श्री दसाम ग्रंथ

पान - 1256


ਦੇਗ ਤੇਗ ਕੋ ਜਾਹਿ ਭਰੋਸਾ ॥
देग तेग को जाहि भरोसा ॥

ज्यांच्यावर देग आणि तेग यांचा (खूप) विश्वास होता.

ਸੁਘਨਾ ਵਤੀ ਸੁਤਾ ਇਕ ਤਾ ਕੀ ॥
सुघना वती सुता इक ता की ॥

त्यांना सुघना वती नावाची मुलगी होती.

ਰੋਸਨ ਭਯੋ ਜੋਤਿ ਸਸਿ ਵਾ ਕੀ ॥੨॥
रोसन भयो जोति ससि वा की ॥२॥

चंद्र फक्त त्याच्या प्रकाशाने चमकत असे. 2.

ਇਕ ਦਿਨ ਨਿਕਸਾ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਸਿਕਾਰਾ ॥
इक दिन निकसा न्रिपति सिकारा ॥

एके दिवशी राजा शिकार खेळायला गेला.

ਲਏ ਸ੍ਵਾਨ ਸੀਚਾਨ ਹਜਾਰਾ ॥
लए स्वान सीचान हजारा ॥

(त्याने सोबत घेतले) हजारो कुत्रे, बाक,

ਚੀਤਾ ਔਰ ਜਾਰਿਯਨ ਲੀਨੇ ॥
चीता और जारियन लीने ॥

चित्रे, झरी (मशालची),

ਸ੍ਰਯਾਹ ਗੋਸ ਨਹਿ ਜਾਹਿ ਸੁ ਚੀਨੇ ॥੩॥
स्रयाह गोस नहि जाहि सु चीने ॥३॥

आणि सिया गोश ज्याची गणना करता येत नाही. 3.

ਲਗਰ ਝਗਰ ਜੁਰਰਾ ਅਰੁ ਬਾਜਾ ॥
लगर झगर जुररा अरु बाजा ॥

लागर, ढागर, जुर्रा, बाज,

ਬਹਰੀ ਕੁਹੀ ਸਿਚਾਨ ਸਮਾਜਾ ॥
बहरी कुही सिचान समाजा ॥

बहिरी, कुही वगैरे पक्ष्यांची शिकार करणे (बरोबर घेतलेले).

ਬਾਸੇ ਔਰ ਬਸੀਨੈ ਘਨੀ ॥
बासे और बसीनै घनी ॥

(याशिवाय) अनेक बाश, खोरे,

ਚਿਪਕ ਧੂਤਿਯੈ ਜਾਹਿ ਨ ਗਨੀ ॥੪॥
चिपक धूतियै जाहि न गनी ॥४॥

मोजता येणार नाही असे स्टिकर्स, मेणबत्त्याही त्यांनी घेतल्या. 4.

ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਤਨ ਖੇਲ ਸਿਕਾਰਾ ॥
भाति भाति तन खेल सिकारा ॥

त्याने विविध गोष्टींचा बळी घेतला

ਅਧਿਕ ਮ੍ਰਿਗਨ ਕਹ ਖੇਦਿ ਪਛਾਰਾ ॥
अधिक म्रिगन कह खेदि पछारा ॥

आणि अनेक हरणांवर मात केली.

ਤਬ ਲਗਿ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਬਰਾਹਿਕ ਆਯੋ ॥
तब लगि द्रिसटि बराहिक आयो ॥

तेव्हा त्याच्या दृष्टीस एक डुक्कर दिसले.

ਤਿਹ ਪਾਛੇ ਤਿਹ ਤੁਰੰਗ ਧਵਾਯੋ ॥੫॥
तिह पाछे तिह तुरंग धवायो ॥५॥

त्याने घोड्याचा पाठलाग केला. ५.

ਜਾਤ ਭਯੋ ਤਾਹੀ ਕੇ ਦੇਸਾ ॥
जात भयो ताही के देसा ॥

त्याने वाऱ्याच्या वेगाने घोडा चालवला

ਹਾਕਿ ਤੁਰੰਗ ਪਵਨ ਕੇ ਭੇਸਾ ॥
हाकि तुरंग पवन के भेसा ॥

तोच (सुघना वटी) देशाला पोहोचला.

ਸੁਘਨਾ ਵਤੀ ਲਖਾ ਜਬ ਤਾ ਕੌ ॥
सुघना वती लखा जब ता कौ ॥

जेव्हा सुघना वती त्याला पाहील्या

ਲਯੋ ਬੁਲਾਇ ਤਹੀ ਤੇ ਵਾ ਕੌ ॥੬॥
लयो बुलाइ तही ते वा कौ ॥६॥

म्हणून तिथून (त्याने) त्या राजाला बोलावले. 6.

ਧੌਲਰ ਤਰ ਕਮੰਦ ਲਰਕਾਈ ॥
धौलर तर कमंद लरकाई ॥

राजवाड्याखाली लटकलेले धनुष्य

ਲਯੋ ਤਿਸੌ ਤਿਹ ਪੈਡ ਚੜਾਈ ॥
लयो तिसौ तिह पैड चड़ाई ॥

आणि त्या मार्गाने त्याला वर (वर) नेले.

ਕਾਮ ਭੋਗ ਅਤਿ ਰੁਚ ਕਰਿ ਮਾਨਾ ॥
काम भोग अति रुच करि माना ॥

तिच्यावर मनापासून प्रेम केले,

ਭੇਦ ਦੂਸਰੇ ਮਨੁਖ ਨ ਜਾਨਾ ॥੭॥
भेद दूसरे मनुख न जाना ॥७॥

(ज्याचे) रहस्य इतर कोणत्याही मानवाला माहीत नव्हते.7.

ਤਬ ਤਿਹ ਪਿਤ ਯੌ ਹ੍ਰਿਦੈ ਬਿਚਾਰਾ ॥
तब तिह पित यौ ह्रिदै बिचारा ॥

तेव्हा त्याच्या वडिलांच्या मनात असा विचार आला

ਨਿਜੁ ਰਾਨੀ ਕੇ ਸਾਥ ਉਚਾਰਾ ॥
निजु रानी के साथ उचारा ॥

आणि त्याच्या राणीला म्हणाला

ਹਮ ਤੁਮ ਆਉ ਸੁਤਾ ਕੇ ਜਾਹੀ ॥
हम तुम आउ सुता के जाही ॥

की तू आणि मी (दोघांनी) मुलीच्या घरी जावे.

ਦੁਹਿਤਾ ਹੋਇ ਖੁਸੀ ਮਨ ਮਾਹੀ ॥੮॥
दुहिता होइ खुसी मन माही ॥८॥

मुलीला (आम्हाला आलेले पाहून) मनातून खूप आनंद होईल. 8.

ਤਬ ਵੈ ਦੋਊ ਸੁਤਾ ਕੇ ਗਏ ॥
तब वै दोऊ सुता के गए ॥

मग ते दोघे मुलीच्या (घरी) गेले.

ਤਾ ਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਦ੍ਵਾਰ ਪਰ ਭਏ ॥
ता के प्रापति द्वार पर भए ॥

आणि त्याच्या दारात पोहोचलो.

ਸੁਘਨਾ ਵਤੀ ਤਿਹ ਲਖਿ ਦੁਖ ਪਾਯੋ ॥
सुघना वती तिह लखि दुख पायो ॥

त्यांना पाहून सुघना वती खूप दुःखी झाल्या.

ਅਧਿਕ ਅਸਰਫੀ ਕਾਢਿ ਮੰਗਾਯੋ ॥੯॥
अधिक असरफी काढि मंगायो ॥९॥

(मग त्याने) अनेक श्रेष्ठींना बोलावले. ९.

ਔਰ ਅਧਿਕ ਤਿਨ ਅਤਿਥ ਬੁਲਾਏ ॥
और अधिक तिन अतिथ बुलाए ॥

त्यांनी अनेक संतांना बोलावले

ਏਕ ਏਕ ਦੈ ਮੁਹਰ ਪਠਾਏ ॥
एक एक दै मुहर पठाए ॥

आणि एक एक शिक्का दिला.

ਤਿਨ ਕੇ ਮਾਹਿ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਕਰ ਮੰਗਨਾ ॥
तिन के माहि न्रिपति कर मंगना ॥

त्यांच्यात राजाला भिकारी बनवून

ਦੈ ਸਤ ਮੁਹਰ ਨਿਕਾਰਿਯੋ ਅੰਗਨਾ ॥੧੦॥
दै सत मुहर निकारियो अंगना ॥१०॥

(त्याने) सात (एकशे) मोहर दिले आणि अंगणातून काढले. 10.

ਮੁਰ ਪਰਵਾਰ ਲਖ੍ਯੋ ਇਨ ਰਾਜਾ ॥
मुर परवार लख्यो इन राजा ॥

(त्याचे वडील) राजाला वाटले की ते माझ्या कुटुंबाचे आहे.

ਏਤੋ ਦਯੋ ਦਰਬ ਬਿਨੁ ਕਾਜਾ ॥
एतो दयो दरब बिनु काजा ॥

कोणतेही काम न करता (त्याने) इतके पैसे दान केले आहेत (अर्थ - माझ्या डोक्यातून आल्याच्या आनंदात दिले आहेत).

ਤਾ ਤੇ ਦੁਗੁਨ ਤਵਨ ਕਹ ਦਯੋ ॥
ता ते दुगुन तवन कह दयो ॥

म्हणून त्याला दुप्पट (पैसे) दिले.

ਭੇਦ ਅਭੇਦ ਨ ਜਾਨਤ ਭਯੋ ॥੧੧॥
भेद अभेद न जानत भयो ॥११॥

आणि तो फरक समजू शकला नाही. 11.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दुहेरी:

ਰਾਜ ਸੁਤਾ ਪਿਯ ਮਿਤ੍ਰ ਕੌ ਇਹ ਛਲ ਅਤਿਥ ਬਨਾਇ ॥
राज सुता पिय मित्र कौ इह छल अतिथ बनाइ ॥

राज कुमारीने (तिच्या) प्रिय मैत्रिणीला युक्तीने संत बनवले

ਦੈ ਅਸਰਫੀ ਨਿਕਾਰਿਯੋ ਭੇਦ ਨ ਜਾਨਾ ਰਾਇ ॥੧੨॥
दै असरफी निकारियो भेद न जाना राइ ॥१२॥

आणि त्याला अश्रफ देऊन काढून टाकले. हे रहस्य राजाला समजू शकले नाही. 12.

ਮਨ ਮਾਨਤ ਕੋ ਭੋਗ ਕਰਿ ਪਿਤ ਅਰੁ ਮਾਤ ਦਿਖਾਇ ॥
मन मानत को भोग करि पित अरु मात दिखाइ ॥

मनसोक्त मेजवानी दिल्यानंतर, त्याने ते त्याच्या पालकांना दाखवले.

ਇਹ ਛਲ ਸੌ ਕਾਢਾ ਤਿਸੈ ਕਿਨਹੂੰ ਨ ਗਹਿਯੋ ਬਨਾਇ ॥੧੩॥
इह छल सौ काढा तिसै किनहूं न गहियो बनाइ ॥१३॥

(पण त्याला कोणीही पकडू शकले नाही) त्याला फसवून. 13.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਤੀਨ ਸੌ ਸਾਤ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੩੦੭॥੫੮੮੫॥ਅਫਜੂੰ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे तीन सौ सात चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥३०७॥५८८५॥अफजूं॥

श्री चरित्रोपाख्यानातील त्रिचरित्रातील मंत्री भूप संबदाच्या ३०७ व्या चरित्राचा समारोप येथे आहे, सर्व शुभ आहे.३०७.५८८५. चालते

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਕੋਚ ਬਿਹਾਰ ਸਹਿਰ ਜਹ ਬਸੈ ॥
कोच बिहार सहिर जह बसै ॥

कूच (कूच) बिहार शहर जिथे राहायचे,

ਅਮਰਾਵਤੀ ਪੁਰੀ ਕਹ ਹਸੈ ॥
अमरावती पुरी कह हसै ॥

जो अमरावती (इंद्र) पुरी पाहून हसत असे.

ਬ੍ਰਿਧ ਕੇਤੁ ਤਿਹ ਭੂਪ ਭਨਿਜੈ ॥
ब्रिध केतु तिह भूप भनिजै ॥

वृध्द केतू हा तिथला राजा आहे असे म्हटले जाते.

ਕੋ ਰਾਜਾ ਪਟਤਰ ਤਿਹ ਦਿਜੈ ॥੧॥
को राजा पटतर तिह दिजै ॥१॥

त्याची तुलना कोणत्या राजाशी करावी (म्हणजे - त्याच्यासारखा दुसरा कोणी राजा नव्हता) १.

ਸ੍ਰੀ ਫੁਟ ਬੇਸਰਿ ਦੇ ਤਹ ਦਾਰਾ ॥
स्री फुट बेसरि दे तह दारा ॥

त्यांच्या पत्नीचे नाव श्री फुट बेसरी दे (देई) होते.

ਜਿਹ ਸਮ ਦੇਵ ਨ ਦੇਵ ਕੁਮਾਰਾ ॥
जिह सम देव न देव कुमारा ॥

जिच्यासारखी देवी त्रि किंवा देव कुमारी (कोणीही) नव्हती.

ਤਾ ਕੋ ਜਾਤ ਨ ਰੂਪ ਉਚਾਰਾ ॥
ता को जात न रूप उचारा ॥

त्याचे स्वरूप वर्णन करता येत नाही.

ਦਿਵਸ ਭਯੋ ਤਾ ਤੇ ਉਜਿਯਾਰਾ ॥੨॥
दिवस भयो ता ते उजियारा ॥२॥

दिवसालाही त्याच्याकडून उजेड मिळायचा. 2.

ਹਾਜੀ ਰਾਇ ਤਹਾ ਖਤਿਰੇਟਾ ॥
हाजी राइ तहा खतिरेटा ॥

हाजी राय नावाचा एक माणूस होता.

ਇਸਕ ਮੁਸਕ ਕੇ ਸਾਥ ਲਪੇਟਾ ॥
इसक मुसक के साथ लपेटा ॥

(तो) प्रेमात पूर्णपणे मग्न होता.

ਤਾ ਕੀ ਜਾਤ ਨ ਪ੍ਰਭਾ ਉਚਾਰੀ ॥
ता की जात न प्रभा उचारी ॥

त्याच्या तेजाची प्रशंसा करता येत नाही.

ਫੂਲਿ ਰਹੀ ਜਾਨੁਕ ਫੁਲਵਾਰੀ ॥੩॥
फूलि रही जानुक फुलवारी ॥३॥

(असे दिसत होते) जणू एखादे फूल फुलले आहे. 3.

ਸ੍ਰੀ ਫੁਟ ਬੇਸਰਿ ਦੇ ਤਿਹ ਲਹਾ ॥
स्री फुट बेसरि दे तिह लहा ॥

श्री फुट बेसरी देईने त्याला पाहिले

ਇਹ ਬਿਧਿ ਚਿਤ ਅਪਨੇ ਮਹਿ ਕਹਾ ॥
इह बिधि चित अपने महि कहा ॥

आणि मनात म्हणाली,

ਕੈ ਅਬ ਮਰੌ ਕਟਾਰੀ ਹਨਿ ਕੈ ॥
कै अब मरौ कटारी हनि कै ॥

एकतर आता मला भोसकून मारले जाईल,

ਕੈ ਇਹ ਭਜੌ ਆਜੁ ਬਨਿ ਠਨਿ ਕੈ ॥੪॥
कै इह भजौ आजु बनि ठनि कै ॥४॥

किंवा आज मी त्याच्याशी प्रेम करीन. 4.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दुहेरी:

ਮਸਿ ਭੀਜਤ ਤਿਹ ਬਦਨ ਪਰ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਸਰਬੰਗ ॥
मसि भीजत तिह बदन पर अति सुंदर सरबंग ॥

त्याच्या मिशा त्याच्या चेहऱ्यावर ('बदन') फुटल्या होत्या आणि त्याचे संपूर्ण शरीर सुंदर होते.

ਕਨਕ ਅਵਟਿ ਸਾਚੇ ਢਰਿਯੋ ਲੂਟੀ ਪ੍ਰਭਾ ਅਨੰਗ ॥੫॥
कनक अवटि साचे ढरियो लूटी प्रभा अनंग ॥५॥

(असे दिसते की) सोने वितळून नाणे बनवले गेले आणि कामदेवाचे सौंदर्य लुटले गेले.५.

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਸੁਘਰਿ ਸਹਚਰੀ ਤਹਾ ਪਠਾਈ ॥
सुघरि सहचरी तहा पठाई ॥

(राणीने) एका बुद्धिमान स्त्रीला तेथे पाठवले.

ਛਲ ਸੌ ਤਾਹਿ ਤਹਾ ਲੈ ਆਈ ॥
छल सौ ताहि तहा लै आई ॥

(तिने) युक्तीने त्याला तेथे आणले.

ਜਬ ਤਿਹ ਹਾਥ ਚਲਾਯੋ ਰਾਨੀ ॥
जब तिह हाथ चलायो रानी ॥

जेव्हा राणीने त्याच्याकडे हात पुढे केला.

ਹਾਜੀ ਰਾਇ ਬਾਤ ਨਹਿ ਮਾਨੀ ॥੬॥
हाजी राइ बात नहि मानी ॥६॥

त्यामुळे हाजी रायने (त्याचे) ऐकले नाही. 6.

ਅਬਲਾ ਕੋਟਿ ਜਤਨ ਕਰਿ ਹਾਰੀ ॥
अबला कोटि जतन करि हारी ॥

खूप प्रयत्न करून अबला हरला.

ਕ੍ਯੋਹੂੰ ਨ ਭਜੀ ਤਾਹਿ ਨ੍ਰਿਪ ਨਾਰੀ ॥
क्योहूं न भजी ताहि न्रिप नारी ॥

पण कसे तरी त्याने राणीशी प्रेम केले नाही.