શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 389


ਪ੍ਰੀਤਿ ਕੀ ਰੀਤਿ ਕਰੀ ਉਨ ਸੋ ਟਸਕ੍ਯੋ ਨ ਹੀਯੋ ਕਸਕ੍ਯੋ ਨ ਕਸਾਈ ॥੯੨੪॥
preet kee reet karee un so ttasakayo na heeyo kasakayo na kasaaee |924|

તે કૃષ્ણે તે નગરના રહેવાસીઓ પ્રત્યે તેમનો પ્રેમ વિસ્તાર્યો છે અને આમ કરવાથી તેમના હૃદયમાં કોઈ દુઃખ ઊભું થયું નથી.924.

ਫਾਗੁਨ ਫਾਗੁ ਬਢਿਯੋ ਅਨੁਰਾਗ ਸੁਹਾਗਨਿ ਭਾਗ ਸੁਹਾਗ ਸੁਹਾਈ ॥
faagun faag badtiyo anuraag suhaagan bhaag suhaag suhaaee |

ફાલ્ગુન મહિનામાં પરિણીત મહિલાઓના મનમાં હોળી રમવાનો પ્રેમ વધી ગયો છે

ਕੇਸਰ ਚੀਰ ਬਨਾਇ ਸਰੀਰ ਗੁਲਾਬ ਅੰਬੀਰ ਗੁਲਾਲ ਉਡਾਈ ॥
kesar cheer banaae sareer gulaab anbeer gulaal uddaaee |

તેઓએ લાલ વસ્ત્રો પહેરી લીધાં છે અને રંગોથી બીજાને રંગવાનું શરૂ કર્યું છે

ਸੋ ਛਬਿ ਮੈ ਨ ਲਖੀ ਜਨੁ ਦ੍ਵਾਦਸ ਮਾਸ ਕੀ ਸੋਭਤ ਆਗਿ ਜਗਾਈ ॥
so chhab mai na lakhee jan dvaadas maas kee sobhat aag jagaaee |

મેં આ બાર મહિનાનો સુંદર તમાશો જોયો નથી અને તે તમાશો જોવા માટે મારું મન બળી રહ્યું છે.

ਆਸ ਕੋ ਤ੍ਯਾਗਿ ਨਿਰਾਸ ਭਈ ਟਸਕ੍ਯੋ ਨ ਹੀਯੋ ਕਸਕ੍ਯੋ ਨ ਕਸਾਈ ॥੯੨੫॥
aas ko tayaag niraas bhee ttasakayo na heeyo kasakayo na kasaaee |925|

મેં બધી આશાઓ છોડી દીધી છે અને નિરાશ થઈ ગયો છું, પરંતુ તે કસાઈના હૃદયમાં કોઈ વેદના કે પીડા પેદા થઈ નથી.925.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕੇ ਗ੍ਰੰਥੇ ਕ੍ਰਿਸਨਾਵਤਾਰੇ ਬ੍ਰਿਹ ਨਾਟਕ ਬਾਰਹਮਾਹ ਸੰਪੂਰਨਮ ਸਤੁ ॥
eit sree bachitr naattake granthe krisanaavataare brih naattak baarahamaah sanpooranam sat |

બચિત્તર નાટકમાં કૃષ્ણાવતારમાં બાર મહિનામાં જુદાઈની વેદના દર્શાવતા તમાશોના વર્ણનનો અંત.

ਗੋਪਿਨ ਬਾਚ ਆਪਸ ਮੈ ॥
gopin baach aapas mai |

ગોપીઓની એકબીજા સાથે વાણી:

ਸਵੈਯਾ ॥
savaiyaa |

સ્વય્યા

ਯਾ ਹੀ ਕੇ ਸੰਗਿ ਸੁਨੋ ਮਿਲ ਕੈ ਹਮ ਕੁੰਜ ਗਲੀਨ ਮੈ ਖੇਲ ਮਚਾਯੋ ॥
yaa hee ke sang suno mil kai ham kunj galeen mai khel machaayo |

ઓ મિત્ર! સાંભળો, એ જ કૃષ્ણ સાથે આપણે એલ્કોવ્સમાં બહુ પ્રસિદ્ધ થયેલા રમૂજી નાટકમાં લીન થયા છીએ.

ਗਾਵਤ ਭਯੋ ਸੋਊ ਠਉਰ ਤਹਾ ਹਮ ਹੂੰ ਮਿਲ ਕੈ ਤਹ ਮੰਗਲ ਗਾਯੋ ॥
gaavat bhayo soaoo tthaur tahaa ham hoon mil kai tah mangal gaayo |

જ્યાં તેઓ ગાતા હતા ત્યાં અમે તેમની સાથે પ્રશંસાના ગીતો પણ ગાયા હતા

ਸੋ ਬ੍ਰਿਜ ਤ੍ਯਾਗਿ ਗਯੋ ਮਥੁਰਾ ਇਨ ਗ੍ਵਾਰਨ ਤੇ ਮਨੂਆ ਉਚਟਾਯੋ ॥
so brij tayaag gayo mathuraa in gvaaran te manooaa uchattaayo |

તે કૃષ્ણનું મન આ ગોપીઓ પ્રત્યે બેદરકાર થઈ ગયું છે અને તે બ્રજનો ત્યાગ કરીને માતુરા ગયો છે.

ਯੌ ਕਹਿ ਊਧਵ ਸੋ ਤਿਨ ਟੇਰਿ ਹਹਾ ਹਮਰੇ ਗ੍ਰਿਹਿ ਸ੍ਯਾਮ ਨ ਆਯੋ ॥੯੨੬॥
yau keh aoodhav so tin tter hahaa hamare grihi sayaam na aayo |926|

તેઓએ ઉધવ તરફ જોઈને આ બધી વાતો કહી અને કૃષ્ણ ફરી તેમના ઘરે આવ્યા ન હોવાનો અફસોસ વ્યક્ત કરતા કહ્યું.926.

ਗੋਪਿਨ ਬਾਚ ਊਧਵ ਸੋ ॥
gopin baach aoodhav so |

ઉધવને સંબોધિત ગોપીઓની વાણી:

ਸਵੈਯਾ ॥
savaiyaa |

સ્વય્યા

ਏਕ ਸਮੈ ਹਮ ਕੋ ਸੁਨਿ ਊਧਵ ਕੁੰਜਨ ਮੈ ਫਿਰੈ ਸੰਗਿ ਲੀਯੇ ॥
ek samai ham ko sun aoodhav kunjan mai firai sang leeye |

���હે ઉધવ! એક સમય એવો હતો જ્યારે કૃષ્ણ અમને તેમની સાથે લઈ જતા અને અલવોસેસમાં ફરતા

ਹਰਿ ਜੂ ਅਤਿ ਹੀ ਹਿਤ ਸਾਥ ਘਨੇ ਹਮ ਪੈ ਅਤਿ ਹੀ ਕਹਿਯੋ ਪ੍ਰੇਮ ਕੀਯੇ ॥
har joo at hee hit saath ghane ham pai at hee kahiyo prem keeye |

તેમણે અમને ગાઢ પ્રેમ આપ્યો

ਤਿਨ ਕੇ ਬਸਿ ਗਯੋ ਹਮਰੋ ਮਨ ਹ੍ਵੈ ਅਤਿ ਹੀ ਸੁਖੁ ਭਯੋ ਬ੍ਰਿਜ ਨਾਰਿ ਹੀਯੇ ॥
tin ke bas gayo hamaro man hvai at hee sukh bhayo brij naar heeye |

અમારું મન તે કૃષ્ણના નિયંત્રણમાં હતું અને બ્રજની બધી સ્ત્રીઓ અત્યંત આરામમાં હતી

ਅਬ ਸੋ ਤਜਿ ਕੈ ਮਥਰਾ ਕੋ ਗਯੋ ਤਿਹ ਕੇ ਬਿਛੁਰੇ ਫਲੁ ਕਵਨ ਜੀਯੇ ॥੯੨੭॥
ab so taj kai matharaa ko gayo tih ke bichhure fal kavan jeeye |927|

હવે એ જ કૃષ્ણ આપણને ત્યજીને માતુરા ગયા છે, એ કૃષ્ણ વિના આપણે કેવી રીતે જીવી શકીએ?���927.

ਕਬਿਯੋ ਬਾਚ ॥
kabiyo baach |

કવિનું વક્તવ્ય:

ਸਵੈਯਾ ॥
savaiyaa |

સ્વય્યા

ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਪੈ ਜਿਤਨੀ ਫੁਨਿ ਊਧਵ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਹਰਿ ਬਾਤ ਬਖਾਨੀ ॥
gvaaran pai jitanee fun aoodhav sayaam kahai har baat bakhaanee |

ઉધવે ગોપીઓને કૃષ્ણ વિશેની બધી વાત કરી

ਗ੍ਯਾਨ ਕੋ ਉਤਰ ਦੇਤ ਭਈ ਨਹਿ ਪ੍ਰੇਮ ਚਿਤਾਰ ਸਭੇ ਉਚਰਾਨੀ ॥
gayaan ko utar det bhee neh prem chitaar sabhe ucharaanee |

તેઓએ તેમના શાણપણના શબ્દોના જવાબમાં કંઈપણ કહ્યું ન હતું અને ફક્ત તેમની પ્રેમની ભાષા ઉચ્ચારી હતી:

ਜਾਹੀ ਕੇ ਦੇਖਤ ਭੋਜਨ ਖਾਤ ਸਖੀ ਜਿਹ ਕੇ ਬਿਨੁ ਪੀਤ ਨ ਪਾਨੀ ॥
jaahee ke dekhat bhojan khaat sakhee jih ke bin peet na paanee |

ઓ સખી! તે કોને જોઈને ભોજન લેતી અને કોના વિના તે પાણી પણ પીતી ન હતી.

ਗ੍ਯਾਨ ਕੀ ਜੋ ਇਨ ਬਾਤ ਕਹੀ ਤਿਨ ਹੂੰ ਹਿਤ ਸੋ ਕਰਿ ਏਕ ਨ ਜਾਨੀ ॥੯੨੮॥
gayaan kee jo in baat kahee tin hoon hit so kar ek na jaanee |928|

કૃષ્ણ, જેમને જોઈને તેઓ ભોજન લેતા હતા અને તેમના વિના પાણી પણ પીતા ન હતા, ઉધવે તેમની બુદ્ધિથી તેમના વિશે જે કંઈ કહ્યું તે ગોપીઓએ સ્વીકાર્યું નહિ.928.