श्री दसाम ग्रंथ

पान - 1254


ਬਿਸਟਾ ਪ੍ਰਥਮ ਜਾਹਿ ਸਿਰ ਪਰਿਯੋ ॥੧੦॥
बिसटा प्रथम जाहि सिर परियो ॥१०॥

ज्याच्या डोक्यावर दु:ख होते. 10.

ਇਹ ਛਲ ਸੌ ਤ੍ਰਿਯ ਪਿਯਹਿ ਉਬਾਰਿਯੋ ॥
इह छल सौ त्रिय पियहि उबारियो ॥

या युक्तीने महिलेने प्रीतमला वाचवले

ਤਿਨ ਕੇ ਮੁਖ ਬਿਸਟਾ ਕੌ ਡਾਰਿਯੋ ॥
तिन के मुख बिसटा कौ डारियो ॥

आणि त्यांच्या चेहऱ्यावर दुःख पसरले.

ਭਲਾ ਬੁਰਾ ਭੂਪਤਿ ਨ ਬਿਚਾਰਾ ॥
भला बुरा भूपति न बिचारा ॥

राजाला वाईट किंवा चांगले काहीही वाटले नाही

ਭੇਦ ਦਾਇਕਹਿ ਪਕਰਿ ਪਛਾਰਾ ॥੧੧॥
भेद दाइकहि पकरि पछारा ॥११॥

आणि ज्याने गुप्तता दिली त्याच्यावर त्याने मात केली. 11.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਤੀਨ ਸੌ ਚਾਰ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੩੦੪॥੫੮੫੧॥ਅਫਜੂੰ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे तीन सौ चार चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥३०४॥५८५१॥अफजूं॥

श्री चरित्रोपाख्यानातील त्रिचरित्रातील मंत्री भूप संबदाचे ३०४ वे चरित्र येथे समाप्त होते, सर्व शुभ आहे.३०४.५८५१. चालते

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਸਹਰ ਬਸਤ ਹੈ ਜਹਾ ॥
त्रिपुरा सहर बसत है जहा ॥

त्रिपुरा शहर जिथे राहते,

ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਪਾਲ ਰਾਜਾ ਥੋ ਤਹਾ ॥
त्रिपुर पाल राजा थो तहा ॥

त्रिपुरा पाल नावाचा (अ) राजा होता.

ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਮਤੀ ਤਾ ਕੀ ਬਰ ਨਾਰੀ ॥
त्रिपुर मती ता की बर नारी ॥

त्रिपुरामती ही त्याची सुंदर राणी होती.

ਕਨਕ ਅਵਟਿ ਸਾਚੇ ਜਨੁ ਢਾਰੀ ॥੧॥
कनक अवटि साचे जनु ढारी ॥१॥

जणू काही सोने वितळवून नाणे बनवले गेले आहे. १.

ਫੂਲ ਮਤੀ ਦੂਸਰਿ ਤਿਹ ਸਵਤਿਨਿ ॥
फूल मती दूसरि तिह सवतिनि ॥

दुसरे फूल तिची आवड होती.

ਜਨੁ ਤਿਹ ਹੁਤਾ ਆਖਿ ਮੈਂ ਸੌ ਕਨਿ ॥
जनु तिह हुता आखि मैं सौ कनि ॥

जणू काही त्याच्या डोळ्यात आहे.

ਤਾ ਸੌ ਤਾਹਿ ਸਿਪਰਧਾ ਰਹੈ ॥
ता सौ ताहि सिपरधा रहै ॥

त्याच्या मनात तिचा हेवा वाटत होता,

ਚਿਤ ਭੀਤਰ ਮੁਖ ਤੇ ਨਹਿ ਕਹੈ ॥੨॥
चित भीतर मुख ते नहि कहै ॥२॥

पण ती तोंडातून काहीच बोलली नाही. 2.

ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਮਤੀ ਏਕ ਦਿਜ ਊਪਰ ॥
त्रिपुरा मती एक दिज ऊपर ॥

ब्राह्मणावर त्रिपुरामती

ਅਟਕੀ ਰਹੈ ਅਧਿਕ ਹੀ ਚਿਤ ਕਰਿ ॥
अटकी रहै अधिक ही चित करि ॥

मनो तानो फार मोहित झाला होता.

ਰੈਨਿ ਦਿਵਸ ਗ੍ਰਿਹ ਤਾਹਿ ਬੁਲਾਵੇ ॥
रैनि दिवस ग्रिह ताहि बुलावे ॥

ती त्याला रात्रंदिवस घरी बोलवायची

ਕਾਮ ਕੇਲ ਰੁਚਿ ਮਾਨ ਮਚਾਵੈ ॥੩॥
काम केल रुचि मान मचावै ॥३॥

आणि ती त्याच्याशी आवडीने खेळायची. 3.

ਏਕ ਨਾਰਿ ਤਿਨ ਬੋਲਿ ਪਠਾਈ ॥
एक नारि तिन बोलि पठाई ॥

त्याने एका महिलेला बोलावले

ਅਧਿਕ ਦਰਬ ਦੈ ਐਸਿ ਸਿਖਾਈ ॥
अधिक दरब दै ऐसि सिखाई ॥

आणि भरपूर पैसे देऊन असे शिकवले

ਜਬ ਹੀ ਜਾਇ ਪ੍ਰਜਾ ਸਭ ਸੋਈ ॥
जब ही जाइ प्रजा सभ सोई ॥

की जेव्हा सर्व लोक झोपतात

ਊਚ ਸਬਦ ਉਠਿਯਹੁ ਤਬ ਰੋਈ ॥੪॥
ऊच सबद उठियहु तब रोई ॥४॥

मग जोरजोरात रडायला सुरुवात करा. 4.

ਯੌ ਕਹਿ ਜਾਇ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਤਨ ਸੋਈ ॥
यौ कहि जाइ न्रिपति तन सोई ॥

असे म्हणत (राणी) राजाकडे गेली आणि झोपी गेली.

ਆਧੀ ਰਾਤਿ ਅੰਧੇਰੀ ਹੋਈ ॥
आधी राति अंधेरी होई ॥

जेव्हा अर्धी काळोखी रात्र होती

ਅਧਿਕ ਦੁਖਿਤ ਹ੍ਵੈ ਨਾਰਿ ਪੁਕਾਰੀ ॥
अधिक दुखित ह्वै नारि पुकारी ॥

त्यामुळे अत्यंत दु:खी अवस्थेत ती महिला रडू लागली.

ਨ੍ਰਿਪ ਕੇ ਪਰੀ ਕਾਨ ਧੁਨਿ ਭਾਰੀ ॥੫॥
न्रिप के परी कान धुनि भारी ॥५॥

(तो) मोठा आवाज राजाच्या कानावरही पोहोचला. ५.

ਰਾਣੀ ਲਈ ਸੰਗ ਅਪਨੇ ਕਰਿ ॥
राणी लई संग अपने करि ॥

हातात तलवार धरलेला राजा

ਹਾਥ ਬਿਖੈ ਅਪਨੇ ਅਸ ਕੌ ਧਰਿ ॥
हाथ बिखै अपने अस कौ धरि ॥

राणीला बरोबर घेतले.

ਦੋਊ ਚਲਿ ਤੀਰ ਤਵਨ ਕੇ ਗਏ ॥
दोऊ चलि तीर तवन के गए ॥

दोघेही त्याच्याकडे गेले

ਇਹ ਬਿਧਿ ਸੌ ਪੂਛਤ ਤਿਹ ਭਏ ॥੬॥
इह बिधि सौ पूछत तिह भए ॥६॥

आणि त्याला असे विचारू लागले. 6.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दुहेरी:

ਕੋ ਹੈ ਰੀ ਤੂ ਰੋਤ ਕ੍ਯੋ ਕਹਾ ਲਗਿਯੋ ਦੁਖ ਤੋਹਿ ॥
को है री तू रोत क्यो कहा लगियो दुख तोहि ॥

धिक्कार! तू कोण आहेस तू का रडत आहेस? तुम्हाला काय त्रास होत आहे?

ਮਾਰਤ ਹੌ ਨਹਿ ਠੌਰ ਤੁਹਿ ਸਾਚ ਬਤਾਵਹੁ ਮੋਹਿ ॥੭॥
मारत हौ नहि ठौर तुहि साच बतावहु मोहि ॥७॥

मला खरे सांग, नाहीतर मी तुला इथेच मारून टाकीन.7.

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਮੁਹਿ ਅਰਬਲਾ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਕੀ ਜਾਨਹੁ ॥
मुहि अरबला न्रिपति की जानहु ॥

(बाई म्हणू लागल्या) तुला वाटतं मी राजाच्या वयाची आहे.

ਭੂਪਤਿ ਭੋਰ ਕਾਲ ਪਹਿਚਾਨਹੁ ॥
भूपति भोर काल पहिचानहु ॥

राजाला सकाळची हाक समजा.

ਤਾ ਤੇ ਮੈ ਰੋਵਤ ਦੁਖਿਯਾਰੀ ॥
ता ते मै रोवत दुखियारी ॥

म्हणूनच मी रडत आहे.

ਸਭੈ ਬਿਛੁਰਿ ਹੈਂ ਨਿਸੁਪਤਿ ਪ੍ਯਾਰੀ ॥੮॥
सभै बिछुरि हैं निसुपति प्यारी ॥८॥

सर्व सुंदर (राण्या) विभक्त होतील (चंद्रमासारख्या राजापासून) 8.

ਕਿਹ ਬਿਧਿ ਬਚੈ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਕੇ ਪ੍ਰਾਨਾ ॥
किह बिधि बचै न्रिपति के प्राना ॥

कसा तरी राजाचा जीव वाचला,

ਪ੍ਰਾਤ ਕੀਜਿਯੈ ਸੋਈ ਬਿਧਾਨਾ ॥
प्रात कीजियै सोई बिधाना ॥

अशीच व्यवस्था सकाळी करावी.

ਤਹ ਤ੍ਰਿਯ ਕਹਿਯੋ ਕ੍ਰਿਯਾ ਇਕ ਕਰੈ ॥
तह त्रिय कहियो क्रिया इक करै ॥

ती बाई म्हणाली एक काम करा.

ਤਬ ਮਰਬੇ ਤੇ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਉਬਰੈ ॥੯॥
तब मरबे ते न्रिपति उबरै ॥९॥

मग राजा मृत्यू टाळू शकतो. ९.

ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਮਤੀ ਦਿਜਬਰ ਕਹ ਦੇਹੂ ॥
त्रिपुर मती दिजबर कह देहू ॥

त्रिपुरामती ब्राह्मणांना द्या

ਡੋਰੀ ਨਿਜੁ ਕਾਧੇ ਕਰਿ ਲੇਹੂ ॥
डोरी निजु काधे करि लेहू ॥

आणि डोली खांद्यावर घ्या.

ਦਰਬ ਸਹਿਤ ਤਿਹ ਗ੍ਰਿਹਿ ਪਹੁਚਾਵੈ ॥
दरब सहित तिह ग्रिहि पहुचावै ॥

पैसे त्याच्या (ब्राह्मणाच्या) घरी आणा

ਤਬ ਨ੍ਰਿਪ ਨਿਕਟ ਕਾਲ ਨਹਿ ਆਵੈ ॥੧੦॥
तब न्रिप निकट काल नहि आवै ॥१०॥

मग राजाला फोन येणार नाही. 10.

ਫੂਲਿ ਦੇਇ ਜੁ ਦੁਤਿਯ ਤ੍ਰਿਯ ਘਰ ਮੈ ॥
फूलि देइ जु दुतिय त्रिय घर मै ॥

घरातील दुसरी राणी फुली देई,