શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 324


ਸਵੈਯਾ ॥
savaiyaa |

સ્વય્યા

ਗਰੜਧ੍ਵਜ ਦੇਖਿ ਤਿਨੈ ਛੁਧਵਾਨ ਕਹਿਯੋ ਮਿਲਿ ਕੈ ਇਹ ਕਾਮ ਕਰਿਉ ਰੇ ॥
gararradhvaj dekh tinai chhudhavaan kahiyo mil kai ih kaam kariau re |

શ્રી કૃષ્ણજીએ તેમને (ગવાલ છોકરાઓને) ભૂખ્યા જોયા અને કહ્યું કે (તમારે) આ કામ સાથે મળીને કરવું જોઈએ.

ਜਾਹੁ ਕਹਿਯੋ ਉਨ ਕੀ ਪਤਨੀ ਪਹਿ ਬਿਪ ਬਡੇ ਮਤਿ ਕੇ ਅਤਿ ਬਉਰੇ ॥
jaahu kahiyo un kee patanee peh bip badde mat ke at baure |

તેમને ખૂબ ભૂખ્યા જોઈને કૃષ્ણે કહ્યું, 'તમે આ કરી શકો: બ્રાહ્મણોની પત્નીઓ પાસે જાઓ, આ બ્રાહ્મણોની બુદ્ધિ ઓછી છે.

ਜਗਿ ਕਰੈ ਜਿਹ ਕਾਰਨ ਕੋ ਅਰੁ ਹੋਮ ਕਰੈ ਜਪੁ ਅਉ ਸਤੁ ਸਉ ਰੇ ॥
jag karai jih kaaran ko ar hom karai jap aau sat sau re |

(કારણ કે) જેમના માટે તેઓ યજ્ઞ કરે છે, હોમ કરે છે અને 'સત્સાઈ' (દુર્ગા સપ્તશતી) નો જાપ કરે છે,

ਤਾਹੀ ਕੋ ਭੇਦੁ ਨ ਜਾਨਤ ਮੂੜ ਕਹੈ ਮਿਸਟਾਨ ਕੈ ਖਾਨ ਕੋ ਕਉਰੇ ॥੩੧੨॥
taahee ko bhed na jaanat moorr kahai misattaan kai khaan ko kaure |312|

જે કારણથી તેઓ યજ્ઞો અને હવન કરે છે, આ મૂર્ખ લોકો તેનું મહત્વ જાણતા નથી અને મીઠાઈને કડવીમાં ફેરવી રહ્યા છે.���312.

ਸਭ ਗੋਪ ਨਿਵਾਇ ਕੈ ਸੀਸ ਚਲੇ ਚਲ ਕੇ ਫਿਰਿ ਬਿਪਨ ਕੇ ਘਰਿ ਆਏ ॥
sabh gop nivaae kai sees chale chal ke fir bipan ke ghar aae |

ગોપાઓ માથું નમાવીને ફરી ગયા અને બ્રાહ્મણોના ઘરે પહોંચ્યા

ਜਾਏ ਤਬੈ ਤਿਨ ਕੀ ਪਤਨੀ ਪਹਿ ਕਾਨ੍ਰਹ ਤਬੈ ਛੁਧਵਾਨ ਜਤਾਏ ॥
jaae tabai tin kee patanee peh kaanrah tabai chhudhavaan jataae |

તેઓએ બ્રાહ્મણોની પત્નીઓને કહ્યું: કૃષ્ણને ખૂબ ભૂખ લાગી છે.

ਤਉ ਸੁਨਿ ਬਾਤ ਸਭੈ ਪਤਨੀ ਦਿਜ ਠਾਢਿ ਭਈ ਉਠਿ ਆਨੰਦ ਪਾਏ ॥
tau sun baat sabhai patanee dij tthaadt bhee utth aanand paae |

આ સાંભળીને બધી (બ્રાહ્મણ) પત્નીઓ ઊભી થઈ અને ખુશ થઈ ગઈ.

ਧਾਇ ਚਲੀ ਹਰਿ ਕੇ ਮਿਲਬੇ ਕਹੁ ਆਨੰਦ ਕੈ ਦੁਖ ਦੂਰਿ ਨਸਾਏ ॥੩੧੩॥
dhaae chalee har ke milabe kahu aanand kai dukh door nasaae |313|

પત્નીઓ કૃષ્ણ વિશે સાંભળીને ખુશ થઈ અને ઊભા થઈ, તેમના દુઃખ દૂર કરવા તેમને મળવા દોડી.313.

ਬਿਪਨ ਕੀ ਬਰਜੀ ਨ ਰਹੀ ਤ੍ਰਿਯ ਕਾਨ੍ਰਹਰ ਕੇ ਮਿਲਬੇ ਕਹੁ ਧਾਈ ॥
bipan kee barajee na rahee triy kaanrahar ke milabe kahu dhaaee |

બ્રાહ્મણોએ મનાઈ કરી હોવા છતાં પત્નીઓ રોકાઈ ન હતી અને કૃષ્ણને મળવા દોડી હતી

ਏਕ ਪਰੀ ਉਠਿ ਮਾਰਗ ਮੈ ਇਕ ਦੇਹ ਰਹੀ ਜੀਅ ਦੇਹ ਪੁਜਾਈ ॥
ek paree utth maarag mai ik deh rahee jeea deh pujaaee |

કોઈ રસ્તામાં પડી ગયું અને કોઈ ઊભું થઈને ફરી દોડ્યું અને પોતાનો જીવ બચાવીને કૃષ્ણ પાસે આવી

ਤਾ ਛਬਿ ਕੀ ਅਤਿ ਹੀ ਉਪਮਾ ਕਬਿ ਨੈ ਮੁਖ ਤੇ ਇਮ ਭਾਖ ਸੁਨਾਈ ॥
taa chhab kee at hee upamaa kab nai mukh te im bhaakh sunaaee |

કવિએ (તેના) ચહેરા પરથી તે સુંદરતાની સુંદર ઉપમા આ રીતે વર્ણવી

ਜੋਰ ਸਿਉ ਜ੍ਯੋ ਬਹਤੀ ਸਰਤਾ ਨ ਰਹੈ ਹਟਕੀ ਭੁਸ ਭੀਤ ਬਨਾਈ ॥੩੧੪॥
jor siau jayo bahatee sarataa na rahai hattakee bhus bheet banaaee |314|

આ નજારાનું વર્ણન કવિએ આ રીતે કર્યું છે: કે સ્ત્રીઓ સ્ટ્રોના બંધમાંથી વહેતા પ્રવાહની જેમ ખૂબ જ ઝડપથી આગળ વધી રહી છે.314.

ਧਾਇ ਸਭੈ ਹਰਿ ਕੇ ਮਿਲਬੇ ਕਹੁ ਬਿਪਨ ਕੀ ਪਤਨੀ ਬਡਭਾਗਨ ॥
dhaae sabhai har ke milabe kahu bipan kee patanee baddabhaagan |

બ્રાહ્મણોની ખૂબ નસીબદાર પત્નીઓ કૃષ્ણને મળવા ગઈ

ਚੰਦ੍ਰਮੁਖੀ ਮ੍ਰਿਗ ਸੇ ਦ੍ਰਿਗਨੀ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਚਲੀ ਹਰਿ ਕੇ ਪਗ ਲਾਗਨ ॥
chandramukhee mrig se driganee kab sayaam chalee har ke pag laagan |

તેઓ કૃષ્ણના ચરણ સ્પર્શ કરવા આગળ વધ્યા, તેઓ ચંદ્રમુખી અને ડો-આંખવાળા છે

ਹੈ ਸੁਭ ਅੰਗ ਸਭੇ ਜਿਨ ਕੇ ਨ ਸਕੈ ਜਿਨ ਕੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਗਨਤਾ ਗਨ ॥
hai subh ang sabhe jin ke na sakai jin kee brahamaa ganataa gan |

તેમના અંગો સુંદર છે અને તેમની સંખ્યા એટલી બધી છે કે બ્રહ્મા પણ તેમને ગણી શકતા નથી

ਭਉਨਨ ਤੇ ਸਭ ਇਉ ਨਿਕਰੀ ਜਿਮੁ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਰਹੇ ਨਿਕਰੈ ਬਹੁ ਨਾਗਨ ॥੩੧੫॥
bhaunan te sabh iau nikaree jim mantr parrrahe nikarai bahu naagan |315|

તેઓ મંત્રોના તાબામાં માદા સર્પોની જેમ ઘરની બહાર નીકળી ગયા છે.315.

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દોહરા

ਹਰਿ ਕੋ ਆਨਨ ਦੇਖ ਕੈ ਭਈ ਸਭਨ ਕੋ ਚੈਨ ॥
har ko aanan dekh kai bhee sabhan ko chain |

શ્રી કૃષ્ણનું મુખ જોઈ સૌ શાંત થઈ ગયા

ਨਿਕਟ ਤ੍ਰਿਯਾ ਕੋ ਪਾਇ ਕੈ ਪਰਤ ਚੈਨ ਪਰ ਮੈਨ ॥੩੧੬॥
nikatt triyaa ko paae kai parat chain par main |316|

કૃષ્ણના ચહેરાને જોઈને અને નજીકની સ્ત્રીઓને જોઈને બધાને આરામ મળ્યો, પ્રેમના દેવે પણ તે આરામ વહેંચ્યો.316.

ਸਵੈਯਾ ॥
savaiyaa |

સ્વય્યા

ਕੋਮਲ ਕੰਜ ਸੇ ਫੂਲ ਰਹੇ ਦ੍ਰਿਗ ਮੋਰ ਕੇ ਪੰਖ ਸਿਰ ਊਪਰ ਸੋਹੈ ॥
komal kanj se fool rahe drig mor ke pankh sir aoopar sohai |

તેની આંખો નાજુક કમળના ફૂલ જેવી છે અને તેના માથા પર મોરપીંછા પ્રભાવશાળી લાગે છે.

ਹੈ ਬਰਨੀ ਸਰ ਸੀ ਭਰੁਟੇ ਧਨੁ ਆਨਨ ਪੈ ਸਸਿ ਕੋਟਿਕ ਕੋਹੈ ॥
hai baranee sar see bharutte dhan aanan pai sas kottik kohai |

તેની ભ્રમરોએ લાખો ચાંદની જેમ તેના ચહેરાનો વૈભવ વધારી દીધો છે

ਮਿਤ੍ਰ ਕੀ ਬਾਤ ਕਹਾ ਕਹੀਯੇ ਜਿਹ ਕੋ ਪਖਿ ਕੈ ਰਿਪੁ ਕੋ ਮਨ ਮੋਹੈ ॥
mitr kee baat kahaa kaheeye jih ko pakh kai rip ko man mohai |

આ મિત્ર કૃષ્ણનું તો શું કહેવું, તેને જોઈને દુશ્મન પણ મુગ્ધ થઈ જાય છે.