श्री दसाम ग्रंथ

पान - 1338


ਸਕਤ ਨ ਕੋਈ ਪਛਾਨਿ ਕਰਿ ਚੰਚਲਾਨ ਕੇ ਕਾਜ ॥੧੧॥
सकत न कोई पछानि करि चंचलान के काज ॥११॥

महिलांचे कार्य कोणी ओळखू शकले नाही. 11.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਤੀਨ ਸੌ ਪਚਾਸੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੩੮੫॥੬੯੦੧॥ਅਫਜੂੰ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे तीन सौ पचासी चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥३८५॥६९०१॥अफजूं॥

श्री चरित्रोपाख्यानच्या त्रिचरित्रातील मंत्री भूप संवादाचा ३८५ वा अध्याय येथे संपतो, सर्व शुभ आहे.३८५.६९०१. चालते

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਬੀਰ ਕੇਤੁ ਇਕ ਭੂਪ ਭਨਿਜੈ ॥
बीर केतु इक भूप भनिजै ॥

बीर केतू नावाचा राजा ऐकत असे.

ਬੀਰਪੁਰੀ ਤਿਹ ਨਗਰ ਕਹਿਜੈ ॥
बीरपुरी तिह नगर कहिजै ॥

त्यांच्या गावाचे नाव बीरपुरी होते.

ਸ੍ਰੀ ਦਿਨ ਦੀਪਕ ਦੇ ਤਿਹ ਰਾਨੀ ॥
स्री दिन दीपक दे तिह रानी ॥

दीन दीपकची (देई) ही त्याची राणी होती.

ਸੁੰਦਰਿ ਭਵਨ ਚਤੁਰਦਸ ਜਾਨੀ ॥੧॥
सुंदरि भवन चतुरदस जानी ॥१॥

(ती) चौदा लोकांमध्ये सुंदर मानली जात होती. १.

ਰਾਇ ਗੁਮਾਨੀ ਤਹ ਇਕ ਛਤ੍ਰੀ ॥
राइ गुमानी तह इक छत्री ॥

गुमानी राय नावाचा एक छत्री होता.

ਸੂਰਬੀਰ ਬਲਵਾਨ ਧਰਤ੍ਰੀ ॥
सूरबीर बलवान धरत्री ॥

जो शूर, बलवान आणि विलक्षण होता.

ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਅਰ ਚਤੁਰਾ ਮਹਾ ॥
इक सुंदर अर चतुरा महा ॥

तो एक देखणा आणि दुसरा हुशार होता.

ਜਿਹ ਸਮ ਉਪਜਾ ਕੋਈ ਨ ਕਹਾ ॥੨॥
जिह सम उपजा कोई न कहा ॥२॥

त्याच्यासारखा कोणीही जन्माला आला नाही. 2.

ਰਾਜ ਤਰੁਨਿ ਜਬ ਤਾਹਿ ਨਿਹਾਰਿਯੋ ॥
राज तरुनि जब ताहि निहारियो ॥

जेव्हा राणीने त्याला पाहिले (मग ती)

ਇਹੈ ਚੰਚਲਾ ਚਿਤ ਬਿਚਾਰਿਯੋ ॥
इहै चंचला चित बिचारियो ॥

बाईंनी मनात विचार केला.

ਕਹੋ ਚਰਿਤ੍ਰ ਕਵਨ ਸੋ ਕੀਜੈ ॥
कहो चरित्र कवन सो कीजै ॥

कोणते पात्र साकारायचे ते सांग,

ਜਿਹ ਬਿਧਿ ਪਿਯ ਸੌ ਭੋਗ ਕਰੀਜੈ ॥੩॥
जिह बिधि पिय सौ भोग करीजै ॥३॥

ज्या पद्धतीने प्रेयसीचे मिलन साधता येते. 3.

ਬੀਰ ਮਤੀ ਇਕ ਸਖੀ ਸ੍ਯਾਨੀ ॥
बीर मती इक सखी स्यानी ॥

(त्याचा) बीरमती नावाचा एक बुद्धिमान मित्र होता.

ਕਾਨਿ ਲਾਗਿ ਭਾਖ੍ਯੋ ਤਿਹ ਰਾਨੀ ॥
कानि लागि भाख्यो तिह रानी ॥

राणी त्याच्या कानाजवळ म्हणाली

ਰਾਇ ਗੁਮਾਨੀ ਕੌ ਲੈ ਕੈ ਆਇ ॥
राइ गुमानी कौ लै कै आइ ॥

मत घेऊन आ

ਜਿਹ ਤਿਹ ਬਿਧਿ ਮੁਹਿ ਦੇਹੁ ਮਿਲਾਇ ॥੪॥
जिह तिह बिधि मुहि देहु मिलाइ ॥४॥

आणि तुम्ही मला कसे भेटता. 4.

ਸਖੀ ਬ੍ਰਿਥਾ ਸਭ ਭਾਖਿ ਸੁਨਾਈ ॥
सखी ब्रिथा सभ भाखि सुनाई ॥

(तो) सखी (गेली आणि गुमानी रायांना सांगितले) सर्व जन्म.

ਜ੍ਯੋਂ ਰਾਨੀ ਕਹਿ ਤਾਹਿ ਸੁਨਾਈ ॥
ज्यों रानी कहि ताहि सुनाई ॥

राणीने (म्हटल्याप्रमाणे) त्याला सांगितले.

ਜਿਹ ਤਿਹ ਬਿਧਿ ਤਾ ਕਹ ਉਰਝਾਈ ॥
जिह तिह बिधि ता कह उरझाई ॥

त्याला कसे गोंधळात टाकायचे

ਆਨਿ ਕੁਅਰ ਕੌ ਦਯੋ ਮਿਲਾਈ ॥੫॥
आनि कुअर कौ दयो मिलाई ॥५॥

आणि आणून राणीला सामील करून घेतले. ५.

ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਤਿਹ ਸਾਥ ਬਿਹਾਰੀ ॥
भाति भाति तिह साथ बिहारी ॥

(राणीने) त्याच्यावर वेळोवेळी प्रेम केले.

ਭੋਗ ਕਰਤ ਬੀਤੀ ਨਿਸੁ ਸਾਰੀ ॥
भोग करत बीती निसु सारी ॥

अख्खी रात्र एकत्रच गेली.

ਤਬ ਲਗਿ ਆਇ ਗਯੋ ਤਹ ਰਾਜਾ ॥
तब लगि आइ गयो तह राजा ॥

तेवढ्यात राजा तिथे आला.

ਇਹ ਬਿਧਿ ਚਰਿਤ ਚੰਚਲਾ ਸਾਜਾ ॥੬॥
इह बिधि चरित चंचला साजा ॥६॥

तर (त्या) महिलेने असे पात्र साकारले. 6.

ਤੀਛਨ ਖੜਗ ਹਾਥ ਮਹਿ ਲਯੋ ॥
तीछन खड़ग हाथ महि लयो ॥

(त्याने) हातात धारदार तलवार घेतली

ਲੈ ਮਿਤਹਿ ਕੇ ਸਿਰ ਮਹਿ ਦਯੋ ॥
लै मितहि के सिर महि दयो ॥

आणि तो घेतला आणि मित्राच्या डोक्यात मारला.

ਟੂਕ ਟੂਕ ਕਰਿ ਤਾ ਕੇ ਅੰਗਾ ॥
टूक टूक करि ता के अंगा ॥

त्याच्या हातपायांचे तुकडे झाले

ਬਚਨ ਕਹਾ ਰਾਜਾ ਕੇ ਸੰਗਾ ॥੭॥
बचन कहा राजा के संगा ॥७॥

आणि राजाला (असे) म्हणाले.7.

ਚਲੋ ਭੂਪ ਇਕ ਚਰਿਤ ਦਿਖਾਊ ॥
चलो भूप इक चरित दिखाऊ ॥

हे राजन! मी तुम्हाला एक पात्र दाखवतो

ਗੌਸ ਮਰਾਤਿਬ ਤੁਮੈ ਲਖਾਊ ॥
गौस मरातिब तुमै लखाऊ ॥

आणि (पीर) गौन्सचा दर्जा प्राप्त करून दाखवा. (विशिष्ट: असे वडील ज्यांना ध्यानावस्थेत शरीराचे अवयव वेगळे करतात असे म्हटले जाते).

ਰਾਇ ਚਰਿਤ ਕਛਹੂੰ ਨ ਬਿਚਾਰਿਯੋ ॥
राइ चरित कछहूं न बिचारियो ॥

राजाने चारित्र्याचा काहीही विचार केला नाही

ਮ੍ਰਿਤਕ ਪਰਾ ਤਿਹ ਮਿਤ੍ਰ ਨਿਹਾਰਿਯੋ ॥੮॥
म्रितक परा तिह मित्र निहारियो ॥८॥

आणि (तिथे) त्याचा मृत मित्र दिसला.8.

ਤਾ ਕੌ ਗੌਸ ਕੁਤੁਬ ਕਰਿ ਮਾਨਾ ॥
ता कौ गौस कुतुब करि माना ॥

त्याने (राजा) त्याला गौन्स कुतुब पीर म्हणून स्वीकारले.

ਭੇਦ ਅਭੇਦ ਨ ਮੂੜ ਪਛਾਨਾ ॥
भेद अभेद न मूड़ पछाना ॥

(त्या) मूर्खाला फरक कळला नाही.

ਤ੍ਰਸਤ ਹਾਥ ਤਾ ਕੌ ਨ ਲਗਾਯੋ ॥
त्रसत हाथ ता कौ न लगायो ॥

भीतीने त्याला स्पर्श करू नका

ਪੀਰ ਪਛਾਨਿ ਜਾਰ ਫਿਰ ਆਯੋ ॥੯॥
पीर पछानि जार फिर आयो ॥९॥

आणि मित्राला समवयस्क समजून परत आले. ९.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दुहेरी:

ਪ੍ਰਥਮ ਭੋਗ ਤਾ ਸੌ ਕਿਯਾ ਬਹੁਰੋ ਦਿਯਾ ਸੰਘਾਰਿ ॥
प्रथम भोग ता सौ किया बहुरो दिया संघारि ॥

आधी त्याच्याशी संगनमत करून नंतर त्याची हत्या केली.

ਮੂੜ ਭੂਪ ਇਹ ਛਲ ਛਲਾ ਸਕਾ ਨ ਭੇਦ ਬਿਚਾਰ ॥੧੦॥
मूड़ भूप इह छल छला सका न भेद बिचार ॥१०॥

मूर्ख राजा या युक्तीने फसला आणि रहस्याचा विचार करू शकला नाही. 10.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਤੀਨ ਸੌ ਛਿਆਸੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੩੮੬॥੬੯੧੧॥ਅਫਜੂੰ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे तीन सौ छिआसी चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥३८६॥६९११॥अफजूं॥

श्री चरित्रोपाख्यानच्या त्रिचरित्रातील मंत्री भूप संवादाचा ३८६ वा अध्याय येथे संपतो, सर्व शुभ आहे.३८६.६९११. चालते

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਮਾਰਵਾਰ ਇਕ ਭੂਪ ਭਨਿਜੈ ॥
मारवार इक भूप भनिजै ॥

मारवाडमध्ये एक राजा असल्याचे सांगण्यात आले.

ਚੰਦ੍ਰ ਸੈਨ ਤਿਹ ਨਾਮ ਕਹਿਜੈ ॥
चंद्र सैन तिह नाम कहिजै ॥

त्यांचे नाव होते चंद्र सेन.

ਸ੍ਰੀ ਜਗ ਮੋਹਨ ਦੇ ਤਿਹ ਨਾਰਿ ॥
स्री जग मोहन दे तिह नारि ॥

जगमोहनची (देई) त्यांची राणी होती.

ਘੜੀ ਆਪੁ ਜਨੁ ਬ੍ਰਹਮ ਸੁ ਨਾਰ ॥੧॥
घड़ी आपु जनु ब्रहम सु नार ॥१॥

(ती इतकी सुंदर होती) जणू त्या स्त्रीने स्वतःच त्या स्त्रीला बनवले होते. १.