श्री दसाम ग्रंथ

पान - 1332


ਨਿਜੁ ਪ੍ਯਾਰੇ ਬਿਨ ਰਹਿਯੋ ਨ ਗਯੋ ॥
निजु प्यारे बिन रहियो न गयो ॥

(त्याला) प्रेयसीशिवाय राहवले नाही

ਘਾਲਿ ਸੰਦੂਕਹਿ ਸਾਥ ਚਲਯੋ ॥੮॥
घालि संदूकहि साथ चलयो ॥८॥

आणि त्याला छातीशी लावले आणि त्याला बरोबर घेतले. 8.

ਨਿਸੁ ਦਿਨ ਤਾ ਸੌ ਭੋਗ ਕਮਾਵੈ ॥
निसु दिन ता सौ भोग कमावै ॥

रात्रंदिवस ती त्याच्यासोबत जुळायची.

ਸੋਵਤ ਰਹੈ ਨ ਭੂਪਤਿ ਪਾਵੈ ॥
सोवत रहै न भूपति पावै ॥

राजा झोपलेला असेल आणि त्याला फरक करता येत नाही.

ਏਕ ਦਿਵਸ ਜਬ ਹੀ ਨ੍ਰਿਪ ਜਾਗਾ ॥
एक दिवस जब ही न्रिप जागा ॥

एके दिवशी राजाला जाग आली

ਰਨਿਯਹਿ ਛੋਰਿ ਜਾਰ ਉਠਿ ਭਾਗਾ ॥੯॥
रनियहि छोरि जार उठि भागा ॥९॥

त्यामुळे त्या माणसाला राणीला सोडून पळून जावे लागले. ९.

ਤ੍ਰਿਯ ਸੌ ਬਚਨ ਕੋਪ ਕਰਿ ਭਾਖਿਯੋ ॥
त्रिय सौ बचन कोप करि भाखियो ॥

(राजा) रागाने राणीला म्हणाला

ਤੈ ਲੈ ਜਾਰ ਧਾਮ ਕਿਮਿ ਰਾਖਿਯੋ ॥
तै लै जार धाम किमि राखियो ॥

तुम्ही तुमच्या मित्राला घरी कसे ठेवता?

ਕੈ ਅਬ ਹੀ ਮੁਹਿ ਬਾਤ ਬਤਾਵੌ ॥
कै अब ही मुहि बात बतावौ ॥

एकतर आता मला (संपूर्ण गोष्ट) सांगा,

ਕੈ ਪ੍ਰਾਨਨ ਕੀ ਆਸ ਚੁਕਾਵੌ ॥੧੦॥
कै प्रानन की आस चुकावौ ॥१०॥

अन्यथा, आत्म्यांची आशा संपवा. 10.

ਬਾਤ ਸਤ੍ਯ ਜਾਨੀ ਜਿਯ ਰਾਨੀ ॥
बात सत्य जानी जिय रानी ॥

राणीला तिच्या मनातील सत्य माहीत होते

ਮੁਝੈ ਨ ਨ੍ਰਿਪ ਛਾਡਤ ਅਭਿਮਾਨੀ ॥
मुझै न न्रिप छाडत अभिमानी ॥

तो (आता) गर्विष्ठ राजा मला सोडणार नाही.

ਭਾਗ ਘੋਟਨਾ ਹਾਥ ਸੰਭਾਰਾ ॥
भाग घोटना हाथ संभारा ॥

(त्याने) हातात भांग पिळण्याची काठी धरली

ਫੋਰਿ ਨਰਾਧਿਪ ਕੇ ਸਿਰ ਡਾਰਾ ॥੧੧॥
फोरि नराधिप के सिर डारा ॥११॥

आणि राजाला मारून त्याचे डोके फाडले. 11.

ਬਹੁਰਿ ਸਭਨ ਇਹ ਭਾਤਿ ਸੁਨਾਈ ॥
बहुरि सभन इह भाति सुनाई ॥

(राणीने) नंतर संपूर्ण राष्ट्रातील लोकांना बोलावले

ਪ੍ਰਜਾ ਲੋਗ ਜਬ ਲਏ ਬੁਲਾਈ ॥
प्रजा लोग जब लए बुलाई ॥

सर्व असे सांगितले,

ਮਦ ਕਰਿ ਭੂਪ ਭਯੋ ਮਤਵਾਰਾ ॥
मद करि भूप भयो मतवारा ॥

दारू पिऊन राजा मद्यधुंद झाला

ਪਹਿਲ ਪੁਤ੍ਰ ਕੋ ਨਾਮ ਉਚਾਰਾ ॥੧੨॥
पहिल पुत्र को नाम उचारा ॥१२॥

आणि पहिल्या मुलाचे नाव घेऊ लागला. 12.

ਮ੍ਰਿਤਕ ਪੁਤ੍ਰ ਕੋ ਨਾਮਹਿ ਲਯੋ ॥
म्रितक पुत्र को नामहि लयो ॥

मृत मुलाचे नाव घेणे

ਤਾ ਤੇ ਅਧਿਕ ਦੁਖਾਤੁਰ ਭਯੋ ॥
ता ते अधिक दुखातुर भयो ॥

(तो) व्याकुळ झाला.

ਸੋਕ ਤਾਪ ਕੋ ਅਧਿਕ ਬਿਚਾਰਾ ॥
सोक ताप को अधिक बिचारा ॥

दु:खाचें चिंतन करून

ਮੂੰਡ ਫੋਰਿ ਭੀਤਨ ਸੌ ਡਾਰਾ ॥੧੩॥
मूंड फोरि भीतन सौ डारा ॥१३॥

त्याने आपले डोके भिंतीवर आपटले आणि ते फाडले. 13.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दुहेरी:

ਇਹ ਛਲ ਨਿਜੁ ਨਾਯਕ ਹਨਾ ਲੀਨਾ ਮਿਤ੍ਰ ਬਚਾਇ ॥
इह छल निजु नायक हना लीना मित्र बचाइ ॥

या युक्तीने पतीची हत्या केली आणि तिच्या मित्राला वाचवले.

ਬਹੁਰਿ ਭੋਗ ਤਾ ਸੌ ਕਰੋ ਕੋ ਨ ਸਕਾ ਛਲ ਪਾਇ ॥੧੪॥
बहुरि भोग ता सौ करो को न सका छल पाइ ॥१४॥

मग त्याचे लाड केले, पण त्याची चाल कोणालाच दिसेना. 14.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਤੀਨ ਸੌ ਉਨਾਸੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੩੭੯॥੬੮੩੨॥ਅਫਜੂੰ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे तीन सौ उनासी चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥३७९॥६८३२॥अफजूं॥

श्री चरित्रोपाख्यानच्या त्रिचरित्रातील मंत्री भूप संवादाचा ३७९वा अध्याय येथे संपतो, सर्व शुभ आहे.३७९.६८३२. चालते

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਏਕ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸੈਨ ਰਾਜਾ ਬਰ ॥
एक चरित्र सैन राजा बर ॥

चरित्र सेना नावाचा एक चांगला राजा होता.

ਨਾਰਿ ਚਰਿਤ੍ਰ ਮਤੀ ਤਾ ਕੇ ਘਰ ॥
नारि चरित्र मती ता के घर ॥

त्यांच्या घरी चरित्रमती नावाची राणी होती.

ਵਤੀ ਚਰਿਤ੍ਰਾ ਤਾ ਕੀ ਨਗਰੀ ॥
वती चरित्रा ता की नगरी ॥

त्यांचे पात्र नागरी होते

ਤਿਹੂੰ ਭਵਨ ਕੇ ਬੀਚ ਉਜਗਰੀ ॥੧॥
तिहूं भवन के बीच उजगरी ॥१॥

जो तिन्ही लोकांमध्ये प्रसिद्ध होता. १.

ਗੋਪੀ ਰਾਇ ਸਾਹ ਸੁਤ ਇਕ ਤਹ ॥
गोपी राइ साह सुत इक तह ॥

गोपी राय शहा यांना तेथे मुलगा झाला

ਜਿਹ ਸਮ ਸੁੰਦਰ ਦੁਤਿਯ ਨ ਜਗ ਮਹ ॥
जिह सम सुंदर दुतिय न जग मह ॥

जिच्यासारखा सुंदर जगात दुसरा कोणीच नव्हता.

ਤਿਹ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਨੈਨ ਨਿਹਾਰਿਯੋ ॥
तिह चरित्र दे नैन निहारियो ॥

त्याला चरित्र (देवी) नेत्रांनी पाहिले होते.

ਅੰਗ ਅੰਗ ਤਿਹ ਮਦਨ ਪ੍ਰਜਾਰਿਯੋ ॥੨॥
अंग अंग तिह मदन प्रजारियो ॥२॥

त्यामुळे काम देव यांनी अंग जाळले. 2.

ਜਿਹ ਤਿਹ ਬਿਧਿ ਤਿਹ ਲਯੋ ਬੁਲਾਇ ॥
जिह तिह बिधि तिह लयो बुलाइ ॥

त्याला कसे बोलावले होते

ਉਠਤ ਲਯੋ ਛਤਿਯਾ ਸੌ ਲਾਇ ॥
उठत लयो छतिया सौ लाइ ॥

आणि छातीवर उचलले.

ਕਾਮ ਕੇਲ ਕੀਨੋ ਰੁਚਿ ਠਾਨੀ ॥
काम केल कीनो रुचि ठानी ॥

त्याच्यासोबत आवडीने काम केले

ਕੇਲ ਕਰਤ ਸਭ ਰੈਨਿ ਬਿਹਾਨੀ ॥੩॥
केल करत सभ रैनि बिहानी ॥३॥

आणि संपूर्ण रात्र रती-क्रीडा करण्यात घालवली. 3.

ਪੋਸਤ ਭਾਗ ਅਫੀਮ ਮੰਗਾਈ ॥
पोसत भाग अफीम मंगाई ॥

मागणीसाठी खसखस, भांग आणि अफू

ਏਕ ਸੇਜ ਚੜਿ ਦੁਹੂੰ ਚੜਾਈ ॥
एक सेज चड़ि दुहूं चड़ाई ॥

आणि त्याच कड्यावर बसून दोघेही चढले.

ਭਾਤਿ ਅਨਿਕ ਤਨ ਕਿਯੇ ਬਿਲਾਸਾ ॥
भाति अनिक तन किये बिलासा ॥

पालकांची भीती

ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਕੋ ਮਨ ਨ ਤ੍ਰਾਸਾ ॥੪॥
मात पिता को मन न त्रासा ॥४॥

अनेक प्रकारे लाड. 4.

ਤਬ ਲਗਿ ਆਇ ਗਯੋ ਤਾ ਕੌ ਪਤਿ ॥
तब लगि आइ गयो ता कौ पति ॥

तेवढ्यात तिचा नवरा आला.

ਡਾਰਿ ਦਯੋ ਸੇਜਾ ਤਰ ਉਪ ਪਤਿ ॥
डारि दयो सेजा तर उप पति ॥

(स्त्री) उप पती (म्हणजे पती) शेज अंतर्गत लांब ठेवले.

ਦੁਪਟਾ ਡਾਰਿ ਦਯੋ ਤਿਹ ਮੁਖ ਪਰ ॥
दुपटा डारि दयो तिह मुख पर ॥

तोंडावर दुपट्टा लावा,

ਜਾਨ੍ਯੋ ਜਾਇ ਨ ਤਾ ਤੇ ਤ੍ਰਿਯ ਨਰ ॥੫॥
जान्यो जाइ न ता ते त्रिय नर ॥५॥

(ज्याद्वारे) ती स्त्री आहे की पुरुष हे कळू शकले नाही. ५.

ਸੋਵਤ ਕਵਨ ਸੇਜ ਪਰ ਤੋਰੀ ॥
सोवत कवन सेज पर तोरी ॥

(राजाने येऊन विचारले) तुझ्या पलंगावर कोण झोपले आहे.