श्री दसाम ग्रंथ

पान - 1325


ਯਹ ਸੁਨਿ ਖਬਰ ਨਰਾਧਿਪ ਪਾਈ ॥੫॥
यह सुनि खबर नराधिप पाई ॥५॥

राजालाही ही बातमी कळली. ५.

ਏਕ ਨਾਰਿ ਇਹ ਨਗਰ ਭਨਿਜੈ ॥
एक नारि इह नगर भनिजै ॥

(राजाला सांगण्यात आले की) या नगरात एक स्त्री असल्याचे सांगितले जाते.

ਨਾਮ ਹਿੰਗੁਲਾ ਦੇਇ ਕਹਿਜੈ ॥
नाम हिंगुला देइ कहिजै ॥

(तिचे) नाव हिंगुला देवी.

ਜਗਤ ਮਾਤ ਕੌ ਆਪੁ ਕਹਾਵੈ ॥
जगत मात कौ आपु कहावै ॥

ती स्वतःला जगत माता म्हणते

ਊਚ ਨੀਚ ਕਹ ਪਾਇ ਲਗਾਵੈ ॥੬॥
ऊच नीच कह पाइ लगावै ॥६॥

आणि उच्च आणि नीच तिच्या पायाखाली ठेवते. 6.

ਕਾਜੀ ਔਰ ਮੁਲਾਨੇ ਜੇਤੇ ॥
काजी और मुलाने जेते ॥

(तिथे) जितके काझी आणि मौलाना

ਜੋਗੀ ਮੁੰਡਿਯਾ ਅਰੁ ਦਿਜ ਕੇਤੇ ॥
जोगी मुंडिया अरु दिज केते ॥

किंवा जोगी, संन्यासी आणि ब्राह्मण होते,

ਸਭ ਕੀ ਘਟਿ ਪੂਜਾ ਹ੍ਵੈ ਗਈ ॥
सभ की घटि पूजा ह्वै गई ॥

त्या सर्वांची पूजा कमी झाली

ਪਰਚਾ ਅਧਿਕ ਤਵਨ ਕੀ ਭਈ ॥੭॥
परचा अधिक तवन की भई ॥७॥

आणि त्याची ओळख अधिक वाढली.7.

ਸਭ ਭੇਖੀ ਯਾ ਤੇ ਰਿਸਿ ਭਰੇ ॥
सभ भेखी या ते रिसि भरे ॥

सर्व भिकारी त्याच्याबरोबर जेवू लागले.

ਬਹੁ ਧਨ ਚੜਤ ਨਿਰਖਿ ਤਿਹ ਜਰੇ ॥
बहु धन चड़त निरखि तिह जरे ॥

त्याला पुष्कळ पैशाची ऑफर दिली जात असल्याचे पाहून तो (मनात खूप) जळू लागला.

ਗਹਿ ਲੈ ਗਏ ਤਾਹਿ ਨ੍ਰਿਪ ਪਾਸਾ ॥
गहि लै गए ताहि न्रिप पासा ॥

त्यांनी त्याला पकडून राजाकडे नेले

ਕਹਤ ਭਏ ਇਹ ਬਿਧਿ ਉਪਹਾਸਾ ॥੮॥
कहत भए इह बिधि उपहासा ॥८॥

(आणि तो) उपहासाने असे म्हणू लागला. 8.

ਕਰਾਮਾਤ ਕਛੁ ਹਮਹਿ ਦਿਖਾਇ ॥
करामात कछु हमहि दिखाइ ॥

(तो) त्याचे काही चमत्कार देखील दाखवू शकेल,

ਕੈ ਨ ਭਵਾਨੀ ਨਾਮੁ ਕਹਾਇ ॥
कै न भवानी नामु कहाइ ॥

किंवा तुझे नाव भवानी म्हणू नका.

ਤਬ ਅਬਲਾ ਅਸ ਮੰਤ੍ਰ ਬਿਚਾਰਾ ॥
तब अबला अस मंत्र बिचारा ॥

तेव्हा ती स्त्री म्हणाली,

ਸੁਨੁ ਰਾਜਾ ਕਹਿਯੋ ਬਚਨ ਹਮਾਰਾ ॥੯॥
सुनु राजा कहियो बचन हमारा ॥९॥

हे राजन! माझे बोललेले शब्द ऐका. ९.

ਅੜਿਲ ॥
अड़िल ॥

अविचल:

ਮੁਸਲਮਾਨ ਮਸਜਦਿਹਿ ਅਲਹਿ ਘਰ ਭਾਖਹੀ ॥
मुसलमान मसजदिहि अलहि घर भाखही ॥

मुस्लिम मशिदीला देवाचे घर म्हणतात.

ਬਿਪ੍ਰ ਲੋਗ ਪਾਹਨ ਕੌ ਹਰਿ ਕਰਿ ਰਾਖਹੀ ॥
बिप्र लोग पाहन कौ हरि करि राखही ॥

ब्राह्मण लोक दगडाला देव मानतात.

ਕਰਾਮਾਤ ਜੌ ਤੁਹਿ ਏ ਪ੍ਰਥਮ ਬਤਾਇ ਹੈ ॥
करामात जौ तुहि ए प्रथम बताइ है ॥

जर हे लोक तुम्हाला (काही) चमत्कार करून दाखवतील,

ਹੋ ਤਿਹ ਪਾਛੇ ਕਛੁ ਹਮਹੂੰ ਇਨੈ ਦਿਖਾਇ ਹੈ ॥੧੦॥
हो तिह पाछे कछु हमहूं इनै दिखाइ है ॥१०॥

त्यामुळे त्यांच्यानंतर मी त्यांनाही चमत्कार दाखवीन. 10.

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਬਚਨ ਸੁਨਤ ਰਾਜਾ ਮੁਸਕਾਏ ॥
बचन सुनत राजा मुसकाए ॥

हे ऐकून राजा हसला.

ਦਿਜਬਰ ਮੁਲਾ ਪਕਰਿ ਮੰਗਾਏ ॥
दिजबर मुला पकरि मंगाए ॥

आणि अनेक ब्राह्मण, मौलाना,

ਮੁੰਡਿਯਾ ਔਰ ਸੰਨ੍ਯਾਸੀ ਘਨੇ ॥
मुंडिया और संन्यासी घने ॥

जोगी, मुली, जंगम,

ਜੋਗੀ ਜੰਗਮ ਜਾਤ ਨ ਗਨੇ ॥੧੧॥
जोगी जंगम जात न गने ॥११॥

मोजता येणार नाही अशा भिक्षूंना त्याने पकडून बोलावले. 11.

ਅੜਿਲ ॥
अड़िल ॥

अविचल:

ਭੂਪ ਬਚਨ ਮੁਖ ਤੇ ਇਹ ਭਾਤਿ ਉਚਾਰਿਯੋ ॥
भूप बचन मुख ते इह भाति उचारियो ॥

राजा (त्याच्या) तोंडून असे म्हणाला

ਸਭਾ ਬਿਖੈ ਸਭਹਿਨ ਤਿਨ ਸੁਨਤ ਪਚਾਰਿਯੋ ॥
सभा बिखै सभहिन तिन सुनत पचारियो ॥

आणि विधानसभेत बसलेल्यांना सांगितले

ਕਰਾਮਾਤ ਅਪੁ ਅਪਨੀ ਹਮੈ ਦਿਖਾਇਯੈ ॥
करामात अपु अपनी हमै दिखाइयै ॥

की (प्रथम तुम्ही) मला तुमचे चमत्कार दाखवा,

ਹੋ ਨਾਤਰ ਅਬ ਹੀ ਧਾਮ ਮ੍ਰਿਤੁ ਕੇ ਜਾਇਯੈ ॥੧੨॥
हो नातर अब ही धाम म्रितु के जाइयै ॥१२॥

अन्यथा, सर्व मृतांच्या घरी जातील (म्हणजे मारले जातील). 12.

ਸੁਨਿ ਰਾਜਾ ਕੇ ਬਚਨ ਸਭੈ ਬ੍ਯਾਕੁਲ ਭਏ ॥
सुनि राजा के बचन सभै ब्याकुल भए ॥

राजाचे म्हणणे ऐकून सर्वजण व्याकूळ झाले.

ਸੋਕ ਸਮੁੰਦ ਕੇ ਬੀਚ ਬੂਡਿ ਸਭ ਹੀ ਗਏ ॥
सोक समुंद के बीच बूडि सभ ही गए ॥

सर्व दुःखाच्या सागरात बुडाले.

ਨਿਰਖਿ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਕੀ ਓਰ ਰਹੇ ਸਿਰ ਨ੍ਯਾਇ ਕੈ ॥
निरखि न्रिपति की ओर रहे सिर न्याइ कै ॥

राजाकडे बघून त्याने मान खाली घातली

ਹੋ ਕਰਾਮਾਤ ਕੋਈ ਸਕੈ ਨ ਤਾਹਿ ਦਿਖਾਇ ਕੈ ॥੧੩॥
हो करामात कोई सकै न ताहि दिखाइ कै ॥१३॥

कारण त्याला कोणीही चमत्कार दाखवू शकत नव्हते. 13.

ਕਰਾਮਾਤ ਨਹਿ ਲਖੀ ਕ੍ਰੋਧ ਰਾਜਾ ਭਰਿਯੋ ॥
करामात नहि लखी क्रोध राजा भरियो ॥

(कोणत्याही बाजूने) चमत्कार न होता पाहून राजा संतापाने भरला.

ਸਾਤ ਸਾਤ ਸੈ ਚਾਬੁਕ ਤਿਨ ਕੇ ਤਨ ਝਰਿਯੋ ॥
सात सात सै चाबुक तिन के तन झरियो ॥

(त्याने) त्यांच्या अंगावर सातशे फटके मारले (आणि म्हणाला)

ਕਰਾਮਾਤ ਅਪੁ ਅਪੁਨੀ ਕਛੁਕ ਦਿਖਾਇਯੈ ॥
करामात अपु अपुनी कछुक दिखाइयै ॥

मला तुमचे काही चमत्कार दाखवा,

ਹੋ ਨਾਤਰ ਤ੍ਰਿਯ ਕੇ ਪਾਇਨ ਸੀਸ ਝੁਕਾਇਯੈ ॥੧੪॥
हो नातर त्रिय के पाइन सीस झुकाइयै ॥१४॥

नाहीतर (या) स्त्रीच्या पायावर शिसे वाकवा. 14.

ਗ੍ਰਿਹ ਖੁਦਾਇ ਕੈ ਤੇ ਕਛੁ ਹਮਹਿ ਦਿਖਾਇਯੈ ॥
ग्रिह खुदाइ कै ते कछु हमहि दिखाइयै ॥

देवाच्या घरातून काहीतरी दाखवा,

ਨਾਤਰ ਇਨ ਸੇਖਨ ਕੋ ਮੂੰਡ ਮੁੰਡਾਇਯੈ ॥
नातर इन सेखन को मूंड मुंडाइयै ॥

नाहीतर या शेखांचे मुंडन करा.

ਕਰਾਮਾਤ ਬਿਨੁ ਲਖੇ ਨ ਮਿਸ੍ਰਨ ਛੋਰਿ ਹੋ ॥
करामात बिनु लखे न मिस्रन छोरि हो ॥

हे मिश्रा (तुम्हीही) चमत्कार पाहिल्याशिवाय राहणार नाही.

ਹੋ ਨਾਤਰ ਤੁਮਰੇ ਠਾਕੁਰ ਨਦਿ ਮਹਿ ਬੋਰਿ ਹੋ ॥੧੫॥
हो नातर तुमरे ठाकुर नदि महि बोरि हो ॥१५॥

नाहीतर तुझ्या ठाकूरला नदीत बुडवून टाकीन. १५.

ਕਰਾਮਾਤ ਕਛੁ ਹਮਹਿ ਸੰਨ੍ਯਾਸੀ ਦੀਜਿਯੈ ॥
करामात कछु हमहि संन्यासी दीजियै ॥

हे भिक्षूंनो! मला एक चमत्कार दाखव

ਨਾਤਰ ਅਪਨੀ ਦੂਰਿ ਜਟਨ ਕੋ ਕੀਜਿਯੈ ॥
नातर अपनी दूरि जटन को कीजियै ॥

नाहीतर तुमचे जट्टे काढा (म्हणजे मुंडण करा).

ਚਮਤਕਾਰ ਮੁੰਡਿਯੋ ਅਬ ਹਮਹਿ ਦਿਖਾਇਯੈ ॥
चमतकार मुंडियो अब हमहि दिखाइयै ॥

हे मुंडियो! आता मला चमत्कार दाखवा,

ਹੋ ਨਾਤਰ ਅਪਨੀ ਕੰਠੀ ਨਦੀ ਬਹਾਇਯੈ ॥੧੬॥
हो नातर अपनी कंठी नदी बहाइयै ॥१६॥

नाहीतर नदीत पाय टाका. 16.