શ્રી દસમ ગ્રંથ

પાન - 1243


ਕਹੂੰ ਭੂਤ ਔ ਪ੍ਰੇਤ ਨਾਚੈ ਬਿਤਾਲਾ ॥੬੧॥
kahoon bhoot aau pret naachai bitaalaa |61|

ક્યાંક ભૂત, પ્રેત અને પ્રેત નાચતા હતા. 61.

ਕਹੂੰ ਦੈਤ ਕਾਢੋ ਫਿਰੈ ਦਾਤ ਭਾਰੇ ॥
kahoon dait kaadto firai daat bhaare |

ક્યાંક જાયન્ટ્સ મોટા મોટા દાંત કાઢતા હતા.

ਬਮੈ ਸ੍ਰੌਨ ਕੇਤੇ ਪਰੇ ਖੇਤ ਮਾਰੇ ॥
bamai srauan kete pare khet maare |

યુદ્ધના મેદાનમાં કેટલા લોકો માર્યા ગયા (અને તેમના ઘામાંથી લોહી વહી ગયું).

ਕਹੂੰ ਤਾਜਿ ਡਾਰੇ ਜਿਰਹ ਖੋਲ ਐਸੇ ॥
kahoon taaj ddaare jirah khol aaise |

ક્યાંક મુગટ પડ્યા હતા અને ક્યાંક બખ્તર અને શંખ આ રીતે પડ્યા હતા,

ਬਗੇ ਬ੍ਯੋਤ ਭਾਰੇ ਸਮੈ ਸੀਤ ਜੈਸੇ ॥੬੨॥
bage bayot bhaare samai seet jaise |62|

શિયાળાની ઋતુની જેમ (દરજીએ) ઘણા કપડાં વણ્યા અને છોડી દીધા. 62.

ਤਹਾ ਬਾਜ ਹਾਥੀਨ ਕੀ ਸ੍ਰੋਨ ਧਾਰੈ ॥
tahaa baaj haatheen kee sron dhaarai |

ઘોડાઓ અને હાથીઓના લોહીની ધારાઓ (આ રીતે વહેતી) હતી.

ਪਰੈ ਜ੍ਯੋਂ ਫੁਹਾਰਾਨਹੂੰ ਕੀ ਫੁਹਾਰੈ ॥
parai jayon fuhaaraanahoon kee fuhaarai |

જેમ ફુવારાઓ વહે છે.

ਪ੍ਰਲੈ ਕਾਲ ਸੋ ਜਾਨ ਦੂਜੋ ਭਯੋ ਹੈ ॥
pralai kaal so jaan doojo bhayo hai |

(એવું લાગતું હતું) જાણે બીજો પ્રલય આવ્યો હોય

ਜਹਾ ਕੋਟਿ ਸੂਰਾਨ ਸੂਰਾ ਖਯੋ ਹੈ ॥੬੩॥
jahaa kott sooraan sooraa khayo hai |63|

અને જેમાં કરોડો હીરોના શહીદ થયા છે. 63.

ਤਹਾ ਕੋਟਿ ਸੌਡੀਨ ਕੇ ਸੁੰਡ ਕਾਟੇ ॥
tahaa kott sauaddeen ke sundd kaatte |

કરોડો હાથીઓના દાંત ત્યાં કાપવામાં આવ્યા હતા.

ਕਹੂੰ ਬੀਰ ਮਾਰੇ ਗਿਰੇ ਕੇਤੁ ਫਾਟੇ ॥
kahoon beer maare gire ket faatte |

ક્યાંક માર્યા ગયેલા યોદ્ધાઓ (અને ક્યાંક) ફાટેલા ધ્વજ પડ્યા હતા.

ਕਹੂੰ ਖੇਤ ਨਾਚੈ ਪਠੇ ਪਖਰਿਯਾਰੇ ॥
kahoon khet naachai patthe pakhariyaare |

ક્યાંક યુવાન ઘોડેસવારો યુદ્ધમાં નૃત્ય (ઘોડા) કરી રહ્યા હતા.

ਕਹੂੰ ਮਾਰੂ ਬਾਜੈ ਉਠੈ ਨਾਦ ਭਾਰੇ ॥੬੪॥
kahoon maaroo baajai utthai naad bhaare |64|

ક્યાંક મૃત્યુની ઘંટડી સંભળાઈ રહી હતી અને જોરદાર અવાજ સંભળાતો હતો. 64.

ਕਹੂੰ ਸੰਖ ਭੇਰੀ ਤਹਾ ਨਾਦ ਬਾਜੈ ॥
kahoon sankh bheree tahaa naad baajai |

ક્યાંક મંત્રોચ્ચાર અને ઘંટનો અવાજ સંભળાતો હતો

ਹਸੈ ਗਰਜਿ ਠੋਕੈ ਭੁਜਾ ਭੂਪ ਗਾਜੈ ॥
hasai garaj tthokai bhujaa bhoop gaajai |

અને ક્યાંક રાજા (યોદ્ધા) હસતો હતો અને તાળીઓ પાડતો હતો.

ਨਗਾਰੇ ਨਫੀਰੀ ਬਜੈ ਝਾਝ ਭਾਰੀ ॥
nagaare nafeeree bajai jhaajh bhaaree |

(ક્યાંક) મોટી ઘંટડીઓ, ટ્રમ્પેટ, કરતાલ વગાડતા હતા.

ਹਠੇ ਰੋਸ ਕੈ ਕੈ ਤਹਾ ਛਤ੍ਰਧਾਰੀ ॥੬੫॥
hatthe ros kai kai tahaa chhatradhaaree |65|

ક્યાંક છત્રી ધારકો રોષે ભરાઈને ઉભા હતા. 65.

ਕਹੂੰ ਭੀਮ ਭੇਰੀ ਬਜੈ ਰਾਗ ਮਾਰੂ ॥
kahoon bheem bheree bajai raag maaroo |

ક્યાંક મોટા ડ્રમ્સમાંથી ઘોર રાગ વગાડતો હતો.

ਨਫੀਰੀ ਕਹੂੰ ਨਾਇ ਨਾਦੈ ਨਗਾਰੂ ॥
nafeeree kahoon naae naadai nagaaroo |

ક્યાંક રણશિંગડાં, રણશિંગડાં અને ઢોલ વગાડતાં હતાં.

ਕਹੂੰ ਬੇਨੁ ਔ ਬੀਨ ਬਾਜੈ ਸੁਰੰਗਾ ॥
kahoon ben aau been baajai surangaa |

ક્યાંક કઠોળ અને કઠોળ સુંદર રમતા હતા.

ਰੁਚੰਗਾ ਮ੍ਰਿਦੰਗਾ ਉਪੰਗਾ ਮੁਚੰਗਾ ॥੬੬॥
ruchangaa mridangaa upangaa muchangaa |66|

ક્યાંક રુચાંગ, મૃદંગ, ઉપાંગ, અને મુચાંગ વગાડતા હતા. 66.

ਝਰੋਖਾ ਤਰੇ ਜੋ ਮਚੀ ਮਾਰਿ ਐਸੀ ॥
jharokhaa tare jo machee maar aaisee |

બારી નીચે આવી લડાઈ હતી,

ਭਈ ਦੇਵ ਦਾਨਵਾਨ ਕੀ ਹੈ ਨ ਤੈਸੀ ॥
bhee dev daanavaan kee hai na taisee |

જેવો ગુણ દેવતાઓ અને દાનવોમાં પણ નહોતો.

ਨ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਔ ਰਾਵਨੈ ਜੁਧ ਐਸੋ ॥
n sree raam aau raavanai judh aaiso |

રામ અને રાવણ વચ્ચે આવું કોઈ યુદ્ધ થયું ન હતું

ਕਿਯੋ ਭੀ ਮਹਾਭਾਰਥੈ ਮੈ ਸੁ ਨ ਤੈਸੋ ॥੬੭॥
kiyo bhee mahaabhaarathai mai su na taiso |67|

અને મહાભારતમાં પણ આવી વાત કરવામાં આવી ન હતી.

ਤਹਾ ਬੀਰ ਕੇਤੇ ਖਰੇ ਗਾਲ੍ਰਹ ਮਾਰੈ ॥
tahaa beer kete khare gaalrah maarai |

ત્યાં ઘણા યોદ્ધાઓ બૂમો પાડતા ઉભા હતા.

ਕਿਤੇ ਬਾਨ ਛੋਡੈ ਕਿਤੈ ਸਸਤ੍ਰ ਧਾਰੈ ॥
kite baan chhoddai kitai sasatr dhaarai |

કેટલાક તીર ચલાવતા હતા અને કેટલાક બખ્તર પહેરતા હતા.

ਕਿਤੇ ਨਾਰ ਕੇ ਭੇਸ ਕੌ ਸਾਜ ਲੈ ਕੈ ॥
kite naar ke bhes kau saaj lai kai |

ક્યાંક સ્ત્રીઓના વેશમાં

ਚਲੈ ਛੋਰਿ ਬਾਜੀ ਹਠੀ ਭਾਜ ਕੈ ਕੈ ॥੬੮॥
chalai chhor baajee hatthee bhaaj kai kai |68|

હઠીલા યોદ્ધાઓ તેમના ઘોડાઓથી ભાગી રહ્યા હતા. 68.

ਕਿਤੇ ਖਾਨ ਖੇਦੇ ਕਿਤੇ ਖੇਤ ਮਾਰੇ ॥
kite khaan khede kite khet maare |

યુદ્ધના મેદાનમાં કેટલા પઠાણોને ભગાડી ગયા અને કેટલા માર્યા ગયા.

ਕਿਤੇ ਖੇਤ ਮੈ ਖਿੰਗ ਖਤ੍ਰੀ ਲਤਾਰੇ ॥
kite khet mai khing khatree lataare |

યુદ્ધના મેદાનમાં ઘોડાઓ દ્વારા કેટલી બધી છત્રીઓ કચડી નાખવામાં આવી હતી.

ਜਹਾ ਬੀਰ ਬਾਕੇ ਹਠੀ ਪੂਤ ਘਾਏ ॥
jahaa beer baake hatthee poot ghaae |

જ્યાં હઠીલા યોદ્ધાઓ માર્યા ગયા હતા,

ਤਹੀ ਗੋਲ ਬਾਧੇ ਚਲੇ ਸਿਧ ਆਏ ॥੬੯॥
tahee gol baadhe chale sidh aae |69|

સર્કલ બનાવીને સિદ્ધ પાલ (આપ) ત્યાં આવ્યા. 69.

ਜਬੈ ਸਿਧ ਪਾਲੈ ਪਠਾਨੌ ਨਿਹਾਰਾ ॥
jabai sidh paalai patthaanau nihaaraa |

જ્યારે સિદ્ધ પાલને પઠાણોએ જોયો,

ਕਿਨੀ ਹਾਥ ਲੈ ਨ ਹਥ੍ਯਾਰੈ ਸੰਭਾਰਾ ॥
kinee haath lai na hathayaarai sanbhaaraa |

જેથી કોઈ હાથમાં હથિયાર પકડી શકે નહીં.

ਕਿਤੇ ਭਾਜਿ ਚਾਲੇ ਕਿਤੇ ਖੇਤ ਮਾਰੇ ॥
kite bhaaj chaale kite khet maare |

કેટલા ભાગ્યા અને કેટલા યુદ્ધના મેદાનમાં માર્યા ગયા.

ਪੁਰਾਨੇ ਪਲਾਸੀ ਮਨੋ ਬਾਇ ਡਾਰੇ ॥੭੦॥
puraane palaasee mano baae ddaare |70|

(તે આના જેવું દેખાતું હતું) જાણે પવન પલ્લસની જૂની પાંખોને ઉડાડી દે છે. 70.

ਹਠੇ ਜੇ ਜੁਝੇ ਸੇ ਸਭੈ ਖੇਤ ਮਾਰੇ ॥
hatthe je jujhe se sabhai khet maare |

જેટલા હઠીલા યોદ્ધાઓ યુદ્ધમાં સામેલ હતા, તે બધા યુદ્ધના મેદાનમાં માર્યા ગયા

ਕਿਤੇ ਖੇਦਿ ਕੈ ਕੋਟ ਕੇ ਮਧਿ ਡਾਰੇ ॥
kite khed kai kott ke madh ddaare |

અને કેટલાને બહાર કાઢીને કિલ્લામાં ફેંકી દેવામાં આવ્યા હતા.

ਕਿਤੇ ਬਾਧਿ ਲੈ ਕੈ ਕਿਤੇ ਛੋਰਿ ਦੀਨੇ ॥
kite baadh lai kai kite chhor deene |

કેટલાક બંધાયેલા હતા અને કેટલાકને છોડવામાં આવ્યા હતા.

ਕਿਤੇ ਜਾਨ ਮਾਰੇ ਕਿਤੇ ਰਾਖਿ ਲੀਨੇ ॥੭੧॥
kite jaan maare kite raakh leene |71|

કેટલા જીવો માર્યા ગયા અને કેટલા બચાવ્યા. 71.

ਤਿਸੀ ਕੌ ਹਨਾ ਖਗ ਜੌਨੇ ਉਚਾਯੋ ॥
tisee kau hanaa khag jauane uchaayo |

જેણે તલવાર લીધી તે માર્યો ગયો.

ਸੋਈ ਜੀਵ ਬਾਚਾ ਜੁਈ ਭਾਜਿ ਆਯੋ ॥
soee jeev baachaa juee bhaaj aayo |

જે ભાગી ગયો તે જ બચી ગયો.

ਕਹਾ ਲੌ ਗਨਾਊ ਭਯੋ ਜੁਧ ਭਾਰੀ ॥
kahaa lau ganaaoo bhayo judh bhaaree |

જ્યાં સુધી હું કહી શકું છું, ત્યાં ખૂબ જ ભારે યુદ્ધ હતું.

ਲਖੇ ਲੋਹ ਮਾਚਾ ਕੁਪੇ ਛਤ੍ਰ ਧਾਰੀ ॥੭੨॥
lakhe loh maachaa kupe chhatr dhaaree |72|

લોખંડનો ધમધમાટ જોઈને છત્રધારી ગુસ્સે થઈ ગયા. 72.

ਕਿਤੇ ਨਾਦ ਨਾਦੈ ਕਿਤੇ ਨਾਦ ਪੂਰੈ ॥
kite naad naadai kite naad poorai |

ક્યાંક નાદ (નરસિંહ) વગાડી રહ્યો છે તો ક્યાંક નાદ (સાંખા) પૂર્ણ થઈ રહ્યો છે.

ਕਿਤੇ ਜ੍ਵਾਨ ਜੂਝੈ ਬਰੈ ਹੇਰਿ ਸੂਰੈ ॥
kite jvaan joojhai barai her soorai |

કેટલાક યુવાનો લડતા લડતા મૃત્યુ પામ્યા હતા અને (હુર) યોદ્ધાઓને જોઈને રડતા હતા.

ਕਿਤੇ ਆਨਿ ਕੈ ਕੈ ਕ੍ਰਿਪਾਨੈ ਚਲਾਵੈ ॥
kite aan kai kai kripaanai chalaavai |

ક્યાંક (યોદ્ધાઓ) આવીને કિરપાન ફાયર કરે છે.