श्री दसाम ग्रंथ

पान - 1357


ਨਾਰਦ ਰਿਖਿ ਤਬ ਰਾਇ ਮੰਗਾਯੋ ॥੧॥
नारद रिखि तब राइ मंगायो ॥१॥

तेव्हा राजाने नारद ऋषींना आपल्याकडे बोलावले. १.

ਸਭ ਦੇਵਨ ਕੋ ਰਾਜਾ ਭਯੋ ॥
सभ देवन को राजा भयो ॥

(तो) सर्व देवांचा राजा झाला

ਬ੍ਰਹਮਾ ਤਿਲਕ ਆਪੁ ਤਿਹ ਦਯੋ ॥
ब्रहमा तिलक आपु तिह दयो ॥

आणि ब्रह्मदेवाने स्वतः त्याला टिळक लावले.

ਨਿਹਕੰਟਕ ਸੁਰ ਕਟਕ ਕਿਯਾ ਸਬ ॥
निहकंटक सुर कटक किया सब ॥

त्याने (निहकंटक) देवांच्या सर्व यजमानांना (शत्रूंच्या भीतीपासून) मुक्त केले.

ਦਾਨਵ ਮਾਰ ਨਿਕਾਰ ਦਏ ਜਬ ॥੨॥
दानव मार निकार दए जब ॥२॥

जेव्हा (सर्व) राक्षस मारले गेले आणि काढून टाकले गेले. 2.

ਇਹ ਬਿਧਿ ਰਾਜ ਬਰਖ ਬਹੁ ਕਿਯਾ ॥
इह बिधि राज बरख बहु किया ॥

अशा प्रकारे त्यांनी अनेक वर्षे राज्य केले.

ਦੀਰਘ ਦਾੜ ਦੈਤ ਭਵ ਲਿਯਾ ॥
दीरघ दाड़ दैत भव लिया ॥

(तेव्हा) लांब दाढी असलेला राक्षस जन्माला आला.

ਦਸ ਸਹਸ ਛੂਹਨਿ ਦਲ ਲੈ ਕੈ ॥
दस सहस छूहनि दल लै कै ॥

त्याने दहा हजार अस्पृश्य घेतले

ਚੜਿ ਆਯੋ ਤਿਹ ਊਪਰ ਤੈ ਕੈ ॥੩॥
चड़ि आयो तिह ऊपर तै कै ॥३॥

त्याच्यावर (राजा) राग आला. 3.

ਸਭ ਦੇਵਨ ਐਸੇ ਸੁਨਿ ਪਾਯੋ ॥
सभ देवन ऐसे सुनि पायो ॥

हे सर्व देवांनी ऐकले

ਦੀਰਘ ਦਾੜ ਦੈਤ ਚੜਿ ਆਯੋ ॥
दीरघ दाड़ दैत चड़ि आयो ॥

की लांब राक्षस वर आला आहे.

ਬੀਸ ਸਹਸ ਛੋਹਨਿ ਦਲ ਲਿਯੋ ॥
बीस सहस छोहनि दल लियो ॥

त्यांनीही वीस हजार अस्पृश्य घेतले

ਵਾ ਸੌ ਜਾਇ ਸਮਾਗਮ ਕਿਯੋ ॥੪॥
वा सौ जाइ समागम कियो ॥४॥

तो गेला आणि त्याला सामोरा गेला. 4.

ਸੂਰਜ ਕਹ ਸੈਨਾਪਤਿ ਕੀਨਾ ॥
सूरज कह सैनापति कीना ॥

(देवांनी) सूर्याला सेनापिता केले.

ਦਹਿਨੇ ਓਰ ਚੰਦ੍ਰ ਕਹ ਦੀਨਾ ॥
दहिने ओर चंद्र कह दीना ॥

उजवी बाजू चंद्राला दिली आहे.

ਬਾਈ ਓਰ ਕਾਰਤਿਕੇ ਧਰਾ ॥
बाई ओर कारतिके धरा ॥

कार्तिकेयाला डाव्या बाजूला ठेवले आहे

ਜਿਹ ਪੌਰਖ ਕਿਨਹੂੰ ਨਹਿ ਹਰਾ ॥੫॥
जिह पौरख किनहूं नहि हरा ॥५॥

ज्याचे सामर्थ्य कोणी (कधी) नष्ट केले नाही. ५.

ਇਹ ਦਿਸ ਸਕਲ ਦੇਵ ਚੜਿ ਧਾਏ ॥
इह दिस सकल देव चड़ि धाए ॥

या बाजूने सर्व देव वर आले.

ਉਹਿ ਦਿਸਿ ਤੇ ਦਾਨਵ ਮਿਲਿ ਆਏ ॥
उहि दिसि ते दानव मिलि आए ॥

त्या बाजूने सर्व दिग्गज एकत्र आले.

ਬਾਜਨ ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਤਨ ਬਾਜੇ ॥
बाजन भाति भाति तन बाजे ॥

नाना प्रकारच्या घंटा वाजू लागल्या.

ਦੋਊ ਦਿਸਿਨ ਸੂਰਮਾ ਗਾਜੇ ॥੬॥
दोऊ दिसिन सूरमा गाजे ॥६॥

दोन्ही दिशेने योद्धे गर्जना करू लागले. 6.

ਦੈ ਦੈ ਢੋਲ ਬਜਾਇ ਨਗਾਰੇ ॥
दै दै ढोल बजाइ नगारे ॥

(त्यांनी) 'दै दै' म्हणत ढोल-ताशे वाजवले.

ਪੀ ਪੀ ਭਏ ਕੈਫ ਮਤਵਾਰੇ ॥
पी पी भए कैफ मतवारे ॥

आणि मद्यपान करून ते मद्यधुंद झाले.

ਤੀਸ ਸਹਸ ਛੋਹਨਿ ਦਲ ਸਾਥਾ ॥
तीस सहस छोहनि दल साथा ॥

सैन्यात तीस हजार अस्पृश्य

ਰਨ ਦਾਰੁਨੁ ਰਾਚਾ ਜਗਨਾਥਾ ॥੭॥
रन दारुनु राचा जगनाथा ॥७॥

देवाने एक भयंकर युद्ध निर्माण केले.7.

ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਮਾਰੂ ਜਬ ਬਾਜੋ ॥
भाति भाति मारू जब बाजो ॥

जेव्हा प्राणघातक घंटा वाजू लागतात,

ਦੀਰਘ ਦਾੜ ਦੈਤ ਰਨ ਗਾਜੋ ॥
दीरघ दाड़ दैत रन गाजो ॥

(तेव्हा) लांब दाढी असलेला राक्षस युद्धात गडगडला.

ਤੀਛਨ ਬਾਨ ਦੋਊ ਦਿਸਿ ਬਹਹੀ ॥
तीछन बान दोऊ दिसि बहही ॥

दोन्ही बाजूंनी तीक्ष्ण बाण सोडले जात होते.

ਜਾਹਿ ਲਗਤ ਤਿਹ ਮਾਝ ਨ ਰਹਹੀ ॥੮॥
जाहि लगत तिह माझ न रहही ॥८॥

ते ज्याला भेटले त्याच्यामध्ये ते राहिले नाहीत (म्हणजे ते ओलांडले) ॥8॥

ਧਾਵਤ ਭਏ ਦੇਵਤਾ ਜਬ ਹੀ ॥
धावत भए देवता जब ही ॥

जेव्हा देवता चढले,

ਦਾਨਵ ਭਰੇ ਰੋਸ ਤਨ ਤਬ ਹੀ ॥
दानव भरे रोस तन तब ही ॥

(तेव्हा) दैत्यही संतापाने भरले होते.

ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਬਾਦਿਤ੍ਰ ਬਜਾਇ ॥
भाति भाति बादित्र बजाइ ॥

विविध घंटा वाजवण्यात आल्या.

ਖਤ੍ਰੀ ਉਠੇ ਖਿੰਗ ਖੁਨਸਾਇ ॥੯॥
खत्री उठे खिंग खुनसाइ ॥९॥

छत्रीने घोड्यांना युद्धासाठी उत्तेजित करण्यास सुरुवात केली. ९.

ਚਲੇ ਬਾਨ ਦੁਹੂੰ ਓਰ ਅਪਾਰਾ ॥
चले बान दुहूं ओर अपारा ॥

दोन्ही बाजूंनी अगणित बाण,

ਬਿਛੂਆ ਬਰਛੀ ਬਜ੍ਰ ਹਜਾਰਾ ॥
बिछूआ बरछी बज्र हजारा ॥

विंचू, भाले आणि हजारो गडगडाट चालू लागले.

ਗਦਾ ਗਰਿਸਟ ਜਵਨ ਪਰ ਝਰਹੀ ॥
गदा गरिसट जवन पर झरही ॥

ज्यावर जड गदा वाजते,

ਸ੍ਯੰਦਨ ਸਹਿਤ ਚੂਰਨ ਤਿਹ ਕਰਹੀ ॥੧੦॥
स्यंदन सहित चूरन तिह करही ॥१०॥

त्यांना रथांसह चिरडून टाकतील. 10.

ਜਾ ਕੇ ਲਗੇ ਅੰਗ ਮੈ ਬਾਨਾ ॥
जा के लगे अंग मै बाना ॥

ज्याच्या अंगात,

ਕਰਾ ਬੀਰ ਤਿਹ ਸ੍ਵਰਗ ਪਯਾਨਾ ॥
करा बीर तिह स्वरग पयाना ॥

ते वीर स्वर्गात जातील.

ਮਚ੍ਯੋ ਬੀਰ ਖੇਤ ਬਿਕਰਾਲਾ ॥
मच्यो बीर खेत बिकराला ॥

वीरांच्या युद्धभूमीत भयंकर युद्ध सुरू झाले

ਨਾਚਤ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤ ਬੇਤਾਲਾ ॥੧੧॥
नाचत भूत प्रेत बेताला ॥११॥

आणि भूत, भूत-प्रेत नाचू लागले. 11.

ਝੂਮਿ ਝੂਮਿ ਕਹੀ ਗਿਰੇ ਧਰਿਨ ਭਟ ॥
झूमि झूमि कही गिरे धरिन भट ॥

कुठेतरी झुलणारे वीर जमिनीवर पडले

ਜੁਦੇ ਜੁਦੇ ਕਹੀ ਅੰਗ ਪਰੇ ਕਟਿ ॥
जुदे जुदे कही अंग परे कटि ॥

आणि कुठेतरी (अनेक) हातपाय कापलेले पडले होते.

ਚਲੀ ਸ੍ਰੋਨ ਕੀ ਨਦੀ ਬਿਰਾਜੈ ॥
चली स्रोन की नदी बिराजै ॥

रक्ताची नदी वाहत होती, पाहून जे बैत्रुनी

ਬੈਤਰੁਨੀ ਜਿਨ ਕੋ ਲਖਿ ਲਾਜੈ ॥੧੨॥
बैतरुनी जिन को लखि लाजै ॥१२॥

(विशेषतः: पुराणानुसार, यमलोकाच्या उत्तरेला वाहणारी घाणीने भरलेली नदी, जी दोन योजना रुंद आहे आणि जी हिंदू धर्मानुसार पार करावी लागते. अशा वेळी दान केलेली गाय मदत करते) सुद्धा लाज वाटली.

ਇਹ ਦਿਸਿ ਅਧਿਕ ਦੇਵਤਾ ਕੋਪੇ ॥
इह दिसि अधिक देवता कोपे ॥

या बाजूने देवता खूप संतापले

ਉਹਿ ਦਿਸਿ ਪਾਵ ਦਾਨਵਨ ਰੋਪੇ ॥
उहि दिसि पाव दानवन रोपे ॥

आणि त्या बाजूला राक्षसांनी पाय ठेवला.

ਕੁਪਿ ਕੁਪਿ ਅਧਿਕ ਹ੍ਰਿਦਨ ਮੋ ਭਿਰੇ ॥
कुपि कुपि अधिक ह्रिदन मो भिरे ॥

त्यांच्या अंतःकरणातील रागाने,