श्री दसाम ग्रंथ

पान - 444


ਸਤ੍ਰ ਅਨੇਕ ਮਾਰ ਹੀ ਡਾਰੈ ॥੧੪੭੦॥
सत्र अनेक मार ही डारै ॥१४७०॥

आपले धनुष्य आणि बाण हातात घेऊन त्याने अनेक शत्रूंना मारले.1470.

ਕ੍ਰੂਰ ਕਰਮ ਇਕ ਰਾਛਸ ਨਾਮਾ ॥
क्रूर करम इक राछस नामा ॥

क्रुर कर्म नावाचा दैत्य होता

ਜਿਨ ਜੀਤੇ ਆਗੇ ਸੰਗ੍ਰਾਮਾ ॥
जिन जीते आगे संग्रामा ॥

क्रुरकरम नावाचा एक राक्षस होता, त्याने अनेक युद्धे जिंकली होती

ਸੋ ਤਬ ਹੀ ਨ੍ਰਿਪ ਸਾਮੁਹੇ ਗਯੋ ॥
सो तब ही न्रिप सामुहे गयो ॥

तेवढ्यात तो राजासमोर गेला

ਅਤਿ ਹੀ ਜੂਝ ਦੁਹੁਨ ਕੋ ਭਯੋ ॥੧੪੭੧॥
अति ही जूझ दुहुन को भयो ॥१४७१॥

तो खरगसिंगसमोर गेला आणि दोन्ही वीर भयंकर युद्धात गुंतले.1471.

ਸਵੈਯਾ ॥
सवैया ॥

स्वय्या

ਆਯੁਧ ਲੈ ਸਬ ਹੀ ਆਪਣੇ ਜਬ ਹੀ ਵਹ ਭੂਪਤਿ ਸੰਗ ਅਰਿਓ ਹੈ ॥
आयुध लै सब ही आपणे जब ही वह भूपति संग अरिओ है ॥

तेव्हाच तो सर्व शस्त्रे घेऊन राजासमोर उभा राहिला.

ਜੁਧ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੀਯੋ ਰਨ ਕੀ ਛਿਤ ਤੇ ਕੋਊ ਨਹਿ ਟਰਿਓ ਹੈ ॥
जुध अनेक प्रकार कीयो रन की छित ते कोऊ नहि टरिओ है ॥

जेव्हा त्याने शस्त्रे घेऊन राजाचा खंबीरपणे प्रतिकार केला, तेव्हा तो अनेक मार्गांनी लढला आणि कोणीही रणांगणातून त्याची पावले मागे टाकली नाही.

ਤੌ ਨ੍ਰਿਪ ਲੈ ਕਰ ਮੈ ਅਸਿ ਕੋ ਰਿਪੁ ਮੂੰਡ ਕਟਿਓ ਗਿਰ ਭੂਮਿ ਪਰਿਓ ਹੈ ॥
तौ न्रिप लै कर मै असि को रिपु मूंड कटिओ गिर भूमि परिओ है ॥

राजाने आपली तलवार हातात घेऊन शत्रूचा वध केला आणि त्याचे डोके पृथ्वीवर पडले

ਦੇਹ ਛੁਟਿਯੋ ਨਹੀ ਕੋਪ ਹਟਿਓ ਨਿਜ ਓਠ ਕੇ ਦਾਤਨ ਸੋ ਪਕਰਿਓ ਹੈ ॥੧੪੭੨॥
देह छुटियो नही कोप हटिओ निज ओठ के दातन सो पकरिओ है ॥१४७२॥

त्याद्वारे त्यांनी अखेरचा श्वास घेतला होता, पण तरीही त्यांचा राग शांत झाला नाही, त्यांनी दातांमध्ये ओठ दाबले होते.1472.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

डोहरा

ਕ੍ਰੂਰ ਕਰਮ ਕੋ ਖੜਗ ਸਿੰਘ ਜਬ ਮਾਰਿਓ ਰਨ ਠੌਰ ॥
क्रूर करम को खड़ग सिंघ जब मारिओ रन ठौर ॥

जेव्हा क्रूरकर्माला रणांगणात खरगसिंगाने मारले

ਅਸੁਰਨ ਕੀ ਸੈਨਾ ਹੁਤੀ ਦਾਨਵ ਨਿਕਸਿਓ ਔਰ ॥੧੪੭੩॥
असुरन की सैना हुती दानव निकसिओ और ॥१४७३॥

करूरकरमला रणांगणात खरगसिंगाने पाडले, तेव्हा राक्षसांच्या सेनेतून दुसरा राक्षस बाहेर आला.1473.

ਸੋਰਠਾ ॥
सोरठा ॥

सोर्था

ਕ੍ਰੂਰ ਦੈਤ ਜਿਹ ਨਾਮ ਵਡੋ ਦੈਤ ਬਲਵੰਡ ਅਤਿ ॥
क्रूर दैत जिह नाम वडो दैत बलवंड अति ॥

करूरदैत्य नावाचा हा राक्षस अत्यंत शक्तिशाली होता, त्याने यापूर्वी अनेक युद्धे लढली होती

ਆਗੇ ਬਹੁ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਲਰਿਓ ਅਰਿਓ ਨਾਹਿਨ ਡਰਿਓ ॥੧੪੭੪॥
आगे बहु संग्राम लरिओ अरिओ नाहिन डरिओ ॥१४७४॥

त्याने खंबीरपणे राजाचा सामना केला आणि किंचितही घाबरला नाही.1474.

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चौपाई

ਕ੍ਰੂਰ ਕਰਮ ਬਧ ਨੈਨ ਨਿਹਾਰਿਓ ॥
क्रूर करम बध नैन निहारिओ ॥

(जेव्हा) 'क्रूर कर्म' नावाच्या राक्षसाला डोळ्यांनी मरताना पाहिले

ਤਬ ਹੀ ਅਪਨੋ ਖੜਗ ਸੰਭਾਰਿਓ ॥
तब ही अपनो खड़ग संभारिओ ॥

करूरकरमचा वध स्वतःच्या डोळ्यांनी पाहिल्यावर त्याने तलवार उपसली

ਕ੍ਰੂਰ ਦੈਤ ਰਿਸਿ ਨ੍ਰਿਪ ਪਰ ਧਾਯੋ ॥
क्रूर दैत रिसि न्रिप पर धायो ॥

आणि रागाच्या भरात त्याने राजावर हल्ला केला.

ਮਾਨੋ ਕਾਲ ਮੇਘ ਉਮਡਾਯੋ ॥੧੪੭੫॥
मानो काल मेघ उमडायो ॥१४७५॥

आता करूरदैत्य रागावून राजावर पडला आणि असे वाटले की मृत्यूसारखा ढग निघून गेला आहे.1475.

ਆਵਤ ਹੀ ਤਿਹ ਭੂਪ ਪਚਾਰਿਓ ॥
आवत ही तिह भूप पचारिओ ॥

त्याने येताच राजाला आव्हान दिले

ਜਾਹੁ ਕਹਾ ਮੁਝ ਬੰਧੁ ਪਛਾਰਿਓ ॥
जाहु कहा मुझ बंधु पछारिओ ॥

येताना त्याने राजाला आव्हान दिले, “माझ्या भावाला मारून तू कुठे चालला आहेस?

ਹਉ ਤੁਮ ਸੋ ਅਬ ਜੁਧ ਮਚੈ ਹੋ ॥
हउ तुम सो अब जुध मचै हो ॥

मी आता तुझ्याशी युद्ध करीन

ਭ੍ਰਾਤ ਗਯੋ ਜਹਿ ਤੋਹਿ ਪਠੈ ਹੋ ॥੧੪੭੬॥
भ्रात गयो जहि तोहि पठै हो ॥१४७६॥

आता मी तुझ्याशी युद्ध करीन आणि माझा भाऊ जिथे गेला आहे तिथे तुला पाठवीन.” 1476.

ਯੌ ਕਹਿ ਕੈ ਤਬ ਖੜਗ ਸੰਭਾਰਿਓ ॥
यौ कहि कै तब खड़ग संभारिओ ॥

असे म्हणत (त्याने) मग खरग हाती घेतला

ਅਤਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ਬਲ ਕੋਪਿ ਪ੍ਰਹਾਰਿਓ ॥
अति प्रचंड बल कोपि प्रहारिओ ॥

असे म्हणत त्याने तलवार उगारली आणि संतप्त होऊन त्याने एक भयानक प्रहार केला

ਭੂਪਤਿ ਲਖਿਓ ਕਾਟਿ ਅਸਿ ਦੀਨੋ ॥
भूपति लखिओ काटि असि दीनो ॥

(जेव्हा) राजाने (हल्ला) पाहिले (तेव्हा) त्याने तलवारीने (झाड) कापले.

ਸੋਊ ਮਾਰਿ ਰਨ ਭੀਤਰਿ ਲੀਨੋ ॥੧੪੭੭॥
सोऊ मारि रन भीतरि लीनो ॥१४७७॥

राजाने हे पाहिले आणि आपली तलवार कापली आणि त्यालाही शेतात ठोठावले.1477.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

डोहरा

ਕ੍ਰੂਰ ਕਰਮ ਅਰੁ ਕ੍ਰੂਰ ਦੈਤ ਦੋਊ ਗਏ ਜਮ ਧਾਮਿ ॥
क्रूर करम अरु क्रूर दैत दोऊ गए जम धामि ॥

करूरदैत्य आणि करूरकर्मा दोघेही यमाच्या घरी पोहोचले

ਸੈਨਾ ਤਿਨ ਕੀ ਸਸਤ੍ਰ ਲੈ ਘੇਰਿਓ ਨ੍ਰਿਪ ਸੰਗ੍ਰਾਮਿ ॥੧੪੭੮॥
सैना तिन की ससत्र लै घेरिओ न्रिप संग्रामि ॥१४७८॥

राजाने शस्त्रे घेऊन त्यांच्या सैन्याला रणांगणात वेढा घातला.1478.

ਸਵੈਯਾ ॥
सवैया ॥

स्वय्या

ਰੋਸ ਕੀਓ ਤਿਨ ਹੂੰ ਮਨ ਮੈ ਜੋਉ ਦੈਤ ਬਚੇ ਨ੍ਰਿਪ ਊਪਰ ਧਾਏ ॥
रोस कीओ तिन हूं मन मै जोउ दैत बचे न्रिप ऊपर धाए ॥

जे राक्षस वाचले होते, ते राजावर तुटून पडले

ਬਾਨ ਕਮਾਨ ਗਦਾ ਬਰਛੀ ਅਗਨਾਯੁਧ ਲੈ ਕਰਿ ਕੋਪ ਬਢਾਏ ॥
बान कमान गदा बरछी अगनायुध लै करि कोप बढाए ॥

त्यांच्या हातात बाण, तलवारी, गदा, कंदी आणि अग्निशस्त्र होते

ਤੌ ਨ੍ਰਿਪ ਤੀਰ ਸਰਾਸਨੁ ਲੈ ਸਭ ਆਵਤ ਬਾਟ ਮੈ ਕਾਟਿ ਗਿਰਾਏ ॥
तौ न्रिप तीर सरासनु लै सभ आवत बाट मै काटि गिराए ॥

राजाने आपल्या धनुष्यबाणांनी ते मध्यभागी कापले

ਆਪਨੇ ਕਾਢਿ ਨਿਖੰਗਹੁ ਤੇ ਸਰ ਸਤ੍ਰਨ ਕੇ ਉਰ ਬੀਚ ਲਗਾਏ ॥੧੪੭੯॥
आपने काढि निखंगहु ते सर सत्रन के उर बीच लगाए ॥१४७९॥

त्यांच्या तरंगातून बाण काढून त्यांच्या छातीला छेद दिला.1479.

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चौपाई

ਤਬ ਸਭ ਸਤ੍ਰ ਭਾਜ ਕੈ ਗਏ ॥
तब सभ सत्र भाज कै गए ॥

मग सर्व शत्रू पळून गेले

ਕੋਊ ਸਨਮੁਖ ਹੋਤ ਨ ਪਏ ॥
कोऊ सनमुख होत न पए ॥

मग सर्व शत्रू पळून गेले आणि त्यांच्यापैकी कोणीही त्याच्यापुढे टिकले नाही

ਅਧਿਕ ਦੈਤ ਜਮਲੋਕਿ ਪਠਾਏ ॥
अधिक दैत जमलोकि पठाए ॥

त्यांनी अनेक दैत्यांचा वध करून त्यांना यमलोकात पाठवले

ਜੀਅਤਿ ਰਹੇ ਰਨ ਤ੍ਯਾਗਿ ਪਰਾਏ ॥੧੪੮੦॥
जीअति रहे रन त्यागि पराए ॥१४८०॥

अनेक राक्षस मारले गेले आणि जे वाचले, ते युद्धक्षेत्रातून पळून गेले.1480.

ਸਵੈਯਾ ॥
सवैया ॥

स्वय्या

ਭਾਜ ਗਏ ਸਬ ਦੈਤ ਜਬੈ ਤਬ ਭੂਪ ਰਿਸਿਓ ਹਰਿ ਕੋ ਸਰ ਮਾਰੇ ॥
भाज गए सब दैत जबै तब भूप रिसिओ हरि को सर मारे ॥

जेव्हा सर्व राक्षस पळून गेले, तेव्हा राजा, प्रचंड क्रोधाने,

ਲਾਗਤ ਹੀ ਕਵਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਤਨ ਸ੍ਰੀ ਜਦੁਬੀਰ ਕੋ ਚੀਰ ਪਧਾਰੇ ॥
लागत ही कवि स्याम कहै तन स्री जदुबीर को चीर पधारे ॥

कृष्णावर बाणांचा वर्षाव केला, जो त्याच्या शरीराला छेदून दुसऱ्या बाजूने बाहेर आला.

ਬੇਧਿ ਕੈ ਔਰਨ ਕੇ ਤਨ ਕੋ ਪੁਨਿ ਔਰਨ ਜਾਇ ਲਗੇ ਸੁ ਸੰਘਾਰੇ ॥
बेधि कै औरन के तन को पुनि औरन जाइ लगे सु संघारे ॥

आणि नंतर इतर व्यक्तींच्या शरीराला छेद देत ते इतरांच्या शरीरात घुसले

ਦੇਖਹੁ ਪਉਰਖ ਭੂਪਤਿ ਕੋ ਅਬ ਆਪ ਹੈ ਏਕ ਅਨੇਕ ਬਿਦਾਰੇ ॥੧੪੮੧॥
देखहु पउरख भूपति को अब आप है एक अनेक बिदारे ॥१४८१॥

राजाचे धैर्य पहा, तो स्वत: एकटा असला तरी तो अनेकांना मारतो.1481.

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चौपाई