શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 670


ਗ੍ਰਿਹਿਤੰ ਬਾਮੰ ॥
grihitan baaman |

સ્ત્રી સાથે ઘરે (શોષાય છે)

ਭ੍ਰਮਤੰ ਮੋਹੰ ॥
bhramatan mohan |

મમતા સાથે પ્રેમમાં

ਮਮਤੰ ਮੋਹੰ ॥੪੩੧॥
mamatan mohan |431|

તે જ્ઞાનનો ધામ છે, પણ પત્ની વગેરેની આસક્તિમાં પડીને તે ભ્રમમાં રહે છે.431.

ਮਮਤਾ ਬੁਧੰ ॥
mamataa budhan |

જેઓ કરુણાની બુદ્ધિ ધરાવે છે

ਸ੍ਰਿਹਤੰ ਲੋਗੰ ॥
srihatan logan |

(બધા) લોકો છે,

ਅਹਿਤਾ ਧਰਮੰ ॥
ahitaa dharaman |

નિઃસ્વાર્થ ધાર્મિક છે,

ਲਹਿਤਹ ਭੋਗੰ ॥੪੩੨॥
lahitah bhogan |432|

વ્યક્તિ શાણપણ અને નમ્રતાની ચાવીમાં ફસાઈ જાય છે, તે આનંદમાં લીન થઈ જાય છે અને ધર્મથી દૂર દૂર થઈ જાય છે.432.

ਗ੍ਰਿਸਤੰ ਬੁਧੰ ॥
grisatan budhan |

બુદ્ધિ બંધાયેલી છે

ਮਮਤਾ ਮਾਤੰ ॥
mamataa maatan |

માતાનો પ્રેમ,

ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੇਹੰ ॥
eisatree nehan |

સ્ત્રીઓ,

ਪੁਤ੍ਰੰ ਭ੍ਰਾਤੰ ॥੪੩੩॥
putran bhraatan |433|

માતા, પત્ની, પુત્રો અને ભાઈઓના આસક્તિ દ્વારા તેમની શાણપણ જપ્ત.433.

ਗ੍ਰਸਤੰ ਮੋਹੰ ॥
grasatan mohan |

મોહિત

ਧਰਿਤੰ ਕਾਮੰ ॥
dharitan kaaman |

ઈચ્છાઓ રાખે છે,

ਜਲਤੰ ਕ੍ਰੋਧੰ ॥
jalatan krodhan |

ગુસ્સામાં બળે છે,

ਪਲਿਤੰ ਦਾਮੰ ॥੪੩੪॥
palitan daaman |434|

વાસનામાં તલ્લીન થઈને તે આસક્તિમાં લીન થઈને ક્રોધની આગમાં સળગીને ધનસંગ્રહમાં વ્યસ્ત રહે છે.434.

ਦਲਤੰ ਬਿਯੋਧੰ ॥
dalatan biyodhan |

બિયાધીમાં પોરીજ છે,

ਤਕਿਤੰ ਦਾਵੰ ॥
takitan daavan |

પ્રસંગમાં વધારો,

ਅੰਤਹ ਨਰਕੰ ॥
antah narakan |

અંત સુધી જઈને

ਗੰਤਹ ਪਾਵੰ ॥੪੩੫॥
gantah paavan |435|

તક મળતાં તે પોતાના સ્વાર્થ માટે મહાન યોદ્ધાઓનો નાશ કરે છે અને આ રીતે તે નરકમાં પડે છે.435.

ਤਜਿਤੰ ਸਰਬੰ ॥
tajitan saraban |

બધું છોડીને,

ਗ੍ਰਹਿਤੰ ਏਕੰ ॥
grahitan ekan |

એક (પ્રભુ)ને પકડી લીધો છે.

ਪ੍ਰਭਤੰ ਭਾਵੰ ॥
prabhatan bhaavan |

ત્યારે તે પ્રભુને પ્રસન્ન કરે છે

ਤਜਿਤੰ ਦ੍ਵੈਖੰ ॥੪੩੬॥
tajitan dvaikhan |436|

જો બધું છોડી દઈએ, તો ભગવાનને પ્રામાણિકતાથી પૂજવામાં આવે છે, અને પછી બધા દુઃખો અને દુષ્ટતાનો અંત આવે છે.436.

ਨਲਿਨੀ ਸੁਕਿ ਜਯੰ ॥
nalinee suk jayan |

નલની સુકની જેમ

ਤਜਿਤੰ ਦਿਰਬੰ ॥
tajitan diraban |

સંપત્તિ સંપત્તિનો માર્ગ આપે છે,

ਸਫਲੀ ਕਰਮੰ ॥
safalee karaman |

(પછી તે) કાર્યોમાં સફળ થાય છે

ਲਹਿਤੰ ਸਰਬੰ ॥੪੩੭॥
lahitan saraban |437|

જો જીવ પોપટ દ્વારા પિંજરાના ત્યાગની જેમ બધું છોડી દે, તો તેના બધા કાર્યો ફળ આપી શકે છે અને તે શ્રેષ્ઠતાનું સ્થાન પ્રાપ્ત કરે છે.437.

ਇਤਿ ਨਲਿਨੀ ਸੁਕ ਉਨੀਸਵੋ ਗੁਰੂ ਬਰਨਨੰ ॥੧੯॥
eit nalinee suk uneesavo guroo barananan |19|

પોપટને ઓગણીસમા ગુરુ તરીકે અપનાવવાના વર્ણનનો અંત.

ਅਥ ਸਾਹ ਬੀਸਵੋ ਗੁਰੁ ਕਥਨੰ ॥
ath saah beesavo gur kathanan |

હવે વીસમા ગુરુ તરીકે વેપારીને દત્તક લેવાનું વર્ણન શરૂ થાય છે

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

ચૌપાઈ

ਆਗੇ ਚਲਾ ਦਤ ਜਟ ਧਾਰੀ ॥
aage chalaa dat jatt dhaaree |

જટાધારી દત્ત આગળ ચાલ્યા.

ਬੇਜਤ ਬੇਣ ਬਿਖਾਨ ਅਪਾਰੀ ॥
bejat ben bikhaan apaaree |

પછી મેટ તાળા પહેરનાર દત્ત વધુ આગળ વધ્યા

ਅਸਥਾਵਰ ਲਖਿ ਚੇਤਨ ਭਏ ॥
asathaavar lakh chetan bhe |

(આ પરિસ્થિતિ કે દ્રશ્ય) જોઈને મૂળો સભાન થઈ ગયા

ਚੇਤਨ ਦੇਖ ਚਕ੍ਰਿਤ ਹ੍ਵੈ ਗਏ ॥੪੩੮॥
chetan dekh chakrit hvai ge |438|

દત્તને જોઈને સંગીતનાં સાધનો વગાડવામાં આવી રહ્યાં હતાં. નિર્જીવ વસ્તુઓ એનિમેટ બની રહી હતી અને એનિમેટ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા હતા.438.

ਮਹਾ ਰੂਪ ਕਛੁ ਕਹਾ ਨ ਜਾਈ ॥
mahaa roop kachh kahaa na jaaee |

મહાન સ્વરૂપ છે, કશું કહેવાય નહીં,

ਨਿਰਖਿ ਚਕ੍ਰਿਤ ਰਹੀ ਸਕਲ ਲੁਕਾਈ ॥
nirakh chakrit rahee sakal lukaaee |

તેમની મહાન સુંદરતા અવર્ણનીય હતી, જેને જોઈને આખી દુનિયા આશ્ચર્યમાં પડી ગઈ હતી

ਜਿਤ ਜਿਤ ਜਾਤ ਪਥਹਿ ਰਿਖਿ ਗ੍ਯੋ ॥
jit jit jaat patheh rikh gayo |

ઋષિ કયા રસ્તે ગયા,

ਜਾਨੁਕ ਪ੍ਰੇਮ ਮੇਘ ਬਰਖ੍ਰਯੋ ॥੪੩੯॥
jaanuk prem megh barakhrayo |439|

જે માર્ગો પર ઋષિ ગયા, ત્યાં પ્રેમના વાદળ વરસતા દેખાયા.439.

ਤਹ ਇਕ ਲਖਾ ਸਾਹ ਧਨਵਾਨਾ ॥
tah ik lakhaa saah dhanavaanaa |

ત્યાં (તેણે) એક શ્રીમંત શાહને જોયો

ਮਹਾ ਰੂਪ ਧਰਿ ਦਿਰਬ ਨਿਧਾਨਾ ॥
mahaa roop dhar dirab nidhaanaa |

ત્યાં તેણે એક શ્રીમંત વેપારીને જોયો, તે અત્યંત સુંદર હતો અને પૈસા અને સામગ્રીનો ખજાનો હતો

ਮਹਾ ਜੋਤਿ ਅਰੁ ਤੇਜ ਅਪਾਰੂ ॥
mahaa jot ar tej apaaroo |

(જેના મુખ પર) મહાન પ્રકાશ અને અપાર તેજ હતું.

ਆਪ ਘੜਾ ਜਾਨੁਕ ਮੁਖਿ ਚਾਰੂ ॥੪੪੦॥
aap gharraa jaanuk mukh chaaroo |440|

તેઓ પરમ ભવ્ય હતા અને એવું દેખાતું હતું કે બ્રહ્માએ જ તેમને બનાવ્યા હતા.440.

ਬਿਕ੍ਰਿਅ ਬੀਚ ਅਧਿਕ ਸਵਧਾਨਾ ॥
bikria beech adhik savadhaanaa |

(સોદો) વેચાણમાં ખૂબ કાળજી રાખતો હતો,

ਬਿਨੁ ਬਿਪਾਰ ਜਿਨ ਅਉਰ ਨ ਜਾਨਾ ॥
bin bipaar jin aaur na jaanaa |

તે તેના વેચાણ વિશે અત્યંત સભાન હતો અને એવું લાગતું હતું કે તે વેપાર સિવાય બીજું કંઈ જાણતો નથી

ਆਸ ਅਨੁਰਕਤ ਤਾਸੁ ਬ੍ਰਿਤ ਲਾਗਾ ॥
aas anurakat taas brit laagaa |

તેનું જીવન સંપૂર્ણ આશામાં વ્યસ્ત હતું.

ਮਾਨਹੁ ਮਹਾ ਜੋਗ ਅਨੁਰਾਗਾ ॥੪੪੧॥
maanahu mahaa jog anuraagaa |441|

ઈચ્છાઓમાં લીન થઈને તેનું ધ્યાન ફક્ત વેપારમાં જ મગ્ન હતું અને તે એક મહાન યોગી જેવો દેખાતો હતો.441.

ਤਹਾ ਰਿਖਿ ਗਏ ਸੰਗਿ ਸੰਨ੍ਯਾਸਨ ॥
tahaa rikh ge sang sanayaasan |

ઋષિ તપસ્વીઓ સાથે ત્યાં પહોંચ્યા,

ਕਈ ਛੋਹਨੀ ਜਾਤ ਨਹੀ ਗਨਿ ॥
kee chhohanee jaat nahee gan |

ઋષિ સંન્યાસીઓ અને અસંખ્ય શિષ્યો સાથે ત્યાં પહોંચ્યા