श्री दसाम ग्रंथ

पान - 1068


ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दुहेरी:

ਸੁਨਿ ਰਾਨੀ ਸ੍ਯਾਨੀ ਬਚਨ ਸੀਸ ਰਹੀ ਨਿਹੁਰਾਇ ॥
सुनि रानी स्यानी बचन सीस रही निहुराइ ॥

हुशार राणीने आपले डोके खाली ठेवले आणि शब्द ऐकून गप्प बसली.

ਸੁਘਰ ਹੋਇ ਸੋ ਜਾਨਈ ਜੜ ਕੋ ਕਹਾ ਉਪਾਇ ॥੧੩॥
सुघर होइ सो जानई जड़ को कहा उपाइ ॥१३॥

साधे असेल तर समजावे, मूर्खाला समजावण्याचा मार्ग काय आहे. 13.

ਅੜਿਲ ॥
अड़िल ॥

अविचल:

ਜੋ ਚਤਰੋ ਨਰ ਹੋਇ ਸੁ ਭੇਵ ਪਛਾਨਈ ॥
जो चतरो नर होइ सु भेव पछानई ॥

हुशार माणूस रहस्य ओळखतो.

ਮੂਰਖ ਭੇਦ ਅਭੇਦ ਕਹਾ ਜਿਯ ਜਾਨਈ ॥
मूरख भेद अभेद कहा जिय जानई ॥

मूर्खाला या दोघांमधला फरक कसा समजेल.

ਤਾ ਤੈ ਹੌਹੂੰ ਕਛੂ ਚਰਿਤ੍ਰ ਬਨਾਇ ਹੋ ॥
ता तै हौहूं कछू चरित्र बनाइ हो ॥

त्यामुळे मीही एक पात्र साकारणार आहे

ਹੋ ਯਾ ਰਾਨੀ ਕੇ ਸਹਿਤ ਨ੍ਰਿਪਹਿ ਕੋ ਘਾਇ ਹੋ ॥੧੪॥
हो या रानी के सहित न्रिपहि को घाइ हो ॥१४॥

आणि राणी राजाला मारेल. 14.

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਮੂਰਖ ਕਛੂ ਭੇਦ ਨਹਿ ਪਾਯੋ ॥
मूरख कछू भेद नहि पायो ॥

मूर्खाला एकही रहस्य समजले नाही.

ਸਾਚੀ ਕੋ ਝੂਠੀ ਠਹਰਾਯੋ ॥
साची को झूठी ठहरायो ॥

खरे (स्त्री) खोटे असे गृहीत धरले होते

ਝੂਠੀ ਕੋ ਸਾਚੀ ਕਰਿ ਮਾਨ੍ਯੋ ॥
झूठी को साची करि मान्यो ॥

आणि खोट्याला खरे मानले.

ਭੇਦ ਅਭੇਦ ਕਛੂ ਨਹਿ ਜਾਨ੍ਯੋ ॥੧੫॥
भेद अभेद कछू नहि जान्यो ॥१५॥

फरकाला काहीही समजू नका. १५.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਇਕ ਸੌ ਇਕਾਸੀਵੋ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੧੮੧॥੩੫੦੦॥ਅਫਜੂੰ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे इक सौ इकासीवो चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥१८१॥३५००॥अफजूं॥

श्री चरित्रोपाख्यानच्या त्रिचरित्राच्या मंत्री भूप संवादाच्या १८१ व्या अध्यायाचा समारोप येथे आहे, सर्व शुभ आहे. 181.3500. चालते

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दुहेरी:

ਵਹੈ ਸਵਤਿ ਤਾ ਕੀ ਹੁਤੀ ਜਾ ਕੋ ਰੂਪ ਅਪਾਰ ॥
वहै सवति ता की हुती जा को रूप अपार ॥

तिची मुद्रा अफाट सौंदर्याची होती.

ਸੁਰਪਤਿ ਸੇ ਨਿਰਖਤ ਸਦਾ ਮੁਖ ਛਬਿ ਭਾਨ ਕੁਮਾਰਿ ॥੧॥
सुरपति से निरखत सदा मुख छबि भान कुमारि ॥१॥

इंद्राप्रमाणेच त्यांना त्या भानकुमारीच्या चेहऱ्याची प्रतिमा नेहमी दिसत असे. १.

ਅੜਿਲ ॥
अड़िल ॥

अविचल:

ਭਾਨ ਕਲਾ ਐਸੇ ਬਹੁ ਬਰਖ ਬਿਤਾਇ ਕੈ ॥
भान कला ऐसे बहु बरख बिताइ कै ॥

भान काला अशी बरीच वर्षे घालवली.

ਨਿਸਿਸ ਪ੍ਰਭਾ ਕੀ ਬਾਤ ਗਈ ਜਿਯ ਆਇ ਕੈ ॥
निसिस प्रभा की बात गई जिय आइ कै ॥

(एक दिवस) निसिस प्रभाचे शब्द त्याच्या मनात आले.

ਸੋਤ ਰਾਵ ਤਿਹ ਸੰਗ ਬਿਲੋਕ੍ਯੋ ਜਾਇ ਕੈ ॥
सोत राव तिह संग बिलोक्यो जाइ कै ॥

राजा तिच्यासोबत झोपलेला तिला दिसला

ਹੋ ਫਿਰਿ ਆਈ ਘਰ ਮਾਝ ਦੁਹੁਨ ਕੋ ਘਾਇ ਕੈ ॥੨॥
हो फिरि आई घर माझ दुहुन को घाइ कै ॥२॥

आणि दोघांची हत्या करून ती तिच्या घरी आली. 2.

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਅਧਿਕ ਕੋਪ ਕਰਿ ਖੜਗ ਪ੍ਰਹਾਰਿਯੋ ॥
अधिक कोप करि खड़ग प्रहारियो ॥

तो खूप संतापला आणि त्याने खरगवर हल्ला केला

ਦੁਹੂਅਨ ਚਾਰਿ ਟੂਕ ਕਰਿ ਡਾਰਿਯੋ ॥
दुहूअन चारि टूक करि डारियो ॥

आणि त्या दोघांचे चार तुकडे केले.

ਮੈ ਇਹ ਜੜ ਸੋ ਭੇਦ ਬਤਾਯੋ ॥
मै इह जड़ सो भेद बतायो ॥

(मी मनात म्हणू लागलो) मी या मूर्खाला एक गुपित सांगितले,

ਇਹ ਮੋਹੁ ਝੂਠੀ ਠਹਰਾਯੋ ॥੩॥
इह मोहु झूठी ठहरायो ॥३॥

पण मला खोटे ठरवले. 3.

ਸਵਤਿ ਸਹਿਤ ਰਾਜਾ ਕੌ ਘਾਈ ॥
सवति सहित राजा कौ घाई ॥

(त्याने) निद्रेने राजाला मारले

ਪੌਛਿ ਖੜਗ ਬਹੁਰੋ ਘਰ ਆਈ ॥
पौछि खड़ग बहुरो घर आई ॥

आणि तलवारीने पुसून घरी परतले.

ਸੋਇ ਰਹੀ ਮਨ ਮੈ ਸੁਖ ਪਾਯੋ ॥
सोइ रही मन मै सुख पायो ॥

ती मनातल्या मनात आनंदाने झोपी गेली

ਭਏ ਪ੍ਰਾਤ ਯੌ ਕੂਕਿ ਸੁਨਾਯੋ ॥੪॥
भए प्रात यौ कूकि सुनायो ॥४॥

आणि सकाळ होताच ती असे पठण करू लागली. 4.

ਰੋਇ ਪ੍ਰਾਤ ਭੇ ਬਚਨ ਉਚਾਰੇ ॥
रोइ प्रात भे बचन उचारे ॥

सकाळी ती रडायला लागली आणि म्हणू लागली.

ਬੈਠੇ ਕਹਾ ਰਾਵ ਜੂ ਮਾਰੇ ॥
बैठे कहा राव जू मारे ॥

तुम्ही लोक बसून काय करत आहात, राजा मारला गेला आहे.

ਹਮਰੇ ਸੁਖ ਸਭ ਹੀ ਬਿਧਿ ਖੋਏ ॥
हमरे सुख सभ ही बिधि खोए ॥

कायद्याने आमचे सर्व सुख हिरावून घेतले आहे.

ਯੌ ਸੁਨਿ ਬੈਨ ਸਕਲ ਭ੍ਰਿਤ ਰੋਏ ॥੫॥
यौ सुनि बैन सकल भ्रित रोए ॥५॥

हे शब्द ऐकून सर्व सेवक रडू लागले. ५.

ਮ੍ਰਿਤਕ ਰਾਵ ਤ੍ਰਿਯ ਸਹਿਤ ਨਿਹਾਰਿਯੋ ॥
म्रितक राव त्रिय सहित निहारियो ॥

मृत राजाला त्याच्या पत्नीसह पाहिले.

ਤਬ ਰਾਨੀ ਇਹ ਭਾਤਿ ਉਚਾਰਿਯੋ ॥
तब रानी इह भाति उचारियो ॥

तेव्हा राणी म्हणाली,

ਮੋ ਕਹ ਸਾਥ ਰਾਵ ਕੇ ਜਾਰਹੁ ॥
मो कह साथ राव के जारहु ॥

राजासह मला जाळून टाका

ਮੋਰੇ ਛਤ੍ਰ ਪੁਤ੍ਰ ਸਿਰ ਢਾਰਹੁ ॥੬॥
मोरे छत्र पुत्र सिर ढारहु ॥६॥

आणि माझ्या मुलाच्या डोक्यावर छत्री ठेव. 6.

ਤਬ ਤਾ ਪੈ ਮੰਤ੍ਰੀ ਸਭ ਆਏ ॥
तब ता पै मंत्री सभ आए ॥

त्यानंतर सर्व मंत्री त्यांच्याकडे आले

ਰੋਇ ਰੋਇ ਯੌ ਬਚਨ ਸੁਨਾਏ ॥
रोइ रोइ यौ बचन सुनाए ॥

आणि अशी रडायला लागली

ਛਤ੍ਰ ਪੁਤ੍ਰ ਕੇ ਸਿਰ ਪਰ ਢਾਰੋ ॥
छत्र पुत्र के सिर पर ढारो ॥

मुलाच्या डोक्यावर छत्री फिरू दे.

ਆਜ ਉਚਿਤ ਨਹਿ ਜਰਨ ਤਿਹਾਰੋ ॥੭॥
आज उचित नहि जरन तिहारो ॥७॥

परं तु आज जाळणे योग्य नाही.7.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दुहेरी:

ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਮਰਿਯੋ ਸਿਸੁ ਸੁਤ ਰਹਿਯੋ ਤੈ ਜਰਿ ਹੈ ਦੁਖ ਪਾਇ ॥
न्रिपति मरियो सिसु सुत रहियो तै जरि है दुख पाइ ॥

राजा मेला आहे, मुलगा अजून लहान आहे आणि (राजाच्या मृत्यूच्या) दु:खामुळे तुम्हाला जाळायचे आहे.

ਜਿਨਿ ਐਸੋ ਹਠ ਕੀਜਿਯੈ ਰਾਜ ਬੰਸ ਤੇ ਜਾਇ ॥੮॥
जिनि ऐसो हठ कीजियै राज बंस ते जाइ ॥८॥

असा आडमुठेपणा करू नका, अन्यथा राज्य बंदीपासून दूर जाईल. 8.

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਸਭਨ ਸੁਨਤ ਇਹ ਭਾਤਿ ਉਚਾਰੀ ॥
सभन सुनत इह भाति उचारी ॥

हे सर्वांचे म्हणणे ऐकून