श्री दसाम ग्रंथ

पान - 505


ਮਨਿ ਧਨ ਛੀਨਿ ਤਾਹਿ ਤੇ ਲਯੋ ॥
मनि धन छीनि ताहि ते लयो ॥

त्याच्याकडून पैशाच्या रूपाने पैसे हिसकावले गेले आहेत

ਤੋਹਿ ਤ੍ਰੀਆ ਕੋ ਅਤਿ ਦੁਖੁ ਦਯੋ ॥੨੦੬੯॥
तोहि त्रीआ को अति दुखु दयो ॥२०६९॥

त्याने आपल्याकडील दागिना हिसकावून घेतला आहे आणि अशा प्रकारे त्याने तुझी पत्नी सत्यभामा हिला मोठा त्रास दिला आहे.” 2069.

ਜਬ ਜਦੁਪਤਿ ਇਹ ਬਿਧਿ ਸੁਨਿ ਪਾਯੋ ॥
जब जदुपति इह बिधि सुनि पायो ॥

जेव्हा श्रीकृष्णाने हे ऐकले.

ਛੋਰਿ ਅਉਰ ਸਭ ਕਾਰਜ ਆਯੋ ॥
छोरि अउर सभ कारज आयो ॥

कृष्णाने हे ऐकले तेव्हा तो इतर सर्व कामे सोडून त्यांच्या बाजूला आला

ਹਰਿ ਆਵਨ ਕ੍ਰਿਤਬਰਮੈ ਜਾਨੀ ॥
हरि आवन क्रितबरमै जानी ॥

(कृष्णाच्या आगमनाची माहिती) बर्माकृतात पोहोचली

ਸਤਿਧੰਨਾ ਸੋ ਬਾਤ ਬਖਾਨੀ ॥੨੦੭੦॥
सतिधंना सो बात बखानी ॥२०७०॥

जेव्हा कृतवर्माला कृष्णाच्या आगमनाची माहिती मिळाली तेव्हा तो शतधन्वाला म्हणाला, 2070

ਅੜਿਲ ॥
अड़िल ॥

एआरआयएल

ਕਹੁ ਸਤਿਧੰਨਾ ਬਾਤ ਅਬੈ ਹਮ ਕਿਆ ਕਰੈ ॥
कहु सतिधंना बात अबै हम किआ करै ॥

हे सतीधान! आता मला सांगा, मी काय करू?

ਕਹੋ ਪਰੈ ਕੈ ਜਾਇ ਕਹੋ ਲਰਿ ਕੈ ਮਰੈ ॥
कहो परै कै जाइ कहो लरि कै मरै ॥

“हे शतध्वना! आता आपण काय करावे? तुम्ही म्हणाल तर पळून जाऊ किंवा लढून मरणार

ਦੁਇ ਮੈ ਇਕ ਮੁਹਿ ਬਾਤ ਕਹੋ ਸਮਝਾਇ ਕੈ ॥
दुइ मै इक मुहि बात कहो समझाइ कै ॥

या दोन्हीतील एक गोष्ट मला समजावून सांगा.

ਹੋ ਕੇ ਉਪਾਇ ਕੈ ਸ੍ਯਾਮਹਿ ਮਾਰੈ ਜਾਇ ਕੈ ॥੨੦੭੧॥
हो के उपाइ कै स्यामहि मारै जाइ कै ॥२०७१॥

त्यापैकी एकाबद्दल मला सल्ला द्या आणि सूचना द्या आणि मला सांगा की असे काही पाऊल आहे की ज्याद्वारे आपण कृष्णाला मारू शकतो.2071.

ਕ੍ਰਿਤਬਰਮਾ ਕੀ ਬਾਤ ਸੁਨਤ ਤਿਨਿ ਯੌ ਕਹਿਯੋ ॥
क्रितबरमा की बात सुनत तिनि यौ कहियो ॥

कृतबर्माचे म्हणणे ऐकून ते असे म्हणाले,

ਜਦੁਪਤਿ ਬਲੀ ਪ੍ਰਚੰਡ ਹਨਿਯੋ ਅਰਿ ਜੋ ਚਹਿਯੋ ॥
जदुपति बली प्रचंड हनियो अरि जो चहियो ॥

कृतवर्माचे म्हणणे ऐकून तो म्हणाला, “तुला ज्या शत्रू कृष्णाला मारायचे आहे, तो एक शक्तिशाली व पराक्रमी योद्धा आहे.

ਤਾ ਸੋ ਹਮ ਪੈ ਬਲ ਨ ਲਰੈ ਪੁਨਿ ਜਾਇ ਕੈ ॥
ता सो हम पै बल न लरै पुनि जाइ कै ॥

“माझ्याजवळ इतकी ताकद नाही की मी त्याच्याविरुद्ध लढू शकेन

ਹੋ ਕੰਸ ਸੇ ਛਿਨ ਮੈ ਮਾਰਿ ਦਏ ਸੁਖ ਪਾਇ ਕੈ ॥੨੦੭੨॥
हो कंस से छिन मै मारि दए सुख पाइ कै ॥२०७२॥

त्याने कोणत्याही विशेष प्रयत्नाशिवाय कंसासारख्या व्यक्तीला एका क्षणात मारले आहे.” 2072.

ਬਤੀਆ ਸੁਨਿ ਤਿਹ ਕੀ ਅਕ੍ਰੂਰ ਪੈ ਆਯੋ ॥
बतीआ सुनि तिह की अक्रूर पै आयो ॥

त्याचे म्हणणे (बर्मकृत) ऐकून अक्रूर आला.

ਪ੍ਰਭੁ ਦੁਬਿਧਾ ਕੋ ਭੇਦ ਸੁ ਤਾਹਿ ਸੁਨਾਯੋ ॥
प्रभु दुबिधा को भेद सु ताहि सुनायो ॥

त्याचे बोलणे ऐकून तो अक्रूरला आला आणि त्याच्याशी कृष्णासंबंधीच्या त्याच्या द्वैताविषयी बोलला.

ਤਿਨ ਕਹਿਯੋ ਅਬ ਸੁਨਿ ਤੇਰੋ ਇਹੀ ਉਪਾਇ ਹੈ ॥
तिन कहियो अब सुनि तेरो इही उपाइ है ॥

तो म्हणाला आता हा तुझा मार्ग आहे (पलायनाचा).

ਹੋ ਪ੍ਰਭ ਤੇ ਬਚ ਹੈ ਸੋਊ ਜੁ ਪ੍ਰਾਨ ਬਚਾਇ ਹੈ ॥੨੦੭੩॥
हो प्रभ ते बच है सोऊ जु प्रान बचाइ है ॥२०७३॥

त्याने उत्तर दिले, “आता फक्त एक पाऊल उचलले जाऊ शकते आणि ते म्हणजे परमेश्वरापासून जीव वाचवण्यासाठी पळून जाणे.” 2073.

ਸਵੈਯਾ ॥
सवैया ॥

स्वय्या

ਦੈ ਮਨਿ ਤਾਹਿ ਉਦਾਸ ਭਯੋ ਕਿਹ ਓਰਿ ਭਜੋ ਚਿਤ ਮੈ ਇਹ ਧਾਰਿਯੋ ॥
दै मनि ताहि उदास भयो किह ओरि भजो चित मै इह धारियो ॥

त्याला हार दिल्यानंतर (बर्मकृत) दुःखी झाले आणि आपण कोणत्या बाजूने पळून जावे असा विचार त्याच्या मनात सुरू झाला.

ਮੈ ਅਪਰਾਧ ਕੀਓ ਹਰਿ ਕੋ ਮਨਿ ਹੇਤੁ ਬਲੀ ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਮਾਰਿਯੋ ॥
मै अपराध कीओ हरि को मनि हेतु बली सत्राजित मारियो ॥

त्याला तो दागिना देऊन कृतवर्मा दु:खी झाला आणि त्याने विचार केला की कुठल्या बाजूला पळून जावं? रत्नजडीत सत्राजितचा खून करून मी कृष्णावर गुन्हा केला आहे

ਤਾਹਿ ਕੇ ਹੇਤੁ ਗੁਸਾ ਕਰਿ ਸ੍ਯਾਮ ਸਭੈ ਅਪਨੋ ਪੁਰਖਤ ਸੰਭਾਰਿਯੋ ॥
ताहि के हेतु गुसा करि स्याम सभै अपनो पुरखत संभारियो ॥

या कारणास्तव, कृष्ण मोठ्या रागाने परत आला आहे, त्याच्या शक्तीच्या समर्थनार्थ

ਜਉ ਰਹਿ ਹਉ ਤਊ ਮਾਰਤ ਹੈ ਏਹ ਕੈ ਡਰੁ ਉਤਰ ਓਰਿ ਸਿਧਾਰਿਯੋ ॥੨੦੭੪॥
जउ रहि हउ तऊ मारत है एह कै डरु उतर ओरि सिधारियो ॥२०७४॥

मी इथे राहिलो तर तो मला मारून टाकेल, घाबरून तो उत्तरेकडे पळून गेला.2074.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

डोहरा

ਸਤਿਧੰਨਾ ਮਨਿ ਲੈ ਜਹਾ ਭਜ ਗਯੋ ਤ੍ਰਾਸ ਬਢਾਇ ॥
सतिधंना मनि लै जहा भज गयो त्रास बढाइ ॥

सतधनाने मोती घेतला आणि घाबरून तो कुठे पळून गेला होता.

ਸ੍ਯੰਦਨ ਪੈ ਚੜਿ ਸ੍ਯਾਮ ਜੂ ਤਹ ਹੀ ਪਹੁੰਚਿਯੋ ਜਾਇ ॥੨੦੭੫॥
स्यंदन पै चड़ि स्याम जू तह ही पहुंचियो जाइ ॥२०७५॥

शतधव भयभीत होऊन रत्न बरोबर घेऊन जिकडे तिकडे पळून गेला, कृष्ण आपल्या रथावर बसून तेथे पोहोचला.2075.

ਪਾਵ ਪਿਆਦੋ ਸਤ੍ਰ ਹੋਇ ਭਜਿਯੋ ਸੁ ਤ੍ਰਾਸ ਬਢਾਇ ॥
पाव पिआदो सत्र होइ भजियो सु त्रास बढाइ ॥

शत्रू (सतधन) घाबरून पायी पळत होता.

ਤਬ ਜਦੁਬੀਰ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਸੋ ਮਾਰਿਯੋ ਤਾ ਕੋ ਜਾਇ ॥੨੦੭੬॥
तब जदुबीर क्रिपान सो मारियो ता को जाइ ॥२०७६॥

त्याच्या भीतीने शत्रू पायीच पळून गेला, कृष्णाने त्याला तिथेच तलवारीने मारले.2076.

ਖੋਜਤ ਭਯੋ ਤਿਹ ਮਾਰ ਕੈ ਮਨਿ ਨਹੀ ਆਈ ਹਾਥਿ ॥
खोजत भयो तिह मार कै मनि नही आई हाथि ॥

त्याला मारल्यानंतर (तो) कापला गेला, पण त्याने मणीला हात लावला नाही.

ਮਨਿ ਨਹੀ ਆਈ ਹਾਥਿ ਯੌ ਕਹਿਯੋ ਹਲੀ ਕੇ ਸਾਥ ॥੨੦੭੭॥
मनि नही आई हाथि यौ कहियो हली के साथ ॥२०७७॥

त्याची हत्या करून त्याचा शोध घेतला असता दागिना न सापडल्याने त्याने बलरामांना दागिना न सापडल्याची बातमी सांगितली.2077

ਸਵੈਯਾ ॥
सवैया ॥

स्वय्या

ਐਸੇ ਲਖਿਯੋ ਮੁਸਲੀ ਮਨ ਮੈ ਸੁ ਪ੍ਰਭੂ ਹਮ ਤੇ ਮਨਿ ਆਜ ਛਪਾਈ ॥
ऐसे लखियो मुसली मन मै सु प्रभू हम ते मनि आज छपाई ॥

बलरामांनी ते दागिने त्यांच्यापासून लपविल्याचे प्रतिबिंबित केले

ਲੈ ਅਕ੍ਰੂਰ ਬਨਾਰਸ ਗਯੋ ਮਨਿ ਕਉ ਤਿਹ ਕੀ ਨ ਕਛੂ ਸੁਧਿ ਪਾਈ ॥
लै अक्रूर बनारस गयो मनि कउ तिह की न कछू सुधि पाई ॥

अक्रूरचा ठावठिकाणा कळू शकला नाही, मात्र तो दागिना घेऊन बनारसला गेल्याची अफवा पसरली.

ਸ੍ਯਾਮ ਜੂ ਮੋ ਇਕ ਸਿਖ੍ਯ ਹੈ ਭੂਪਤਿ ਜਾਤ ਤਹਾ ਹਉ ਸੋ ਐਸੇ ਸੁਨਾਈ ॥
स्याम जू मो इक सिख्य है भूपति जात तहा हउ सो ऐसे सुनाई ॥

(बलरामाने) असे (म्हणून) पाठ केले, हे कृष्णा! राजा माझा सेवक आहे, मी त्याच्याकडे गेलो आहे.

ਯੌ ਬਤੀਯਾ ਕਹਿ ਜਾਤ ਰਹਿਯੋ ਜਦੁਬੀਰ ਕੀ ਕੈ ਮਨ ਮੈ ਦੁਚਿਤਾਈ ॥੨੦੭੮॥
यौ बतीया कहि जात रहियो जदुबीर की कै मन मै दुचिताई ॥२०७८॥

“हे कृष्णा! माझा तिथे एक विद्यार्थी आहे, जो राजा आहे आणि मी तिकडे जात आहे,” असे म्हणत बलराम कृष्णाच्या चिंतेचा विचार करत बनारसच्या दिशेने निघाले.2078.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

डोहरा

ਜਉ ਮੁਸਲੀ ਤਿਹ ਪੈ ਗਯੋ ਤਉ ਭੂਪਤਿ ਸੁਖੁ ਪਾਇ ॥
जउ मुसली तिह पै गयो तउ भूपति सुखु पाइ ॥

बलराम त्याच्याकडे (राजाकडे) गेला तेव्हा राजाला आनंद झाला

ਲੈ ਅਪੁਨੇ ਤਿਹ ਧਾਮ ਗਯੋ ਆਗੇ ਹੀ ਤੇ ਆਇ ॥੨੦੭੯॥
लै अपुने तिह धाम गयो आगे ही ते आइ ॥२०७९॥

राजाला खूप आनंद झाला, जेव्हा बलराम तिथे पोहोचले आणि त्याचे स्वागत करून त्याने त्याला आपल्या घरी आणले.2079.

ਗਦਾ ਜੁਧ ਮੈ ਅਤਿ ਚਤੁਰੁ ਯੌ ਸਭ ਤੇ ਸੁਨਿ ਪਾਇ ॥
गदा जुध मै अति चतुरु यौ सभ ते सुनि पाइ ॥

बलराम गडा हा सर्वात हुशार किंवा युद्धात निपुण आहे, हे सर्वांकडून ऐकले

ਤਬੈ ਦੁਰਜੋਧਨ ਹਲੀ ਤੇ ਸਭ ਸੀਖੀ ਬਿਧਿ ਆਇ ॥੨੦੮੦॥
तबै दुरजोधन हली ते सभ सीखी बिधि आइ ॥२०८०॥

बलराम गदा-युद्धात महान तज्ञ आहेत हे जेव्हा लोकांना कळले, तेव्हा दुर्योधन त्यांच्याकडून हे शास्त्र शिकायला आला.2080.

ਸਵੈਯਾ ॥
सवैया ॥

स्वय्या

ਸਤਿਧੰਨਾ ਕਉ ਮਾਰ ਜਬੈ ਜਦੁਨੰਦਨ ਦ੍ਵਾਰਵਤੀ ਹੂ ਕੇ ਭੀਤਰ ਆਯੋ ॥
सतिधंना कउ मार जबै जदुनंदन द्वारवती हू के भीतर आयो ॥

सतधनाचा वध करून श्रीकृष्णाने द्वारिकेत प्रवेश केला तेव्हा (त्याने) हे ऐकले.

ਕੰਚਨ ਕੋ ਅਕ੍ਰੂਰ ਬਨਾਰਸ ਦਾਨ ਕਰੈ ਬਹੁ ਯੌ ਸੁਨਿ ਪਾਯੋ ॥
कंचन को अक्रूर बनारस दान करै बहु यौ सुनि पायो ॥

शतधन्वाचा वध करून कृष्ण द्वारकेस आला, तेव्हा अक्रूर बनारसमध्ये पुष्कळ सोने इत्यादि दान करीत असल्याचे कळले.

ਸੂਰਜ ਦਿਤ ਉਹੀ ਪਹਿ ਹੈ ਮਨਿ ਯੌ ਅਪਨੇ ਮਨ ਮੈ ਸੁ ਜਨਾਯੋ ॥
सूरज दित उही पहि है मनि यौ अपने मन मै सु जनायो ॥

कृष्णाने आपल्या मनात हे समजून घेतले की समंतक रत्न आपल्याजवळ आहे

ਮਾਨਸ ਭੇਜ ਭਲੋ ਤਿਹ ਪੈ ਤਿਹ ਕੋ ਅਪੁਨੇ ਪਹਿ ਬੋਲਿ ਪਠਾਯੋ ॥੨੦੮੧॥
मानस भेज भलो तिह पै तिह को अपुने पहि बोलि पठायो ॥२०८१॥

त्याने कोणालातरी पाठवून त्याच्या जागी बोलावले.2081.

ਜਉ ਹਰਿ ਪੈ ਸੋਊ ਆਵਤ ਭਯੋ ਤਿਹ ਤੇ ਮਨਿ ਤੋ ਇਨ ਮਾਗਿ ਲਈ ਹੈ ॥
जउ हरि पै सोऊ आवत भयो तिह ते मनि तो इन मागि लई है ॥

जेव्हा तो कृष्णाकडे आला तेव्हा त्याने त्याला रत्न देण्याची विनंती केली

ਸੂਰਜ ਜੇ ਤਿਹ ਰੀਝਿ ਦਈ ਧਨਸਤਿ ਕੀ ਜਾ ਹਿਤੁ ਦੇਹ ਗਈ ਹੈ ॥
सूरज जे तिह रीझि दई धनसति की जा हितु देह गई है ॥

सूर्याने तो दागिना आनंदाने दिला होता आणि त्यासाठी शतधनवाचा वध केला होता