श्री दसाम ग्रंथ

पान - 308


ਗੂਦ ਪਰਿਓ ਤਿਹ ਕੋ ਇਮ ਜਿਉ ਸਵਦਾਗਰ ਕੋ ਟੂਟਿ ਗਯੋ ਮਟੁ ਘੀ ਕੋ ॥੧੭੩॥
गूद परिओ तिह को इम जिउ सवदागर को टूटि गयो मटु घी को ॥१७३॥

एखाद्या व्यापाऱ्याच्या तुपाच्या घागरी फोडल्याप्रमाणे त्याच्या डोक्याची मज्जा बाहेर आली.173.

ਰਾਹ ਭਯੋ ਤਬ ਹੀ ਨਿਕਸੇ ਹਰਿ ਗਵਾਰ ਸਭੈ ਨਿਕਸੇ ਤਿਹ ਨਾਰੇ ॥
राह भयो तब ही निकसे हरि गवार सभै निकसे तिह नारे ॥

अशाप्रकारे मार्ग तयार झाल्यावर कृष्ण आपल्या गोप मित्रांसह राक्षसाच्या डोक्यातून बाहेर पडला.

ਦੇਵ ਤਬੈ ਹਰਖੇ ਮਨ ਮੈ ਪਿਖਿ ਕਾਨ੍ਰਹ ਬਚਿਓ ਹਰਿ ਪੰਨਗ ਭਾਰੇ ॥
देव तबै हरखे मन मै पिखि कान्रह बचिओ हरि पंनग भारे ॥

कृष्णाला प्रचंड नागाच्या हल्ल्यातून वाचवताना पाहून सर्व देवांना आनंद झाला

ਗਾਵਤ ਗੀਤ ਸਬੈ ਗਣ ਗੰਧ੍ਰਬ ਬ੍ਰਹਮ ਸਭੋ ਮੁਖ ਬੇਦ ਉਚਾਰੇ ॥
गावत गीत सबै गण गंध्रब ब्रहम सभो मुख बेद उचारे ॥

गण आणि गंधर्व गीते गाऊ लागले आणि ब्रह्मदेव वेदांचे पठण करू लागले

ਆਨੰਦ ਸ੍ਯਾਮ ਭਯੋ ਮਨ ਮੈ ਨਗ ਰਛਕ ਜੀਤਿ ਚਲੇ ਘਰਿ ਭਾਰੇ ॥੧੭੪॥
आनंद स्याम भयो मन मै नग रछक जीति चले घरि भारे ॥१७४॥

सर्वांच्या मनात आनंद निर्माण झाला आणि कृष्ण आणि त्यांचे साथीदार, नागा जिंकणारे, त्यांच्या घरासाठी निघाले.174.

ਕਾਨ੍ਰਹ ਕਢਿਯੋ ਸਿਰਿ ਕੇ ਮਗਿ ਹ੍ਵੈ ਨ ਕਢਿਯੋ ਮੁਖ ਕੇ ਮਗੁ ਜੋਰ ਅੜੀ ਕੇ ॥
कान्रह कढियो सिरि के मगि ह्वै न कढियो मुख के मगु जोर अड़ी के ॥

रक्ताने तृप्त होऊन कृष्ण त्याच्या मुखातून नव्हे तर राक्षसाच्या डोक्यातून बाहेर आला

ਸ੍ਰਉਨ ਭਰਿਯੋ ਇਮ ਠਾਢਿ ਭਯੋ ਪਹਰੇ ਪਟ ਜਿਉ ਮੁਨਿ ਸ੍ਰਿੰਗਮੜੀ ਕੇ ॥
स्रउन भरियो इम ठाढि भयो पहरे पट जिउ मुनि स्रिंगमड़ी के ॥

लाल गेरूचे कपडे घातलेल्या ऋषीसारखे सगळे उभे होते

ਏਕ ਕਹੀ ਇਹ ਕੀ ਉਪਮਾ ਫੁਨਿ ਅਉ ਕਬਿ ਕੇ ਮਨ ਮਧਿ ਬੜੀ ਕੇ ॥
एक कही इह की उपमा फुनि अउ कबि के मन मधि बड़ी के ॥

या तमाशासाठी कवीने उपमाही दिली आहे

ਢੋਵਤ ਈਟ ਗੁਆਰ ਸਨੈ ਹਰਿ ਦਉਰਿ ਚੜੇ ਜਨੁ ਸੀਸ ਗੜੀ ਕੇ ॥੧੭੫॥
ढोवत ईट गुआर सनै हरि दउरि चड़े जनु सीस गड़ी के ॥१७५॥

विटा डोक्यावर घेऊन गोप लाल झाले आहेत असे वाटले आणि कृष्ण धावत जाऊन गडाच्या शिखरावर उभा राहिला.175.

ਇਤਿ ਅਘਾਸੁਰ ਦੈਤ ਬਧਹਿ ॥
इति अघासुर दैत बधहि ॥

अघासुर राक्षसाचा वध.���

ਅਥ ਬਛਰੇ ਗਵਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਚੁਰੈਬੋ ਕਥਨੰ ॥
अथ बछरे गवार ब्रहमा चुरैबो कथनं ॥

आता ब्रह्मदेवाने चोरलेल्या वासरे आणि गोपांचे वर्णन सुरू होते

ਸਵੈਯਾ ॥
सवैया ॥

स्वय्या

ਰਾਛਸ ਮਾਰਿ ਗਏ ਜਮੁਨਾ ਤਟਿ ਜਾਇ ਸਭੋ ਮਿਲਿ ਅੰਨ ਮੰਗਾਯੋ ॥
राछस मारि गए जमुना तटि जाइ सभो मिलि अंन मंगायो ॥

राक्षसाचा वध केल्यानंतर सर्वजण यमुनेच्या तीरावर गेले आणि जेवणाचे साहित्य एकत्र ठेवले

ਕਾਨ੍ਰਹ ਪ੍ਰਵਾਰ ਪਰਿਓ ਮੁਰਲੀ ਕਟਿ ਖੋਸ ਲਈ ਮਨ ਮੈ ਸੁਖ ਪਾਯੋ ॥
कान्रह प्रवार परिओ मुरली कटि खोस लई मन मै सुख पायो ॥

सर्व मुलं कृष्णाच्या कमरेला बासरी ठेवून त्याच्याभोवती जमली, कृष्णाला खूप आनंद झाला

ਕੈ ਛਮਕਾ ਬਰਖੈ ਛਟਕਾ ਕਰ ਬਾਮ ਹੂੰ ਸੋ ਸਭ ਹੂੰ ਵਹ ਖਾਯੋ ॥
कै छमका बरखै छटका कर बाम हूं सो सभ हूं वह खायो ॥

सर्व मुलं कृष्णाच्या कमरेला बासरी ठेवून त्याच्याभोवती जमली, कृष्णाला खूप आनंद झाला

ਮੀਠ ਲਗੇ ਤਿਹ ਕੀ ਉਪਮਾ ਕਰ ਕੈ ਗਤਿ ਕੈ ਹਰਿ ਕੇ ਮੁਖ ਪਾਯੋ ॥੧੭੬॥
मीठ लगे तिह की उपमा कर कै गति कै हरि के मुख पायो ॥१७६॥

त्यांनी ताबडतोब अन्न तयार केले आणि ते आपल्या डाव्या हाताने पटकन खाण्यास सुरुवात केली आणि स्वादिष्ट अन्न कृष्णाच्या तोंडात ठेवले.176.

ਕੋਊ ਡਰੈ ਹਰਿ ਕੇ ਮੁਖਿ ਗ੍ਰਾਸ ਠਗਾਇ ਕੋਊ ਅਪਣੇ ਮੁਖਿ ਡਾਰੇ ॥
कोऊ डरै हरि के मुखि ग्रास ठगाइ कोऊ अपणे मुखि डारे ॥

कोणी भयभीत होऊन कृष्णाच्या तोंडात चूल घालू लागला तर कोणी कृष्णाला अन्न खाण्यास प्रवृत्त करतो.

ਹੋਇ ਗਏ ਤਨਮੈ ਕਛੁ ਨਾਮਕ ਖੇਲ ਕਰੋ ਸੰਗਿ ਕਾਨ੍ਰਹਰ ਕਾਰੇ ॥
होइ गए तनमै कछु नामक खेल करो संगि कान्रहर कारे ॥

स्वत:च्याच तोंडात पिंपळ घालू लागले, अशा प्रकारे सगळे कृष्णाशी खेळू लागले

ਤਾ ਛਿਨ ਲੈ ਬਛਰੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਇਕਠੇ ਕਰਿ ਕੈ ਸੁ ਕੁਟੀ ਮਧਿ ਡਾਰੇ ॥
ता छिन लै बछरे ब्रहमा इकठे करि कै सु कुटी मधि डारे ॥

त्याच वेळी ब्रह्मदेवाने त्यांच्या बछड्यांना एकत्र केले आणि एका झोपडीत बंद केले

ਢੂੰਢਿ ਫਿਰੇ ਨ ਲਹੇ ਸੁ ਕਰੈ ਬਛਰੇ ਅਰੁ ਗ੍ਵਾਰ ਨਏ ਕਰਤਾਰੇ ॥੧੭੭॥
ढूंढि फिरे न लहे सु करै बछरे अरु ग्वार नए करतारे ॥१७७॥

ते सर्वजण आपापल्या बछड्यांच्या शोधात निघाले, पण जेव्हा एकही गोपा आणि वासरू सापडले नाही तेव्हा भगवान (कृष्णाने) नवीन वासरे आणि गोपांची निर्मिती केली.177.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

डोहरा

ਜਬੈ ਹਰੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਇਹੈ ਤਬ ਹਰਿ ਜੀ ਤਤਕਾਲੁ ॥
जबै हरे ब्रहमा इहै तब हरि जी ततकालु ॥

जेव्हा ब्रह्मदेवाने त्यांना चोरले

ਕਿਧੋ ਬਨਾਏ ਛਿਨਕੁ ਮੈ ਬਛਰੇ ਸੰਗਿ ਗਵਾਲ ॥੧੭੮॥
किधो बनाए छिनकु मै बछरे संगि गवाल ॥१७८॥

जेव्हा ब्रह्मदेवाने ही सर्व चोरी केली, तेव्हा त्याच क्षणी कृष्णाने गोपांसह वासरे निर्माण केली.178.

ਸਵੈਯਾ ॥
सवैया ॥

स्वय्या