श्री दसाम ग्रंथ

पान - 112


ਭਈ ਬਾਣ ਬਰਖਾ ॥
भई बाण बरखा ॥

बाणांचा पाऊस पडत होता,

ਗਏ ਜੀਤਿ ਕਰਖਾ ॥
गए जीति करखा ॥

बाणांचा वर्षाव झाला आणि याने देवीचा विजय झाला.

ਸਬੈ ਦੁਸਟ ਮਾਰੇ ॥
सबै दुसट मारे ॥

सर्व दुष्ट मारले गेले

ਮਈਯਾ ਸੰਤ ਉਬਾਰੇ ॥੩੨॥੧੫੪॥
मईया संत उबारे ॥३२॥१५४॥

देवीने सर्व अत्याचारी लोकांना मारले आणि मातेने संतांचे रक्षण केले.32.154.

ਨਿਸੁੰਭੰ ਸੰਘਾਰਿਯੋ ॥
निसुंभं संघारियो ॥

निसुंभ धन्य झाला,

ਦਲੰ ਦੈਤ ਮਾਰਿਯੋ ॥
दलं दैत मारियो ॥

देवीने निसुंभाचा वध करून राक्षसांच्या सैन्याचा नाश केला.

ਸਬੈ ਦੁਸਟ ਭਾਜੇ ॥
सबै दुसट भाजे ॥

सर्व दुष्ट पळून गेले होते

ਇਤੈ ਸਿੰਘ ਗਾਜੇ ॥੩੩॥੧੫੫॥
इतै सिंघ गाजे ॥३३॥१५५॥

या बाजूला सिंह गर्जना करत दुसऱ्या बाजूला सर्व राक्षस पळून गेले.33.155.

ਭਈ ਪੁਹਪ ਬਰਖਾ ॥
भई पुहप बरखा ॥

फुलांचा पाऊस सुरू झाला,

ਗਾਏ ਜੀਤ ਕਰਖਾ ॥
गाए जीत करखा ॥

देवांच्या सैन्याच्या विजयावर फुलांचा वर्षाव झाला.

ਜਯੰ ਸੰਤ ਜੰਪੇ ॥
जयं संत जंपे ॥

संत जय-जय-कार (दुर्गेचा) करत होते.

ਤ੍ਰਸੇ ਦੈਤ ਕੰਪੇ ॥੩੪॥੧੫੬॥
त्रसे दैत कंपे ॥३४॥१५६॥

संतांनी त्याचे स्वागत केले आणि लोक भीतीने थरथर कापले.34.156.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕੇ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਨਿਸੁੰਭ ਬਧਹ ਪੰਚਮੋ ਧਿਆਇ ਸੰਪੂਰਨਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੫॥
इति स्री बचित्र नाटके चंडी चरित्रे निसुंभ बधह पंचमो धिआइ संपूरनम सतु सुभम सतु ॥५॥

बचित्तर नाटकातील चंडी चरित्रातील निसुंभाची हत्या या शीर्षकाचा पाचवा अध्याय येथे संपतो.५.

ਅਥ ਸੁੰਭ ਜੁਧ ਕਥਨੰ ॥
अथ सुंभ जुध कथनं ॥

आता सुंभाशी युद्धाचे वर्णन केले आहे:

ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ ॥
भुजंग प्रयात छंद ॥

भुजंग प्रार्थना श्लोक

ਲਘੁੰ ਭ੍ਰਾਤ ਜੁਝਿਯੋ ਸੁਨਿਯੋ ਸੁੰਭ ਰਾਯੰ ॥
लघुं भ्रात जुझियो सुनियो सुंभ रायं ॥

जेव्हा सुंभला त्याच्या धाकट्या भावाच्या मृत्यूची बातमी कळली

ਸਜੈ ਸਸਤ੍ਰ ਅਸਤ੍ਰੰ ਚੜਿਯੋ ਚਉਪ ਚਾਯੰ ॥
सजै ससत्र असत्रं चड़ियो चउप चायं ॥

तो, राग आणि उत्साहात, शस्त्रे आणि प्रेमाने स्वत: ला सजवून युद्ध करण्यासाठी पुढे निघाला.

ਭਯੋ ਨਾਦ ਉਚੰ ਰਹਿਯੋ ਪੂਰ ਗੈਣੰ ॥
भयो नाद उचं रहियो पूर गैणं ॥

आकाशात भयानक आवाज येत होता.

ਤ੍ਰਸੰ ਦੇਵਤਾ ਦੈਤ ਕੰਪਿਯੋ ਤ੍ਰਿਨੈਣੰ ॥੧॥੧੫੭॥
त्रसं देवता दैत कंपियो त्रिनैणं ॥१॥१५७॥

हा आवाज ऐकून देव, दानव आणि शिव सर्व थरथर कापले.1.157.

ਡਰਿਯੋ ਚਾਰ ਬਕਤ੍ਰੰ ਟਰਿਯੋ ਦੇਵ ਰਾਜੰ ॥
डरियो चार बकत्रं टरियो देव राजं ॥

ब्रह्मदेवाशी युद्ध झाले आणि देवांचा राजा इंद्राचे सिंहासन डगमगले.

ਡਿਗੇ ਪਬ ਸਰਬੰ ਸ੍ਰਜੇ ਸੁਭ ਸਾਜੰ ॥
डिगे पब सरबं स्रजे सुभ साजं ॥

राक्षस-राजाचे शय्यायुक्त रूप पाहून पर्वतही कोसळू लागले.

ਪਰੇ ਹੂਹ ਦੈ ਕੈ ਭਰੇ ਲੋਹ ਕ੍ਰੋਹੰ ॥
परे हूह दै कै भरे लोह क्रोहं ॥

प्रचंड संतापाने ओरडत आणि किंचाळत राक्षस दिसतात

ਮਨੋ ਮੇਰ ਕੋ ਸਾਤਵੋ ਸ੍ਰਿੰਗ ਸੋਹੰ ॥੨॥੧੫੮॥
मनो मेर को सातवो स्रिंग सोहं ॥२॥१५८॥

सुमेरू पर्वताच्या सातव्या शिखराप्रमाणे.2.158.

ਸਜਿਯੋ ਸੈਨ ਸੁਭੰ ਕੀਯੋ ਨਾਦ ਉਚੰ ॥
सजियो सैन सुभं कीयो नाद उचं ॥

स्वतःला टेकून सुंभने भयानक आवाज काढला

ਸੁਣੈ ਗਰਭਣੀਆਨ ਕੇ ਗਰਭ ਮੁਚੰ ॥
सुणै गरभणीआन के गरभ मुचं ॥

जे ऐकून महिलांचा गर्भपात झाला.

ਪਰਿਯੋ ਲੋਹ ਕ੍ਰੋਹੰ ਉਠੀ ਸਸਤ੍ਰ ਝਾਰੰ ॥
परियो लोह क्रोहं उठी ससत्र झारं ॥

संतप्त योद्ध्यांनी पोलादी शस्त्रांचा सतत वापर केला आणि शस्त्रांचा पाऊस पडू लागला.

ਚਵੀ ਚਾਵਡੀ ਡਾਕਣੀਯੰ ਡਕਾਰੰ ॥੩॥੧੫੯॥
चवी चावडी डाकणीयं डकारं ॥३॥१५९॥

रणांगणात गिधाड आणि पिशाचांचे आवाज ऐकू येत होते.3.159.

ਬਹੇ ਸਸਤ੍ਰ ਅਸਤ੍ਰੰ ਕਟੇ ਚਰਮ ਬਰਮੰ ॥
बहे ससत्र असत्रं कटे चरम बरमं ॥

शस्त्रे आणि शस्त्रांच्या वापराने, विलक्षण शस्त्रे कापली जात होती

ਭਲੇ ਕੈ ਨਿਬਾਹਿਯੋ ਭਟੰ ਸੁਆਮਿ ਧਰਮੰ ॥
भले कै निबाहियो भटं सुआमि धरमं ॥

आणि योद्ध्यांनी आपले धार्मिक कर्तव्य चोखपणे पार पाडले.

ਉਠੀ ਕੂਹ ਜੂਹੰ ਗਿਰੇ ਚਉਰ ਚੀਰੰ ॥
उठी कूह जूहं गिरे चउर चीरं ॥

संपूर्ण रणांगणात खळबळ माजली आणि छत आणि वस्त्रे पडू लागली.

ਰੁਲੇ ਤਛ ਮੁਛੰ ਪਰੀ ਗਛ ਤੀਰੰ ॥੪॥੧੬੦॥
रुले तछ मुछं परी गछ तीरं ॥४॥१६०॥

चिरलेली शरीरे धुळीत तुडवली जात होती आणि बाणांच्या हल्ल्यामुळे योद्धे बेशुद्ध होत होते.4.160.

ਗਿਰੇ ਅੰਕੁਸੰ ਬਾਰੁਣੰ ਬੀਰ ਖੇਤੰ ॥
गिरे अंकुसं बारुणं बीर खेतं ॥

हत्ती आणि गोडांसह योद्धे रणांगणात पडले.

ਨਚੇ ਕੰਧ ਹੀਣੰ ਕਬੰਧੰ ਅਚੇਤੰ ॥
नचे कंध हीणं कबंधं अचेतं ॥

डोके नसलेल्या सोंड बेभानपणे नाचू लागल्या.

ਉਡੈ ਗ੍ਰਿਧ ਬ੍ਰਿਧੰ ਰੜੈ ਕੰਕ ਬੰਕੰ ॥
उडै ग्रिध ब्रिधं रड़ै कंक बंकं ॥

मोठ्या आकाराची गिधाडे उडू लागली आणि वक्र चोच असलेले कावळे चावायला लागले.

ਭਕਾ ਭੁੰਕ ਭੇਰੀ ਡਾਹ ਡੂਹ ਡੰਕੰ ॥੫॥੧੬੧॥
भका भुंक भेरी डाह डूह डंकं ॥५॥१६१॥

ढोल-ताशांचा भयंकर आवाज आणि टॅबर्सचा आवाज ऐकू आला.5.161.

ਟਕਾ ਟੁਕ ਟੋਪੰ ਢਕਾ ਢੁਕ ਢਾਲੰ ॥
टका टुक टोपं ढका ढुक ढालं ॥

हेल्मेटचा ठोठावण्याचा आणि ढालींवर वार करण्याचा आवाज येत होता.

ਤਛਾ ਮੁਛ ਤੇਗੰ ਬਕੇ ਬਿਕਰਾਲੰ ॥
तछा मुछ तेगं बके बिकरालं ॥

तलवारींनी भयंकर आवाजाने मृतदेह चिरायला सुरुवात केली.

ਹਲਾ ਚਾਲ ਬੀਰੰ ਧਮਾ ਧੰਮਿ ਸਾਗੰ ॥
हला चाल बीरं धमा धंमि सागं ॥

योद्ध्यांवर सतत हल्ले होत होते आणि खंजीराचा आवाज ऐकू येत होता.

ਪਰੀ ਹਾਲ ਹੂਲੰ ਸੁਣਿਯੋ ਲੋਗ ਨਾਗੰ ॥੬॥੧੬੨॥
परी हाल हूलं सुणियो लोग नागं ॥६॥१६२॥

असा खळबळ माजली होती की त्याचा आवाज नागांना ऐकू आला.६.१६२.

ਡਕੀ ਡਾਗਣੀ ਜੋਗਣੀਯੰ ਬਿਤਾਲੰ ॥
डकी डागणी जोगणीयं बितालं ॥

पिशाच, स्त्री राक्षस, भुते

ਨਚੇ ਕੰਧ ਹੀਣੰ ਕਬੰਧੰ ਕਪਾਲੰ ॥
नचे कंध हीणं कबंधं कपालं ॥

मस्तक नसलेली सोंड आणि कापालिक रणांगणात नाचत आहेत.

ਹਸੇ ਦੇਵ ਸਰਬੰ ਰਿਸ੍ਰਯੋ ਦਾਨਵੇਸੰ ॥
हसे देव सरबं रिस्रयो दानवेसं ॥

सर्व देव प्रसन्न झाले आणि राक्षस-राजा संतापले.

ਕਿਧੋ ਅਗਨਿ ਜੁਆਲੰ ਭਯੋ ਆਪ ਭੇਸੰ ॥੭॥੧੬੩॥
किधो अगनि जुआलं भयो आप भेसं ॥७॥१६३॥

असे दिसते की अग्नीची ज्योत धगधगत आहे.7.163.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

डोहरा

ਸੁੰਭਾਸੁਰ ਜੇਤਿਕੁ ਅਸੁਰ ਪਠਏ ਕੋਪੁ ਬਢਾਇ ॥
सुंभासुर जेतिकु असुर पठए कोपु बढाइ ॥

सुंभाने पाठवलेल्या त्या सर्व राक्षसांचा मला मोठा राग आला

ਤੇ ਦੇਬੀ ਸੋਖਤ ਕਰੇ ਬੂੰਦ ਤਵਾ ਕੀ ਨਿਆਇ ॥੮॥੧੬੪॥
ते देबी सोखत करे बूंद तवा की निआइ ॥८॥१६४॥

गरम लोखंडी तळ्यावरील पाण्याच्या थेंबाप्रमाणे देवीने नष्ट केले.8.164.

ਨਰਾਜ ਛੰਦ ॥
नराज छंद ॥

नरज श्लोक

ਸੁ ਬੀਰ ਸੈਣ ਸਜਿ ਕੈ ॥
सु बीर सैण सजि कै ॥

चांगल्या योद्धांच्या सैन्याची व्यवस्था करणे,