શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 198


ਜਿਮ ਕਉਾਂਧਿਤ ਸਾਵਣ ਬਿਜੁ ਘਣੰ ॥੨੬॥
jim kauaandhit saavan bij ghanan |26|

અને આ દ્રશ્ય સાવન મહિનાના ગર્જના કરતા વાદળોમાં વીજળીના ચમકારા જેવું લાગે છે.26.

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

દોહરા

ਕਥਾ ਬ੍ਰਿਧ ਤੇ ਮੈ ਡਰੋ ਕਹਾ ਕਰੋ ਬਖਯਾਨ ॥
kathaa bridh te mai ddaro kahaa karo bakhayaan |

એ જ લાંબી થવાના ડરથી મારે વાર્તા ક્યાં સુધી સંભળાવી જોઈએ

ਨਿਸਾਹੰਤ ਅਸੁਰੇਸ ਸੋ ਸਰ ਤੇ ਭਯੋ ਨਿਦਾਨ ॥੨੭॥
nisaahant asures so sar te bhayo nidaan |27|

આખરે સૂરજના બાણ એ રાક્ષસના અંતનું કારણ બન્યા.27.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕੇ ਸੂਰਜ ਅਵਤਾਰ ਅਸਟ ਦਸਮੋ ਅਵਤਾਰ ਸਮਾਪਤ ॥੧੮॥
eit sree bachitr naattake sooraj avataar asatt dasamo avataar samaapat |18|

બચિત્તર નાટકમાં અઢારમા અવતાર સૂરજના વર્ણનનો અંત.18.

ਅਥ ਚੰਦ੍ਰ ਅਵਤਾਰ ਕਥਨੰ ॥
ath chandr avataar kathanan |

હવે ચંદ્ર અવતારનું વર્ણન શરૂ થાય છે:

ਸ੍ਰੀ ਭਗਉਤੀ ਜੀ ਸਹਾਇ ॥
sree bhgautee jee sahaae |

શ્રી ભગુતિ જી (આદિ ભગવાન)ને મદદરૂપ થવા દો.

ਦੋਧਕ ਛੰਦ ॥
dodhak chhand |

દોઢક શ્લોક

ਫੇਰਿ ਗਨੋ ਨਿਸਰਾਜ ਬਿਚਾਰਾ ॥
fer gano nisaraaj bichaaraa |

પછી (હું) ચંદ્ર (નિસરાજ)નો વિચાર કરો.

ਜੈਸ ਧਰਯੋ ਅਵਤਾਰ ਮੁਰਾਰਾ ॥
jais dharayo avataar muraaraa |

હવે હું ચંદ્રમા વિશે વિચારું છું કે વિષ્ણુ ચંદ્ર અવતાર તરીકે કેવી રીતે પ્રગટ થયા?

ਬਾਤ ਪੁਰਾਤਨ ਭਾਖ ਸੁਨਾਊਾਂ ॥
baat puraatan bhaakh sunaaooaan |

હું જૂની વાર્તા કહું છું,

ਜਾ ਤੇ ਕਬ ਕੁਲ ਸਰਬ ਰਿਝਾਊਾਂ ॥੧॥
jaa te kab kul sarab rijhaaooaan |1|

હું એક ખૂબ જ પ્રાચીન વાર્તા કહું છું, જે સાંભળીને બધા કવિઓ ખુશ થશે.1.

ਦੋਧਕ ॥
dodhak |

દોઢક શ્લોક

ਨੈਕ ਕ੍ਰਿਸਾ ਕਹੁ ਠਉਰ ਨ ਹੋਈ ॥
naik krisaa kahu tthaur na hoee |

કોઈ જગ્યાએ થોડી ખેતી પણ નહોતી.

ਭੂਖਨ ਲੋਗ ਮਰੈ ਸਭ ਕੋਈ ॥
bhookhan log marai sabh koee |

ક્યાંય થોડી ખેતી પણ નહોતી અને લોકો ભૂખે મરતા હતા.

ਅੰਧਿ ਨਿਸਾ ਦਿਨ ਭਾਨੁ ਜਰਾਵੈ ॥
andh nisaa din bhaan jaraavai |

અંધારી રાત પછી, સૂર્ય દિવસે (ખેતરોને) બાળતો હતો.

ਤਾ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ ਕਹੂੰ ਹੋਨ ਨ ਪਾਵੈ ॥੨॥
taa te kris kahoon hon na paavai |2|

રાતો અંધકારથી ભરેલી હતી અને દિવસ દરમિયાન સૂર્ય પ્રજ્વલિત હતો, તેથી ક્યાંય કશું વધ્યું ન હતું.2.

ਲੋਗ ਸਭੈ ਇਹ ਤੇ ਅਕੁਲਾਨੇ ॥
log sabhai ih te akulaane |

આખરે તમામ લોકો ત્રસ્ત બની ગયા.

ਭਾਜਿ ਚਲੇ ਜਿਮ ਪਾਤ ਪੁਰਾਨੇ ॥
bhaaj chale jim paat puraane |

આ કારણે તમામ જીવો ઉશ્કેરાયા અને તેઓ જૂના પાંદડાની જેમ નાશ પામ્યા.

ਭਾਤ ਹੀ ਭਾਤ ਕਰੇ ਹਰਿ ਸੇਵਾ ॥
bhaat hee bhaat kare har sevaa |

તેઓ વિવિધ રીતે હરિની સેવા કરવા લાગ્યા,

ਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਭਏ ਗੁਰਦੇਵਾ ॥੩॥
taa te prasan bhe guradevaa |3|

દરેક વ્યક્તિએ વિવિધ રીતે પૂજા, પૂજા અને સેવા કરી અને સર્વોચ્ચ ઉપદેશક (એટલે કે ભગવાન) પ્રસન્ન થયા.3.

ਨਾਰਿ ਨ ਸੇਵ ਕਰੈਂ ਨਿਜ ਨਾਥੰ ॥
naar na sev karain nij naathan |

સ્ત્રીઓ તેમના પતિની સેવા કરતી ન હતી.

ਲੀਨੇ ਹੀ ਰੋਸੁ ਫਿਰੈਂ ਜੀਅ ਸਾਥੰ ॥
leene hee ros firain jeea saathan |

(તે સમયે આ સ્થિતિ હતી) કે પત્નીએ તેના પતિની કોઈ સેવા કરી ન હતી અને ક્યારેય તેનાથી નારાજ રહેતી હતી.

ਕਾਮਨਿ ਕਾਮੁ ਕਹੂੰ ਨ ਸੰਤਾਵੈ ॥
kaaman kaam kahoon na santaavai |

મહિલાઓને ક્યારેય જાતીય સતામણી કરવામાં આવતી નથી.

ਕਾਮ ਬਿਨਾ ਕੋਊ ਕਾਮੁ ਨ ਭਾਵੈ ॥੪॥
kaam binaa koaoo kaam na bhaavai |4|

વાસના પત્નીઓ પર હાવી ન થઈ અને જાતીય વૃત્તિની ગેરહાજરીમાં, વિશ્વની વૃદ્ધિ માટેના તમામ કાર્યો સમાપ્ત થઈ ગયા.4.

ਤੋਮਰ ਛੰਦ ॥
tomar chhand |

TOMAR STANZA

ਪੂਜੇ ਨ ਕੋ ਤ੍ਰੀਯਾ ਨਾਥ ॥
pooje na ko treeyaa naath |

(ના) સ્ત્રીએ તેના પતિની સેવા ન કરી

ਐਂਠੀ ਫਿਰੈ ਜੀਅ ਸਾਥ ॥
aaintthee firai jeea saath |

કોઈપણ પત્નીએ તેના પતિની પૂજા કરી નથી અને હંમેશા તેના અભિમાનમાં રહી હતી.

ਦੁਖੁ ਵੈ ਨ ਤਿਨ ਕਹੁ ਕਾਮ ॥
dukh vai na tin kahu kaam |

કારણ કે વાસનાએ તેમને નુકસાન પહોંચાડ્યું નથી,

ਤਾ ਤੇ ਨ ਬਿਨਵਤ ਬਾਮ ॥੫॥
taa te na binavat baam |5|

તેણીને કોઈ દુઃખ નહોતું અને જાતીય વૃત્તિને કારણે તે પીડાતી નહોતી, તેથી, તેમનામાં પ્રાર્થનાની કોઈ ઈચ્છા નહોતી.5.

ਕਰ ਹੈ ਨ ਪਤਿ ਕੀ ਸੇਵ ॥
kar hai na pat kee sev |

(સ્ત્રીઓ) પોતાના પતિની સેવા કરતી ન હતી

ਪੂਜੈ ਨ ਗੁਰ ਗੁਰਦੇਵ ॥
poojai na gur guradev |

ન તો તેણીએ તેના પતિની સેવા કરી, ન પૂજા કરી અને ઉપદેશકોનો ત્યાગ કર્યો.

ਧਰ ਹੈਂ ਨ ਹਰਿ ਕੋ ਧਯਾਨ ॥
dhar hain na har ko dhayaan |

તેઓએ હરિ તરફ ધ્યાન પણ ન આપ્યું

ਕਰਿ ਹੈਂ ਨ ਨਿਤ ਇਸਨਾਨ ॥੬॥
kar hain na nit isanaan |6|

ન તો તેણે ભગવાન-ભગવાનનું ધ્યાન કર્યું કે ન તો તેણે ક્યારેય સ્નાન કર્યું.6.

ਤਬ ਕਾਲ ਪੁਰਖ ਬੁਲਾਇ ॥
tab kaal purakh bulaae |

પછી 'કાલ-પુરુખે' (વિષ્ણુ) બોલાવ્યા.

ਬਿਸਨੈ ਕਹਯੋ ਸਮਝਾਇ ॥
bisanai kahayo samajhaae |

પછી અવિશ્વસનીય ભગવાને વિષ્ણુને બોલાવ્યા અને તેમને ઉપદેશ આપીને કહ્યું કે,

ਸਸਿ ਕੋ ਧਰਿਹੁ ਅਵਤਾਰ ॥
sas ko dharihu avataar |

સંસારમાં જઈને 'ચંદ્ર' અવતાર ધારણ કરો,

ਨਹੀ ਆਨ ਬਾਤ ਬਿਚਾਰ ॥੭॥
nahee aan baat bichaar |7|

બીજી કોઈ વાતને ધ્યાનમાં લીધા વિના, તેણે પોતાને ચંદ્ર અવતાર તરીકે પ્રગટ કરવો જોઈએ.7.

ਤਬ ਬਿਸਨ ਸੀਸ ਨਿਵਾਇ ॥
tab bisan sees nivaae |

પછી વિષ્ણુએ માથું નમાવ્યું

ਕਰਿ ਜੋਰਿ ਕਹੀ ਬਨਾਇ ॥
kar jor kahee banaae |

પછી વિષ્ણુએ માથું નમાવી હાથ જોડીને કહ્યું,

ਧਰਿਹੋਂ ਦਿਨਾਤ ਵਤਾਰ ॥
dharihon dinaat vataar |

હું ચંદ્ર (દિનંત) અવતાર છું,

ਜਿਤ ਹੋਇ ਜਗਤ ਕੁਮਾਰ ॥੮॥
jit hoe jagat kumaar |8|

હું ચંદ્ર અવતારનું રૂપ ધારણ કરીશ, જેથી વિશ્વમાં સૌંદર્યનો વિકાસ થાય.8.

ਤਬ ਮਹਾ ਤੇਜ ਮੁਰਾਰ ॥
tab mahaa tej muraar |

પછી મોટા ઝડપી એક

ਧਰਿਯੋ ਸੁ ਚੰਦ੍ਰ ਅਵਤਾਰ ॥
dhariyo su chandr avataar |

પછી અત્યંત પ્રતાપી વિષ્ણુ ચંદ્ર (અવતાર) તરીકે પ્રગટ થયા,

ਤਨ ਕੈ ਮਦਨ ਕੋ ਬਾਨ ॥
tan kai madan ko baan |

જેણે ઈચ્છાનું તીર દોર્યું

ਮਾਰਿਯੋ ਤ੍ਰੀਯਨ ਕਹ ਤਾਨ ॥੯॥
maariyo treeyan kah taan |9|

અને તેણે સ્ત્રીઓ તરફ પ્રેમના દેવના તીર સતત માર્યા.9.

ਤਾ ਤੇ ਭਈ ਤ੍ਰੀਯ ਦੀਨ ॥
taa te bhee treey deen |

જેના કારણે મહિલાઓ નમ્ર બની હતી

ਸਭ ਗਰਬ ਹੁਐ ਗਯੋ ਛੀਨ ॥
sabh garab huaai gayo chheen |

આ કારણે સ્ત્રીઓ નમ્ર બની ગઈ અને તેમનો બધો અભિમાન ચકનાચૂર થઈ ગયો.