श्री दसाम ग्रंथ

पान - 579

ਕਹੂੰ ਬੀਰ ਲੁਟੈ ॥੨੭੬॥

कहूं बीर लुटै ॥२७६॥

जेथे योद्धे जमले आहेत, तेथे ते शस्त्रांचे फटके मारत आहेत, निर्भयपणे शस्त्रे फोडत आहेत आणि सैनिकांना मारत आहेत.276.

ਕਹੂੰ ਮਾਰ ਬਕੈ ॥

कहूं मार बकै ॥

कुठेतरी 'मार' 'मार' म्हणत आहेत,

ਕਿਤੇ ਬਾਜ ਉਥਕੈ ॥

किते बाज उथकै ॥

कुठेतरी घोडे नाचत आहेत,

ਕਿਤੇ ਸੈਣ ਹਕੈ ॥

किते सैण हकै ॥

कुठेतरी सैन्याचे नेतृत्व करणे,

ਕਿਤੇ ਦਾਵ ਤਕੈ ॥੨੭੭॥

किते दाव तकै ॥२७७॥

कुठेतरी “मारा, मारा” च्या आरोळ्या आहेत, तर कुठे घोडे उगवत आहेत, कुठे संधी पाहून सैन्य हटवले जात आहे.277.

ਕਿਤੇ ਘਾਇ ਮੇਲੈ ॥

किते घाइ मेलै ॥

कुठेतरी जखमा रोवल्या जात आहेत,

ਕਿਤੇ ਸੈਣ ਪੇਲੈ ॥

किते सैण पेलै ॥

कुठेतरी सैन्याला पुढे ढकलले जात आहे,

ਕਿਤੇ ਭੂਮਿ ਡਿਗੇ ॥

किते भूमि डिगे ॥

कुठेतरी (काही योद्धे) जमिनीवर पडत आहेत

ਤਨੰ ਸ੍ਰੋਣ ਭਿਗੇ ॥੨੭੮॥

तनं स्रोण भिगे ॥२७८॥

कुठे जखमा होत आहेत, कुठे सैन्य ढकलले जात आहे, तर कुठे रक्ताने माखलेले मृतदेह पृथ्वीवर पडत आहेत.278.

ਦੋਹਰਾ ॥

दोहरा ॥

डोहरा

ਇਹ ਬਿਧਿ ਮਚਾ ਪ੍ਰਚੰਡ ਰਣ ਅਰਧ ਮਹੂਰਤ ਉਦੰਡ ॥

इह बिधि मचा प्रचंड रण अरध महूरत उदंड ॥

अशा प्रकारे अर्ध्या शतकात उच्चस्तरीय युद्ध झाले

ਬੀਸ ਅਯੁਤ ਦਸ ਸਤ ਸੁਭਟ ਜੁਝਤ ਭਏ ਅਡੰਡ ॥੨੭੯॥

बीस अयुत दस सत सुभट जुझत भए अडंड ॥२७९॥

अशाप्रकारे हे भयंकर युद्ध थोड्या काळासाठी चालू राहिले आणि या युद्धात दोन लाख एक हजार योद्धे मरण पावले.279.

ਰਸਾਵਲ ਛੰਦ ॥

रसावल छंद ॥

रसाळ श्लोक

ਸੁਣ੍ਯੋ ਸੰਭਰੇਸੰ ॥

सुण्यो संभरेसं ॥

सांभार (संभल) राजाने (योद्धांचा वध) ऐकला.

ਭਯੋ ਅਪ ਭੇਸੰ ॥

भयो अप भेसं ॥

(आणि रागाने) स्वतःकडे आला.

ਉਡੀ ਬੰਬ ਰੈਣੰ ॥

उडी बंब रैणं ॥

ढोंसा (सैन्याच्या वजनाने आणि हालचालीने) उडून गेला

ਛੁਹੀ ਸੀਸ ਗੈਣੰ ॥੨੮੦॥

छुही सीस गैणं ॥२८०॥

हे ऐकून संभळच्या राजाने रागाने वेडा होऊन काळ्याकुट्ट ढगासारखा काळा झाला, रात्रीच्या वेळी आपल्या जादूच्या सामर्थ्याने त्याने आपले शरीर इतके मोठे केले की डोके आकाशाला भिडले.280.

ਛਕੇ ਟੋਪ ਸੀਸੰ ॥

छके टोप सीसं ॥

लोखंडी शिरस्त्राण (योद्ध्यांच्या) मस्तकाला शोभत आहेत.

ਘਣੰ ਭਾਨੁ ਦੀਸੰ ॥

घणं भानु दीसं ॥

आणि अनेक सूर्यासारखे दिसतात.

ਸਸੰ ਨਾਹ ਦੇਹੀ ॥

ससं नाह देही ॥

राजाचे शरीर चंद्राच्या स्वामीसारखे आहे (शिवा),

ਕਥੰ ਉਕਤਿ ਕੇਹੀ ॥੨੮੧॥

कथं उकति केही ॥२८१॥

डोक्यावर शिरस्त्राण घातलेला, तो ढगांमध्ये सूर्यासारखा भासतो, त्याचे शक्तिशाली शरीर शिवासारखे आहे, चंद्राचा भगवान, जो अवर्णनीय आहे.281.

ਮਨੋ ਸਿਧ ਸੁਧੰ ॥

मनो सिध सुधं ॥

जणू शुद्ध स्वरूप सरळ आहे,

ਸੁਭੀ ਜ੍ਵਾਲ ਉਧੰ ॥

सुभी ज्वाल उधं ॥

किंवा अग्नीची उच्च ज्योत शोभत आहे.

ਕਸੇ ਸਸਤ੍ਰ ਤ੍ਰੋਣੰ ॥

कसे ससत्र त्रोणं ॥

(त्याचे) चिलखत आणि चिलखत अशा प्रकारे बांधलेले आहेत,

ਗੁਰੂ ਜਾਣੁ ਦ੍ਰੋਣੰ ॥੨੮੨॥

गुरू जाणु द्रोणं ॥२८२॥

ज्वाला वाढत आहेत आणि राजाने गुरु द्रोणाचार्यांसारखी शस्त्रे धारण केली आहेत असे वाटत होते.282.

ਮਹਾ ਢੀਠ ਢੂਕੇ ॥

महा ढीठ ढूके ॥

महान जिद्दी योद्धे योग्य आहेत,

ਮੁਖੰ ਮਾਰ ਕੂਕੇ ॥

मुखं मार कूके ॥

ते तोंडातून 'मारा' 'मार' ओरडत आहेत.

ਕਰੈ ਸਸਤ੍ਰ ਪਾਤੰ ॥

करै ससत्र पातं ॥

चिलखत च्या वेळा

ਉਠੈ ਅਸਤ੍ਰ ਘਾਤੰ ॥੨੮੩॥

उठै असत्र घातं ॥२८३॥

“मारा, मारा” असे ओरडणारे योद्धे जवळ येत होते आणि त्यांच्या शस्त्रास्त्रांच्या वाराने जखमा होत होत्या.283.

ਖਗੰ ਖਗ ਬਜੈ ॥

खगं खग बजै ॥

तलवार ते तलवार,

ਨਦੰ ਮਛ ਲਜੈ ॥

नदं मछ लजै ॥

(ज्याच्या चंचलतेने) नद्यांचे मासे नष्ट होतात.

ਉਠੈ ਛਿਛ ਇਛੰ ॥

उठै छिछ इछं ॥

थुंकणे (रक्ताचे) वाढत आहेत (अशा प्रकारे).

ਬਹੈ ਬਾਣ ਤਿਛੰ ॥੨੮੪॥

बहै बाण तिछं ॥२८४॥

खंजीराच्या खंजीराच्या आदळण्याच्या आवाजाने पाण्यातील मासे भडकत होते आणि चारही बाजूंनी बाणांचा जोरदार वर्षाव होत होता.284.

ਗਿਰੇ ਬੀਰ ਧੀਰੰ ॥

गिरे बीर धीरं ॥

टिकणारे योद्धे पडतात,

ਧਰੇ ਬੀਰ ਚੀਰੰ ॥

धरे बीर चीरं ॥

कवच परिधान केलेले योद्धे.

ਮੁਖੰ ਮੁਛ ਬੰਕੀ ॥

मुखं मुछ बंकी ॥

नायकांच्या चेहऱ्यावर वाकड्या मिशा आहेत

ਮਚੇ ਬੀਰ ਹੰਕੀ ॥੨੮੫॥

मचे बीर हंकी ॥२८५॥

सुंदर वस्त्रे परिधान केलेले, योद्धे खाली पडत आहेत आणि चारही बाजूंनी, मोहक चटक्यांचे योद्धे, शोकात लीन झाले आहेत.285.

ਛੁਟੈ ਬਾਣ ਧਾਰੰ ॥

छुटै बाण धारं ॥

बाण पडतात,

ਧਰੇ ਖਗ ਸਾਰੰ ॥

धरे खग सारं ॥

स्टील बार बसवले आहेत.

ਗਿਰੇ ਅੰਗ ਭੰਗੰ ॥

गिरे अंग भंगं ॥

हातपाय तुटले आहेत

ਚਲੇ ਜਾਇ ਜੰਗੰ ॥੨੮੬॥

चले जाइ जंगं ॥२८६॥

तीक्ष्ण धारांचे बाण आणि तलवारी मारल्या जात आहेत आणि योद्धे त्यांचे हातपाय कापूनही फिरत आहेत.286.

ਨਚੇ ਮਾਸਹਾਰੰ ॥

नचे मासहारं ॥

मांस खाणारे नाचतात,

ਹਸੈ ਬਿਓਮ ਚਾਰੰ ॥

हसै बिओम चारं ॥

स्कायवॉकर्स (भूत किंवा गिधाडे) आनंदित आहेत.

ਪੁਐ ਈਸ ਸੀਸੰ ॥

पुऐ ईस सीसं ॥

शिव पोरांना पुष्पहार अर्पण करत आहे

ਛਲੀ ਬਾਰੁਣੀਸੰ ॥੨੮੭॥

छली बारुणीसं ॥२८७॥

मांसाहार करणारे प्राणी नाचत आहेत आणि आकाशातील गिधाडे-कावळे प्रसन्न होत आहेत, शिवाच्या गळ्यात कवटीच्या जपमाळ बांधल्या जात आहेत आणि सर्व दारू पिऊन मद्यधुंद झाले आहेत.287.