श्री दसाम ग्रंथ

पान - 1086


ਦਿਨ ਰੈਨਿ ਭਜੈ ਮੁਖ ਜਾਸੁ ਪਿਯਾ ॥
दिन रैनि भजै मुख जासु पिया ॥

जिने रात्रंदिवस आपल्या प्रियकराचे नामस्मरण केले.

ਬਿਸੁਨਾਥ ਪ੍ਰਭਾ ਤ੍ਰਿਯ ਔਰ ਰਹੈ ॥
बिसुनाथ प्रभा त्रिय और रहै ॥

(त्या राजाला) बिसुनाथ प्रभा नावाची दुसरी पत्नी होती.

ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਤਾ ਕਹ ਜਗਤ ਕਹੈ ॥੨॥
अति सुंदर ता कह जगत कहै ॥२॥

जग त्याला खूप सुंदर म्हणायचे. 2.

ਬਿਸੁਨਾਥ ਪ੍ਰਭਾ ਤਨ ਪ੍ਰੀਤਿ ਰਹੈ ॥
बिसुनाथ प्रभा तन प्रीति रहै ॥

(राजा) बिसुनाथवर खूप प्रेम करत होते.

ਉਡਗਿੰਦ੍ਰ ਪ੍ਰਭਾ ਇਕ ਬੈਨ ਚਹੈ ॥
उडगिंद्र प्रभा इक बैन चहै ॥

उदगींद्र प्रभा यांना फक्त एका शब्दात रस होता.

ਦਿਨ ਰੈਨਿ ਬਿਤੀਤ ਕਰੈ ਇਹ ਕੇ ॥
दिन रैनि बितीत करै इह के ॥

तो रात्रंदिवस त्याच्यासोबत जगला

ਕਬਹੂੰ ਗ੍ਰਿਹ ਜਾਤ ਨਹੀ ਤਿਹ ਕੇ ॥੩॥
कबहूं ग्रिह जात नही तिह के ॥३॥

आणि तो त्याच्या घरी गेला नाही. 3.

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਤਾ ਪਰ ਸਤ੍ਰੁ ਤਵਨ ਕੋ ਧਾਯੋ ॥
ता पर सत्रु तवन को धायो ॥

त्याच्या शत्रूने राजावर हल्ला केला.

ਦ੍ਰੁਗਤਿ ਸਿੰਘ ਦਲੁ ਲੈ ਸਮੁਹਾਯੋ ॥
द्रुगति सिंघ दलु लै समुहायो ॥

द्रुगती सिंगही पक्षासोबत पुढे आले.

ਮਚਿਯੋ ਜੁਧ ਅਤਿ ਬਜੇ ਨਗਾਰੇ ॥
मचियो जुध अति बजे नगारे ॥

बरेच युद्ध झाले आणि घंटा वाजू लागल्या.

ਦੇਵ ਅਦੇਵ ਬਿਲੋਕਤ ਸਾਰੇ ॥੪॥
देव अदेव बिलोकत सारे ॥४॥

सर्व देव आणि दैत्य दिसू लागले. 4.

ਉਮਡੇ ਸੂਰ ਸਿੰਘ ਜਿਮਿ ਗਾਜਹਿ ॥
उमडे सूर सिंघ जिमि गाजहि ॥

गर्विष्ठ योद्धे सिंहासारखे गर्जत होते.

ਦੋਊ ਦਿਸਨ ਜੁਝਊਆ ਬਾਜਹਿ ॥
दोऊ दिसन जुझऊआ बाजहि ॥

दोन्ही बाजूंनी मृत्यूची घंटा वाजली.

ਗੋਮੁਖ ਸੰਖ ਨਿਸਾਨ ਅਪਾਰਾ ॥
गोमुख संख निसान अपारा ॥

गोमुख, संख, ढोंसे,

ਢੋਲ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਮੁਚੰਗ ਨਗਾਰਾ ॥੫॥
ढोल म्रिदंग मुचंग नगारा ॥५॥

ढोल, मृदंग, मुचंग, नागरे वगैरे खूप वाजत होते.5.

ਤੁਰਹੀ ਨਾਦ ਨਫੀਰੀ ਬਾਜਹਿ ॥
तुरही नाद नफीरी बाजहि ॥

ट्रम्पेट, नाद, नाफिरी,

ਮੰਦਲ ਤੂਰ ਉਤੰਗ ਬਿਰਾਜਹਿ ॥
मंदल तूर उतंग बिराजहि ॥

मांडळा, तूर, उत्तांग,

ਮੁਰਲੀ ਝਾਝ ਭੇਰ ਰਨ ਭਾਰੀ ॥
मुरली झाझ भेर रन भारी ॥

मुरली, झांज, भेर वगैरे खूप जोरात वाजत असत

ਸੁਨਤ ਨਾਦ ਧੁਨਿ ਹਠੇ ਹਕਾਰੀ ॥੬॥
सुनत नाद धुनि हठे हकारी ॥६॥

आणि (त्यांची) हाक ऐकून जिद्दी (सैनिक) ओरडायचे. 6.

ਜੁਗਨਿ ਦੈਤ ਅਧਿਕ ਹਰਖਾਨੇ ॥
जुगनि दैत अधिक हरखाने ॥

जोगणे आणि दिग्गज आनंदात होते.

ਗੀਧ ਸਿਵਾ ਫਿਕਰਹਿ ਅਭਿਮਾਨੈ ॥
गीध सिवा फिकरहि अभिमानै ॥

गिधाडे आणि शिवा (गिधाडे) अभिमानाने प्रतिसाद देत होते.

ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤ ਨਾਚਹਿ ਅਰੁ ਗਾਵਹਿ ॥
भूत प्रेत नाचहि अरु गावहि ॥

भूत, भूत नाचले, गायले.

ਕਹੂੰ ਰੁਦ੍ਰ ਡਮਰੂ ਡਮਕਾਵਹਿ ॥੭॥
कहूं रुद्र डमरू डमकावहि ॥७॥

कुठेतरी रुद्र ढोल वाजवत होता.7.

ਅਚਿ ਅਚਿ ਰੁਧਰ ਡਾਕਨੀ ਡਹਕਹਿ ॥
अचि अचि रुधर डाकनी डहकहि ॥

पोस्टमन रक्त पिऊन ढेकर देत होते

ਭਖਿ ਭਖਿ ਅਮਿਖ ਕਾਕ ਕਹੂੰ ਕਹਕਹਿ ॥
भखि भखि अमिख काक कहूं कहकहि ॥

आणि मांस खाऊन कावळे कावळे करायचे.

ਜੰਬੁਕ ਗੀਧ ਮਾਸੁ ਲੈ ਜਾਹੀ ॥
जंबुक गीध मासु लै जाही ॥

कोल्हे आणि गिधाडे मांस घेऊन जात होते.

ਕਛੁ ਕਛੁ ਸਬਦ ਬਿਤਾਲ ਸੁਨਾਹੀ ॥੮॥
कछु कछु सबद बिताल सुनाही ॥८॥

कुठेतरी बितालचे शब्द ऐकू आले. 8.

ਝਮਕੈ ਕਹੂੰ ਅਸਿਨ ਕੀ ਧਾਰਾ ॥
झमकै कहूं असिन की धारा ॥

कुठेतरी तलवारीच्या धार चमकत होत्या.

ਭਭਕਹਿ ਰੁੰਡ ਮੁੰਡ ਬਿਕਰਾਰਾ ॥
भभकहि रुंड मुंड बिकरारा ॥

राक्षसी डोके आणि धड धडधडत होते.

ਧੁਕਿ ਧੁਕਿ ਪਰੇ ਧਰਨਿ ਭਟ ਭਾਰੇ ॥
धुकि धुकि परे धरनि भट भारे ॥

मोठमोठे हिरो जमिनीवर कोसळत होते.

ਝੁਕਿ ਝੁਕਿ ਬਡੇ ਪਖਰਿਯਾ ਮਾਰੇ ॥੯॥
झुकि झुकि बडे पखरिया मारे ॥९॥

नतमस्तक होऊन अनेक घोडेस्वार मारले जात होते. ९.

ਠਿਲਾ ਠਿਲੀ ਬਰਛਨਿ ਸੌ ਮਾਚੀ ॥
ठिला ठिली बरछनि सौ माची ॥

भाले उधळले जात आहेत

ਕਢਾ ਕਢੀ ਕਰਵਾਰਿਨ ਰਾਚੀ ॥
कढा कढी करवारिन राची ॥

आणि तलवारी काढल्या जात आहेत.

ਕਟਾ ਕਟੀ ਕਹੂੰ ਭਈ ਕਟਾਰੀ ॥
कटा कटी कहूं भई कटारी ॥

काटा कटी (इतकी) कटरांनी कापली आहे

ਧਰਨੀ ਅਰੁਨ ਭੇਸ ਭਈ ਸਾਰੀ ॥੧੦॥
धरनी अरुन भेस भई सारी ॥१०॥

की संपूर्ण पृथ्वी लाल झाली आहे. 10.

ਕਾਢੇ ਦੈਤ ਦਾਤ ਕਹੂੰ ਫਿਰੈਂ ॥
काढे दैत दात कहूं फिरैं ॥

कुठेतरी राक्षस दात काढून फिरत आहेत

ਬਰਿ ਬਰਿ ਕਹੂੰ ਬਰੰਗਨ ਬਰੈਂ ॥
बरि बरि कहूं बरंगन बरैं ॥

आणि कुठेतरी दुर्दैवाने चांगल्या नायकांचा वर्षाव होत आहे.

ਭੀਖਨ ਭਏ ਨਾਦ ਕਹੂੰ ਭਾਰੇ ॥
भीखन भए नाद कहूं भारे ॥

कुठेतरी भयानक आवाज ऐकू येत आहेत.

ਭੈਰਵਾਦਿ ਛਬਿ ਲਖਨ ਸਿਧਾਰੇ ॥੧੧॥
भैरवादि छबि लखन सिधारे ॥११॥

इतर लोक (युद्धाची) प्रतिमा पाहण्यासाठी कोठूनतरी आले आहेत. 11.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दुहेरी:

ਭਕਭਕਾਹਿ ਘਾਯਲ ਕਹੂੰ ਕਹਕੈ ਅਮਿਤ ਮਸਾਨ ॥
भकभकाहि घायल कहूं कहकै अमित मसान ॥

कुठेतरी घायाळ (जखमा) चिघळत आहेत तर काही ठिकाणी ते असंख्य मसण (भूत) म्हणून मारत आहेत.

ਬਿਕਟਿ ਸੁਭਟ ਚਟਪਟ ਕਟੇ ਤਨ ਬ੍ਰਿਨ ਬਹੈ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ॥੧੨॥
बिकटि सुभट चटपट कटे तन ब्रिन बहै क्रिपान ॥१२॥

भयंकर योद्धे त्वरीत तलवारीने शरीर कापत आहेत आणि जखमा (रक्ताचे) वाहत आहेत. 12.

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਭੈਰਵ ਕਹੂੰ ਅਧਿਕ ਭਵਕਾਰੈ ॥
भैरव कहूं अधिक भवकारै ॥

कुठेतरी ते खूप चिडले आहेत

ਕਹੂੰ ਮਸਾਨ ਕਿਲਕਟੀ ਮਾਰੈ ॥
कहूं मसान किलकटी मारै ॥

आणि कुठेतरी मसान ओरडत आहे.

ਭਾ ਭਾ ਬਜੇ ਭੇਰ ਕਹੂੰ ਭੀਖਨ ॥
भा भा बजे भेर कहूं भीखन ॥

कुठेतरी भयानक घंटा वाजत आहेत.

ਤਨਿ ਧਨੁ ਤਜਹਿ ਸੁਭਟ ਸਰ ਤੀਖਨ ॥੧੩॥
तनि धनु तजहि सुभट सर तीखन ॥१३॥

कुठेतरी योद्धे धनुष्यबाण काढून तीक्ष्ण बाण सोडत आहेत. 13.