અને બૂમ પાડી, 'ચોર, ચોર.'(5)

ਸੁਨਤ ਚੋਰ ਕੋ ਬਚ ਸ੍ਰਵਨ ਲੋਕ ਪਹੁੰਚੈ ਆਇ ॥
sunat chor ko bach sravan lok pahunchai aae |

'ચોર, ચોર' બૂમ સાંભળીને લોકો અંદર ધસી આવ્યા.

ਬੰਦਸਾਲ ਭੀਤਰ ਤਿਸੈ ਤਦ ਹੀ ਦਿਯਾ ਪਠਾਇ ॥੬॥
bandasaal bheetar tisai tad hee diyaa patthaae |6|

તેને પકડીને જેલમાં ધકેલી દેવામાં આવ્યો.(6)

ਤਦ ਲੌ ਤ੍ਰਿਯ ਕੁਟਵਾਰ ਕੇ ਭਈ ਪੁਕਾਰੂ ਜਾਇ ॥
tad lau triy kuttavaar ke bhee pukaaroo jaae |

આ રીતે એક મહિલાએ બૂમો પાડીને (પુરુષને) માર માર્યો,

ਧਨ ਬਲ ਤੇ ਤਿਹ ਸਾਧ ਕਹ ਜਮਪੁਰਿ ਦਯੋ ਪਠਾਇ ॥੭॥
dhan bal te tih saadh kah jamapur dayo patthaae |7|

અને સંપત્તિના બળ પર તે નિર્દોષ માણસને સજા મળી.(7)

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੋ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਇਕਤੀਸਵੋ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੩੧॥੬੦੫॥ਅਫਜੂੰ॥
eit sree charitr pakhayaane triyaa charitro mantree bhoop sanbaade ikateesavo charitr samaapatam sat subham sat |31|605|afajoon|

આશીર્વાદ સાથે રાજા અને મંત્રીની શુભ ચરિત્ર વાર્તાલાપની ત્રીસમી ઉપમા. (31)(605)

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચોપાઈ

ਸੁਨਹੁ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਇਕ ਕਥਾ ਸੁਨਾਊ ॥
sunahu nripat ik kathaa sunaaoo |

ઓ રાજન! સાંભળો, ચાલો હું (તમને) એક વાર્તા કહું

ਤਾ ਤੇ ਤੁਮ ਕਹ ਅਧਿਕ ਰਿਝਾਊ ॥
taa te tum kah adhik rijhaaoo |

સાંભળો, મારા રાજા, હું તમને એક વાર્તા કહું છું, જે ખૂબ જ રાહત આપશે

ਦੇਸ ਪੰਜਾਬ ਏਕ ਬਰ ਨਾਰੀ ॥
des panjaab ek bar naaree |

પંજાબ દેશમાં એક સુંદર સ્ત્રી હતી,

ਚੰਦ੍ਰ ਲਈ ਜਾ ਤੇ ਉਜਿਯਾਰੀ ॥੧॥
chandr lee jaa te ujiyaaree |1|

પંજાબ દેશમાં, એક સ્ત્રી રહેતી હતી, જેની પાસેથી ચંદ્રે તેની દીપ્તિ મેળવી હતી.(1)

ਰਸ ਮੰਜਰੀ ਨਾਮ ਤਿਹ ਤ੍ਰਿਯ ਕੋ ॥
ras manjaree naam tih triy ko |

પંજાબ દેશમાં, એક સ્ત્રી રહેતી હતી, જેની પાસેથી ચંદ્રે તેની દીપ્તિ મેળવી હતી.(1)

ਨਿਰਖਿ ਪ੍ਰਭਾ ਲਾਗਤ ਸੁਖ ਜਿਯ ਕੋ ॥
nirakh prabhaa laagat sukh jiy ko |

રાસ મંજરી તેનું નામ હતું અને તેને જોઈને મન આનંદ પામ્યું.

ਤਾ ਕੋ ਨਾਥ ਬਿਦੇਸ ਸਿਧਾਰੋ ॥
taa ko naath bides sidhaaro |

(એકવાર) તેનો પતિ વિદેશ ગયો હતો