श्री दसाम ग्रंथ

पान - 1280


ਡਾਰਿ ਦਏ ਘਟ ਮੌ ਕਰ ਗਹਿ ਕੈ ॥੨॥
डारि दए घट मौ कर गहि कै ॥२॥

म्हणून हाताने उचलून भांड्यात टाकले. 2.

ਊਪਰ ਜਲ ਤਾ ਕੇ ਤਰ ਭੂਖਨ ॥
ऊपर जल ता के तर भूखन ॥

वर पाणी होते आणि खाली दागिने होते.

ਕਿਨੂੰ ਨ ਨਰ ਸਮਝ੍ਯੋ ਤਿਹ ਦੂਖਨ ॥
किनूं न नर समझ्यो तिह दूखन ॥

पण हा आरोप (चोरीचा) कोणालाच समजू शकला नाही.

ਬਹੁ ਪੁਰਖਨ ਤਾ ਕੋ ਜਲ ਪੀਆ ॥
बहु पुरखन ता को जल पीआ ॥

अनेकांनी त्याच्याकडून पाणी प्यायले,

ਕਿਨਹੂੰ ਜਾਨਿ ਭੇਦ ਨਹਿ ਲੀਆ ॥੩॥
किनहूं जानि भेद नहि लीआ ॥३॥

पण फरक कोणालाच कळला नाही. 3.

ਰਾਨੀਹੂੰ ਤਿਹ ਘਟਹਿ ਨਿਹਾਰਾ ॥
रानीहूं तिह घटहि निहारा ॥

राणीनेही ते भांडे पाहिले

ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਕੀ ਤਰ ਸੁ ਨਿਕਾਰਾ ॥
द्रिसटि न्रिपति की तर सु निकारा ॥

आणि राजाच्या नजरेतूनही गेले.

ਕਾਹੂੰ ਬਾਤ ਲਖੀ ਨਹਿ ਗਈ ॥
काहूं बात लखी नहि गई ॥

कोणाकडून काहीच समजले नाही.

ਭੂਖਨ ਜਾਤ ਨਾਰਿ ਹਰਿ ਭਈ ॥੪॥
भूखन जात नारि हरि भई ॥४॥

(अशा प्रकारे त्याने) स्त्रीचे दागिने चोरले. 4.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਤੀਨ ਸੌ ਉਨਤੀਸ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੩੨੯॥੬੧੭੮॥ਅਫਜੂੰ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे तीन सौ उनतीस चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥३२९॥६१७८॥अफजूं॥

श्री चरित्रोपाख्यानातील त्रिचरित्रातील मंत्री भूप संबदाच्या ३२९ व्या चरित्राचा समारोप येथे आहे, सर्व शुभ आहे.३२९.६१७८. चालते

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਬਿਰਹਾਵਤੀ ਨਗਰ ਇਕ ਦਛਿਨ ॥
बिरहावती नगर इक दछिन ॥

दक्षिणेला बिरहवती नावाचे नगर आहे.

ਬਿਰਹ ਸੈਨ ਤਿਹ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਬਿਚਛਨ ॥
बिरह सैन तिह न्रिपति बिचछन ॥

बिर्ह सेन नावाचा एक बुद्धिमान राजा (त्या ठिकाणचा) होता.

ਬਿਰਹਾ ਦੇਇ ਸਦਨ ਮਹਿ ਬਾਲਾ ॥
बिरहा देइ सदन महि बाला ॥

(त्याच्या) घरात बिर्ह देई नावाची स्त्री होती.

ਜਨੁ ਕਰਿ ਸਿਖਰ ਅਗਨਿ ਕੀ ਜ੍ਵਾਲਾ ॥੧॥
जनु करि सिखर अगनि की ज्वाला ॥१॥

जो अग्नीच्या ज्वालासारखा आहे. १.

ਇਸਕਾ ਦੇ ਤਿਹ ਸੁਤਾ ਭਨਿਜੈ ॥
इसका दे तिह सुता भनिजै ॥

त्याला इस्का (देई) नावाची मुलगी असल्याचे सांगण्यात आले.

ਚੰਦ ਸੂਰ ਜਿਹ ਸਮ ਛਬਿ ਦਿਜੈ ॥
चंद सूर जिह सम छबि दिजै ॥

ज्याच्या प्रतिमेची उपमा सूर्य आणि चंद्राशी होती.

ਅਵਰ ਨਾਰਿ ਤਿਹ ਸਮ ਨਹਿ ਕੋਈ ॥
अवर नारि तिह सम नहि कोई ॥

तिच्यासारखी दुसरी स्त्री नव्हती.

ਤ੍ਰਿਯ ਕੀ ਉਪਮਾ ਕਹ ਤ੍ਰਿਯ ਸੋਈ ॥੨॥
त्रिय की उपमा कह त्रिय सोई ॥२॥

ती स्त्री स्वतःसारखीच होती. 2.

ਸੁੰਦਰਤਾ ਤਾ ਕੇ ਤਨ ਐਸੀ ॥
सुंदरता ता के तन ऐसी ॥

असे तिच्या शरीराचे सौंदर्य होते

ਸਚੀ ਪਾਰਬਤੀ ਹੋਇ ਨ ਤੈਸੀ ॥
सची पारबती होइ न तैसी ॥

की साची आणि पार्वतीसुद्धा तिच्यासारखी (सौंदर्यात) नव्हती.

ਮਾਲੁਮ ਸਕਲ ਜਗਤ ਉਜਿਯਾਰੀ ॥
मालुम सकल जगत उजियारी ॥

सौंदर्यवती म्हणून ती जगभर प्रसिद्ध होती.

ਜਛ ਗਾਧ੍ਰਬੀ ਭੀਤਰ ਪ੍ਯਾਰੀ ॥੩॥
जछ गाध्रबी भीतर प्यारी ॥३॥

(तिला) यक्ष आणि गंधर्वांचेही प्रिय होते. 3.

ਕੰਚਨ ਸੈਨ ਦੈਤ ਤਹ ਭਾਰੋ ॥
कंचन सैन दैत तह भारो ॥

तिथे कांचन सेन नावाचा राक्षस राहत होता.

ਬੀਰਜਮਾਨ ਦੁਤਿਮਾਨ ਕਰਾਰੋ ॥
बीरजमान दुतिमान करारो ॥

(तो) अतिशय बलवान, देखणा आणि धारदार होता.

ਨਿਹਕੰਟਕ ਅਸੁਰਾਨ ਕਰਿਯੋ ਜਿਨ ॥
निहकंटक असुरान करियो जिन ॥

त्याने सर्व राक्षसांना निस्कांतक (दुःखापासून मुक्त) केले.

ਸਮੁਹਿ ਭਯੋ ਸੋ ਬਲੀ ਹਨ੍ਯੋ ਤਿਨ ॥੪॥
समुहि भयो सो बली हन्यो तिन ॥४॥

जो त्याच्यासमोर बलवान होता, त्याला मारले. 4.

ਤਿਹ ਪੁਰ ਅਰਧਿ ਰਾਤਿ ਵਹ ਆਵੈ ॥
तिह पुर अरधि राति वह आवै ॥

मध्यरात्री तो त्या गावात यायचा

ਏਕ ਪੁਰਖ ਨਿਤਪ੍ਰਤਿ ਭਖਿ ਜਾਵੈ ॥
एक पुरख नितप्रति भखि जावै ॥

आणि रोज एक माणूस खात असे.

ਸਭਹਿਨ ਸੋਚ ਬਢਿਯੋ ਜਿਯ ਮੈ ਅਤਿ ॥
सभहिन सोच बढियो जिय मै अति ॥

सगळ्यांच्या मनात खूप काळजी होती.

ਬੈਠਿ ਬਿਚਾਰ ਕਰਤ ਭੇ ਸੁਭ ਮਤਿ ॥੫॥
बैठि बिचार करत भे सुभ मति ॥५॥

(सर्व) ज्ञानी बसून विचार करतात. ५.

ਇਹ ਰਾਛਸ ਅਤਿ ਹੀ ਬਲਵਾਨਾ ॥
इह राछस अति ही बलवाना ॥

हा राक्षस खूप बलवान आहे

ਮਾਨੁਖ ਭਖਤ ਰੈਨਿ ਦਿਨ ਨਾਨਾ ॥
मानुख भखत रैनि दिन नाना ॥

जो रात्रंदिवस अनेकांना खातो.

ਤ੍ਰਾਸ ਕਰਤ ਕਾਹੂ ਨਹਿ ਜਨ ਕੌ ॥
त्रास करत काहू नहि जन कौ ॥

तो कोणाला घाबरत नाही

ਨਿਰਭੈ ਫਿਰਤ ਹੋਤ ਕਰਿ ਮਨ ਕੌ ॥੬॥
निरभै फिरत होत करि मन कौ ॥६॥

आणि तो मनात निर्भयपणे ध्यान करतो. 6.

ਬੇਸ੍ਵਾ ਹੁਤੀ ਏਕ ਪੁਰ ਤਵਨੈ ॥
बेस्वा हुती एक पुर तवनै ॥

त्या गावात एक वेश्या राहत होती.

ਦਾਨਵ ਖਾਤ ਮਨੁਖ ਭੂਅ ਜਵਨੈ ॥
दानव खात मनुख भूअ जवनै ॥

जिथे दैत्य भूमीतील लोकांना खात असत.

ਸੋ ਅਬਲਾ ਰਾਜਾ ਪਹ ਆਈ ॥
सो अबला राजा पह आई ॥

ती स्त्री (वेश्या) राजाकडे आली

ਨਿਰਖ ਰਾਵ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾ ਲੁਭਾਈ ॥੭॥
निरख राव की प्रभा लुभाई ॥७॥

आणि राजाचे सौंदर्य पाहून ती मोहित झाली.7.

ਇਹ ਬਿਧਿ ਕਹਿਯੋ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਤਨ ਬੈਨਾ ॥
इह बिधि कहियो न्रिपति तन बैना ॥

असे तो राजाशी बोलला

ਜੌ ਤੁਮ ਮੁਹਿ ਰਾਖਹੁ ਨਿਜੁ ਐਨਾ ॥
जौ तुम मुहि राखहु निजु ऐना ॥

की जर तू मला तुझ्या महालात ठेवशील

ਤੌ ਹੌ ਮਾਰਿ ਅਸੁਰ ਕਹ ਆਵੌ ॥
तौ हौ मारि असुर कह आवौ ॥

म्हणून मी राक्षसाचा वध करीन

ਯਾ ਪੁਰ ਕੋ ਸਭ ਸੋਕ ਮਿਟਾਵੌ ॥੮॥
या पुर को सभ सोक मिटावौ ॥८॥

आणि या नगरीचे सर्व दु:ख दूर करेल. 8.

ਤਬ ਮੈ ਬਰੌ ਤੋਹਿ ਕੌ ਧਾਮਾ ॥
तब मै बरौ तोहि कौ धामा ॥

(राजाने उत्तर दिले) मग मी तुला घरी घेऊन जाईन.

ਜਬ ਤੈ ਹਨ ਅਸੁਰ ਕਹ ਬਾਮਾ ॥
जब तै हन असुर कह बामा ॥

हे स्त्री! जेंव्हा तुम्ही राक्षसाला मारता

ਦੇਸ ਸਭੈ ਅਰੁ ਲੋਗ ਬਸੈ ਸੁਖ ॥
देस सभै अरु लोग बसै सुख ॥

देश आणि सर्व लोक आनंदाने जगतील

ਮਿਟੈ ਪ੍ਰਜਾ ਕੇ ਚਿਤ ਕੋ ਸਭ ਦੁਖ ॥੯॥
मिटै प्रजा के चित को सभ दुख ॥९॥

आणि लोकांच्या मनातील सर्व दु:ख दूर होतील. ९.

ਬਲੀ ਆਠ ਸੈ ਮਹਿਖ ਮੰਗਾਯੋ ॥
बली आठ सै महिख मंगायो ॥

(त्या स्त्रीने) आठशे जोरदार फटके मागितले