શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 639


ਜਹ ਤਹ ਬਜੰਤ੍ਰ ਬਾਜੇ ਅਨੇਕ ॥
jah tah bajantr baaje anek |

જ્યાં વિવિધ પ્રકારના ઘંટ વાગી રહ્યા છે,

ਪ੍ਰਗਟਿਆ ਜਾਣੁ ਬਪੁ ਧਰਿ ਬਿਬੇਕ ॥
pragattiaa jaan bap dhar bibek |

અનેક સંગીતનાં સાધનો અહીં અને ત્યાં વગાડવામાં આવ્યાં હતાં અને એવું જણાયું હતું કે ભેદભાવયુક્ત બુદ્ધિએ શરીર ધારણ કર્યું છે.

ਸੋਭਾ ਅਪਾਰ ਬਰਨੀ ਨ ਜਾਇ ॥
sobhaa apaar baranee na jaae |

(તેનો) અપાર મહિમા (જેનો) વર્ણન થઈ શકતો નથી.

ਉਪਜਿਆ ਆਨ ਸੰਨ੍ਯਾਸ ਰਾਇ ॥੪੮॥
aupajiaa aan sanayaas raae |48|

તેમનો મહિમા અવર્ણનીય છે અને તેમણે પોતાને 'સંન્યાસ'ના રાજા તરીકે પ્રગટ કર્યા.48.

ਜਨਮੰਤ ਲਾਗਿ ਉਠ ਜੋਗ ਕਰਮ ॥
janamant laag utth jog karam |

તે જન્મથી જ યોગમાં વ્યસ્ત છે.

ਹਤਿ ਕੀਓ ਪਾਪ ਪਰਚੁਰਿਓ ਧਰਮ ॥
hat keeo paap parachurio dharam |

જન્મ લઈને પણ તે યોગની ક્રિયાઓમાં લીન થઈ ગયો

ਰਾਜਾਧਿਰਾਜ ਬਡ ਲਾਗ ਚਰਨ ॥
raajaadhiraaj badd laag charan |

મોટા મોટા રાજાઓ, મહારાજાઓના ચરણોમાં છે

ਸੰਨਿਆਸ ਜੋਗ ਉਠਿ ਲਾਗ ਕਰਨ ॥੪੯॥
saniaas jog utth laag karan |49|

અને તેણે, પાપોનો નાશ કરીને, ધર્મનો પ્રચાર કર્યો, મહાન સાર્વભૌમ તેમના પગ પર પડ્યા અને ઉભા થયા, તેઓએ સંન્યાસ અને યોગનો અભ્યાસ કર્યો.49.

ਅਤਿਭੁਤਿ ਅਨੂਪ ਲਖਿ ਦਤ ਰਾਇ ॥
atibhut anoop lakh dat raae |

દત્ત રાજ અદ્ભુત અને અનુપમ (સ્વરૂપ) દેખાય છે.

ਉਠਿ ਲਗੇ ਪਾਇ ਨ੍ਰਿਪ ਸਰਬ ਆਇ ॥
autth lage paae nrip sarab aae |

અજોડ રાજા દત્તને જોઈને બધા રાજાએ તેમના ચરણોમાં આદરપૂર્વક પ્રણામ કર્યા

ਅਵਿਲੋਕਿ ਦਤ ਮਹਿਮਾ ਮਹਾਨ ॥
avilok dat mahimaa mahaan |

મહાન મહિમા દત્તને જુએ છે

ਦਸ ਚਾਰ ਚਾਰ ਬਿਦਿਆ ਨਿਧਾਨ ॥੫੦॥
das chaar chaar bidiaa nidhaan |50|

દત્તની મહાનતા જોઈને લાગ્યું કે તેઓ અઢાર વિજ્ઞાનના ભંડાર છે.50.

ਸੋਭੰਤ ਸੀਸ ਜਤ ਕੀ ਜਟਾਨ ॥
sobhant sees jat kee jattaan |

(તેમનું) માથું જટા જટાથી શણગારેલું છે

ਨਖ ਨੇਮ ਕੇ ਸੁ ਬਢਏ ਮਹਾਨ ॥
nakh nem ke su badte mahaan |

તેના માથા પર, તેના બ્રહ્મચર્યના જાડા તાળાઓ હતા અને તેના હાથ પર પાલનના નખ ઉગાડ્યા હતા.

ਬਿਭ੍ਰਮ ਬਿਭੂਤ ਉਜਲ ਸੋ ਸੋਹ ॥
bibhram bibhoot ujal so soh |

ભ્રાંતિથી મુક્ત થવાની સ્થિતિ (તેના શરીર પર) શોભે છે.

ਦਿਜ ਚਰਜ ਤੁਲਿ ਮ੍ਰਿਗ ਚਰਮ ਅਰੋਹ ॥੫੧॥
dij charaj tul mrig charam aroh |51|

તેમના શરીર પરની સફેદ રાખ એ તેમની ભ્રમણાથી રહિત સ્થિતિનું સૂચક હતું, બ્રહ્મ (બ્રાહ્મણ) જેવું તેમનું પાત્ર તેમની હરણની ચામડી હતી.51.

ਮੁਖ ਸਿਤ ਬਿਭੂਤ ਲੰਗੋਟ ਬੰਦ ॥
mukh sit bibhoot langott band |

ચહેરાની હળવાશ એવી છે કે જાણે લંગોટ બંધ હોય.

ਸੰਨ੍ਯਾਸ ਚਰਜ ਤਜਿ ਛੰਦ ਬੰਦ ॥
sanayaas charaj taj chhand band |

મુખ પર સફેદ ભસ્મ ધરાવતો અને કમર-કપડા પહેરેલો, તે સન્યાસ અને આચારનો માલિક હતો અને કપટનો ત્યાગ કરનાર હતો.

ਆਸੁਨਕ ਸੁੰਨਿ ਅਨਵ੍ਰਯਕਤ ਅੰਗ ॥
aasunak sun anavrayakat ang |

સુન્ન સમાધિ (તેમનું) આસન છે, અને આસક્તિથી અલિપ્તતા એ (યોગનું) અંગ છે.

ਆਛਿਜ ਤੇਜ ਮਹਿਮਾ ਸੁਰੰਗ ॥੫੨॥
aachhij tej mahimaa surang |52|

તેઓ અમૂર્ત ધ્યાન માં લીન રહ્યા અને તેમના અંગો અત્યંત મોહક હતા તેમનું તેજ અવિનાશી હતું.52.

ਇਕ ਆਸ ਚਿਤ ਤਜਿ ਸਰਬ ਆਸ ॥
eik aas chit taj sarab aas |

(તેણે) બીજી બધી આશાઓ છોડી દીધી છે, માત્ર એક જ આશા (સંન્યાસ યોગની) ચિત્તમાં રાખી છે.

ਅਨਭੂਤ ਗਾਤ ਨਿਸ ਦਿਨ ਉਦਾਸ ॥
anabhoot gaat nis din udaas |

તેના મનમાં સંન્યાસ અને યોગની એક જ ઈચ્છા હતી અને આ ઈચ્છા માટે તેણે બીજી બધી ઈચ્છાઓ છોડી દીધી હતી.

ਮੁਨਿ ਚਰਜ ਲੀਨ ਤਜਿ ਸਰਬ ਕਾਮ ॥
mun charaj leen taj sarab kaam |

બધી ઈચ્છાઓનો ત્યાગ એ (તેમનું) મુનિ કર્મ છે.

ਆਰਕਤਿ ਨੇਤ੍ਰ ਜਨੁ ਧਰਮ ਧਾਮ ॥੫੩॥
aarakat netr jan dharam dhaam |53|

તેમનું શરીર અદ્વિતીય હતું અને રાત-દિવસ તેઓ સર્વ પ્રકારની કામનાઓને છોડીને સંસારના કપટથી અળગા રહ્યા હતા, તેમણે ઋષિઓનું પાત્ર અપનાવ્યું હતું, તેમની આંખો લાલ હતી અને ધર્મનો ભંડાર હતો.53.

ਅਬਿਕਾਰ ਚਿਤ ਅਣਡੋਲ ਅੰਗ ॥
abikaar chit anaddol ang |

(તેનું) નિષ્કલંક મન શરીરના અંગોને સ્થિર રાખવા જેવું છે.

ਜੁਤ ਧਿਆਨ ਨੇਤ੍ਰ ਮਹਿਮਾ ਅਭੰਗ ॥
jut dhiaan netr mahimaa abhang |

તેનું મન શુદ્ધ હતું, દુર્ગુણોથી રહિત અને તેણે તેની અસ્પષ્ટ આંખોથી ધ્યાન કર્યું.

ਧਰਿ ਏਕ ਆਸ ਅਉਦਾਸ ਚਿਤ ॥
dhar ek aas aaudaas chit |

મનને ઉદાસ રાખવામાં આવે એવી આશા રાખે છે.

ਸੰਨਿਯਾਸ ਦੇਵ ਪਰਮੰ ਪਵਿਤ ॥੫੪॥
saniyaas dev paraman pavit |54|

ચારે બાજુથી સન્યાસને અપનાવવાની તેમના મનમાં એક જ ઈચ્છા ધરાવતા તેમની પ્રશંસા અનંત હતી. તેઓ નિષ્કલંક સન્યાસીઓમાં સૌથી મહાન હતા.54.

ਅਵਧੂਤ ਗਾਤ ਮਹਿਮਾ ਅਪਾਰ ॥
avadhoot gaat mahimaa apaar |

(તેનું) શરીર પાપ રહિત અને અપાર કીર્તિવાળું છે.

ਸ੍ਰੁਤਿ ਗਿਆਨ ਸਿੰਧੁ ਬਿਦਿਆ ਉਦਾਰ ॥
srut giaan sindh bidiaa udaar |

તેમની પાસે યોગીઓનું શરીર હતું, જેની મહાનતા અનંત હતી અને તેઓ શ્રુતિઓ (વેદ)ના જ્ઞાનનો ભંડાર અને અત્યંત ઉદાર હતા.

ਮੁਨਿ ਮਨਿ ਪ੍ਰਬੀਨ ਗੁਨਿ ਗਨ ਮਹਾਨ ॥
mun man prabeen gun gan mahaan |

(તે) મહાન મન અને મહાન ગુણોનો જ્ઞાની પુરુષ છે.

ਜਨੁ ਭਯੋ ਪਰਮ ਗਿਆਨੀ ਮਹਾਨ ॥੫੫॥
jan bhayo param giaanee mahaan |55|

ઋષિઓમાં, તેઓ સૌથી કુશળ અને મહાન હતા અને પરમ વિદ્વાન હતા.55.

ਕਬਹੂੰ ਨ ਪਾਪ ਜਿਹ ਛੁਹਾ ਅੰਗ ॥
kabahoon na paap jih chhuhaa ang |

જેના શરીરને ક્યારેય પાપનો સ્પર્શ થયો નથી.

ਗੁਨਿ ਗਨ ਸੰਪੰਨ ਸੁੰਦਰ ਸੁਰੰਗ ॥
gun gan sanpan sundar surang |

પાપ તેને સ્પર્શ્યું પણ ન હતું અને તે સદ્ગુણોમાં ભવ્ય હતો

ਲੰਗੋਟਬੰਦ ਅਵਧੂਤ ਗਾਤ ॥
langottaband avadhoot gaat |

(તે) કંગાળ સાથે શુદ્ધ શરીર ધરાવે છે.

ਚਕਿ ਰਹੀ ਚਿਤ ਅਵਲੋਕਿ ਮਾਤ ॥੫੬॥
chak rahee chit avalok maat |56|

યોગી દત્ત કમર-કપડા પહેરતા હતા અને તેમને જોઈને માતા આશ્ચર્યચકિત થઈ ગઈ હતી.56.

ਸੰਨਿਯਾਸ ਦੇਵ ਅਨਭੂਤ ਅੰਗ ॥
saniyaas dev anabhoot ang |

સન્યાસ દેવનું શરીર અદ્ભુત છે

ਲਾਜੰਤ ਦੇਖਿ ਜਿਹ ਦੁਤਿ ਅਨੰਗ ॥
laajant dekh jih dut anang |

સુંદર અંગો ધરાવતા મહાન સન્યાસી દત્તને જોઈને પ્રેમના દેવતા પણ શરમાયા

ਮੁਨਿ ਦਤ ਦੇਵ ਸੰਨ੍ਯਾਸ ਰਾਜ ॥
mun dat dev sanayaas raaj |

મુનિ દત્ત દેવ સંન્યાસના રાજા છે

ਜਿਹ ਸਧੇ ਸਰਬ ਸੰਨ੍ਯਾਸ ਸਾਜ ॥੫੭॥
jih sadhe sarab sanayaas saaj |57|

ઋષિ દત્ત સંન્યાસીઓના રાજા હતા અને તેઓ સંન્યાસની તમામ પ્રકારની પ્રવૃત્તિઓ કરતા હતા.57.

ਪਰਮੰ ਪਵਿਤ੍ਰ ਜਾ ਕੇ ਸਰੀਰ ॥
paraman pavitr jaa ke sareer |

જેનું શરીર શુદ્ધ છે,

ਕਬਹੂੰ ਨ ਕਾਮ ਕਿਨੋ ਅਧੀਰ ॥
kabahoon na kaam kino adheer |

તેનું શરીર નિષ્કલંક હતું, જે ક્યારેય વાસનાથી પરેશાન નહોતું

ਜਟ ਜੋਗ ਜਾਸੁ ਸੋਭੰਤ ਸੀਸ ॥
jatt jog jaas sobhant sees |

જેમના મસ્તક પર યોગની જટાઓ શણગારેલી છે.

ਅਸ ਧਰਾ ਰੂਪ ਸੰਨਿਯਾਸ ਈਸ ॥੫੮॥
as dharaa roop saniyaas ees |58|

તેના માથા પર મેટ તાળાઓનું એક ગાંઠ હતું, આ પ્રકારનું સ્વરૂપ રુદ્રના અવતાર દત્ત દ્વારા અપનાવવામાં આવ્યું હતું.58.

ਆਭਾ ਅਪਾਰ ਕਥਿ ਸਕੈ ਕਉਨ ॥
aabhaa apaar kath sakai kaun |

(તેની) આભા અમાપ છે, કોણ કહી શકે (તે આભા)

ਸੁਨਿ ਰਹੈ ਜਛ ਗੰਧ੍ਰਬ ਮਉਨ ॥
sun rahai jachh gandhrab maun |

તેના ઉત્તમ મહિમાનું વર્ણન કોણ કરી શકે? અને તેની પ્રશંસા સાંભળીને યક્ષ અને ગંધર્વો શાંત થઈ ગયા

ਚਕਿ ਰਹਿਓ ਬ੍ਰਹਮ ਆਭਾ ਬਿਚਾਰਿ ॥
chak rahio braham aabhaa bichaar |

બ્રહ્મા (તેમની) આભા જોઈને આશ્ચર્યચકિત થઈ જાય છે.

ਲਾਜਯੋ ਅਨੰਗ ਆਭਾ ਨਿਹਾਰਿ ॥੫੯॥
laajayo anang aabhaa nihaar |59|

બ્રહ્મા પણ તેમનો મહિમા જોઈને આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા અને પ્રેમના દેવ પણ તેમની સુંદરતા જોઈને શરમાયા.59.