श्री दसाम ग्रंथ

पान - 1416


ਬਿਯਾਮਦ ਕਜ਼ੋ ਜਾਇ ਓ ਖ਼ੁਫ਼ਤਹ ਦੀਦ ॥
बियामद कज़ो जाइ ओ क़ुफ़तह दीद ॥

लगेच तो राणीच्या महालात आला.

ਜ਼ਿ ਸਰਤਾ ਕਦਮ ਹਮ ਚੁ ਮਿਹਰਸ਼ ਤਪੀਦ ॥੨੭॥
ज़ि सरता कदम हम चु मिहरश तपीद ॥२७॥

आणि त्यांना एकाच पलंगावर पाहून ते सूर्यासारखे ज्वलनशील झाले (२७)

ਬਿਦਾਨਦ ਕਿ ਈਂ ਰਾ ਖ਼ਬਰਦਾਰ ਸ਼ੁਦ ॥
बिदानद कि ईं रा क़बरदार शुद ॥

राजाने गृहीत धरले की तिने त्याचा हेतू ओळखला आहे,

ਬ ਰੋਜ਼ੇ ਅਜ਼ਾ ਈਂ ਖ਼ਬਰਦਾਰ ਸ਼ੁਦ ॥੨੮॥
ब रोज़े अज़ा ईं क़बरदार शुद ॥२८॥

आणि खूप सावध झाले होते.(२८)

ਬਿਖ਼ੁਸ਼ਪੀਦ ਯਕ ਜਾ ਯਕੇ ਖ਼ਾਬ ਗਾਹ ॥
बिक़ुशपीद यक जा यके क़ाब गाह ॥

त्यामुळे ते एकाच ठिकाणी आणि एकाच पलंगावर झोपी गेले.

ਮਰਾ ਦਾਵ ਅਫ਼ਤਦ ਨ ਯਜ਼ਦਾ ਗਵਾਹ ॥੨੯॥
मरा दाव अफ़तद न यज़दा गवाह ॥२९॥

'देव न करो, तिने माझा प्रयत्न अशक्य केला.(२९)

ਜੁਦਾਗਰ ਬੁਬੀਂਨਮ ਅਜ਼ ਈਂ ਖ਼ਾਬ ਗਾਹ ॥
जुदागर बुबींनम अज़ ईं क़ाब गाह ॥

'मला ती बेडरूममध्ये एकटी दिसली असती तर,

ਯਕੇ ਜੁਫ਼ਤ ਬਾਸ਼ਮ ਚੁ ਖ਼ੁਰਸ਼ੈਦ ਮਾਹ ॥੩੦॥
यके जुफ़त बाशम चु क़ुरशैद माह ॥३०॥

'जसा चंद्र सूर्यात विलीन झाला तसतसे मी तिला लगेच चिकटून राहिलो असतो.'(३०)

ਵਜ਼ਾ ਰੋਜ਼ ਗਸ਼ਤਹ ਬਿਯਾਮਦ ਦਿਗਰ ॥
वज़ा रोज़ गशतह बियामद दिगर ॥

राजा त्या रात्री विलाप करीत परतला,

ਹੁਮਾ ਖ਼ੁਫ਼ਤਹ ਦੀਦੰ ਯਕੇ ਜਾ ਬਬਰ ॥੩੧॥
हुमा क़ुफ़तह दीदं यके जा बबर ॥३१॥

आणि दुसऱ्या दिवशी पुन्हा त्याने त्यांना त्याच शैलीत झोपलेले पाहिले.(३१)

ਦਰੇਗ਼ਾ ਅਜ਼ੀਂ ਗਰ ਜੁਦਾ ਯਾਫ਼ਤਮ ॥
दरेग़ा अज़ीं गर जुदा याफ़तम ॥

'मला ती एकटीच झोपलेली दिसली असती,

ਯਕੇ ਹਮਲਹ ਚੂੰ ਸ਼ੇਰ ਨਰ ਸਾਖ਼ਤਮ ॥੩੨॥
यके हमलह चूं शेर नर साक़तम ॥३२॥

'मी तिच्यावर सिंहाप्रमाणे वार केले असते.'(३२)

ਦਿਗ਼ਰ ਰੋਜ਼ ਰਫ਼ਤਸ਼ ਸਿਯਮ ਆਮਦਸ਼ ॥
दिग़र रोज़ रफ़तश सियम आमदश ॥

तो दुसऱ्या दिवशी निघून गेला आणि तिसऱ्या दिवशी पुन्हा दिसला.

ਬ ਦੀਦੰਦ ਯਕ ਜਾਇ ਬਰ ਤਾਫ਼ਤਸ਼ ॥੩੩॥
ब दीदंद यक जाइ बर ताफ़तश ॥३३॥

नेहमीप्रमाणे, त्यांना एकत्र पाहून तो निघून गेला.(३३)

ਬ ਰੋਜ਼ੇ ਚੁ ਆਮਦ ਬ ਦੀਦੰਦ ਜੁਫ਼ਤ ॥
ब रोज़े चु आमद ब दीदंद जुफ़त ॥

चौथ्या दिवशी ते पुन्हा एकत्र आले.

ਬ ਹੈਰਤ ਫ਼ਰੋ ਰਫ਼ਤ ਬਾ ਦਿਲ ਬਿਗੁਫ਼ਤ ॥੩੪॥
ब हैरत फ़रो रफ़त बा दिल बिगुफ़त ॥३४॥

त्याने आश्चर्याने आपले डोके टेकवले आणि विचार केला, (34)

ਕਿ ਹੈਫ਼ ਅਸਤ ਆਂ ਰਾ ਜੁਦਾ ਯਾਫ਼ਤਮ ॥
कि हैफ़ असत आं रा जुदा याफ़तम ॥

'काय, मला ती एकटी सापडली असती तर,

ਕਿ ਤੀਰੇ ਕਮਾ ਅੰਦਰੂੰ ਸਾਖ਼ਤਮ ॥੩੫॥
कि तीरे कमा अंदरूं साक़तम ॥३५॥

'मी तिच्या धनुष्यात सहज बाण घातला असता.'(३५)

ਨ ਦੀਦੇਮ ਦੁਸ਼ਮਨ ਨ ਦੋਜ਼ਨ ਬਤੀਰ ॥
न दीदेम दुशमन न दोज़न बतीर ॥

'ना मी शत्रूला पकडू शकलो, ना मला बाण टोचता आला.

ਨ ਕੁਸ਼ਤਮ ਅਦੂਰਾ ਨ ਕਰਦਮ ਅਸੀਰ ॥੩੬॥
न कुशतम अदूरा न करदम असीर ॥३६॥

'मी शत्रूला मारले नाही किंवा त्याला मोहित केले नाही.'(36)

ਸ਼ਸ਼ਮ ਰੋਜ਼ ਆਮਦ ਬ ਦੀਦਹ ਵਜ਼ਾ ॥
शशम रोज़ आमद ब दीदह वज़ा ॥

सहाव्या दिवशी जेव्हा तो आला तेव्हा त्याने तिला राणीसोबत अशाच प्रकारे झोपलेले पाहिले.

ਬ ਪੇਚਸ਼ ਦਰਾਵਖ਼ਤ ਗੁਫ਼ਤ ਅਜ਼ ਜ਼ੁਬਾ ॥੩੭॥
ब पेचश दरावक़त गुफ़त अज़ ज़ुबा ॥३७॥

तो खूप तयार झाला आणि स्वतःशी म्हणाला,(37)

ਨ ਦੀਦੇਮ ਦੁਸ਼ਮਨ ਕਿ ਰੇਜ਼ੇਮ ਖ਼ੂੰ ॥
न दीदेम दुशमन कि रेज़ेम क़ूं ॥

'जर मला माझा शत्रू दिसला नाही तर मी त्याला त्याचे रक्त सांडणार नाही.

ਦਰੇਗਾ ਨ ਕੈਬਰ ਕਮਾ ਅੰਦਰੂੰ ॥੩੮॥
दरेगा न कैबर कमा अंदरूं ॥३८॥

'अरे, मी माझा बाण माझ्या धनुष्यात ठेवू शकत नाही.(38)

ਦਰੇਗ਼ਾ ਬ ਦੁਸ਼ਮਨ ਨ ਆਵੇਖ਼ਤਮ ॥
दरेग़ा ब दुशमन न आवेक़तम ॥

'आणि अरेरे, मी शत्रूला मिठी मारू शकलो नाही,

ਦਰੇਗਾ ਨਾ ਬਾ ਯਕ ਦਿਗ਼ਰ ਰੇਖ਼ਤਮ ॥੩੯॥
दरेगा ना बा यक दिग़र रेक़तम ॥३९॥

'आणि आम्ही दोघेही एकमेकांशी संगत करू शकत नाही.'(39)

ਹਕੀਕਤ ਸ਼ਨਾਸ਼ਦ ਨ ਹਾਲੇ ਦਿਗਰ ॥
हकीकत शनाशद न हाले दिगर ॥

प्रेमात आंधळा त्याने वास्तव स्वीकारण्याचा प्रयत्न केला नाही.

ਕਿ ਮਾਯਲ ਬਸੇ ਗਸ਼ਤ ਓ ਤਾਬ ਸਰ ॥੪੦॥
कि मायल बसे गशत ओ ताब सर ॥४०॥

दोन्हीही उत्साहात, सत्य शिकण्याची त्याला पर्वा नव्हती.(४०)

ਬੁਬੀਂ ਬੇਖ਼ਬਰ ਰਾ ਚਕਾਰੇ ਕੁਨਦ ॥
बुबीं बेक़बर रा चकारे कुनद ॥

पाहा, हा राजा काय करत होता हे नकळत.

ਕਿ ਕਾਰੇ ਬਦਸ਼ ਇਖ਼ਤਯਾਰੇ ਕੁਨਦ ॥੪੧॥
कि कारे बदश इक़तयारे कुनद ॥४१॥

आणि अशा दुर्गुणांचा आनंद लुटण्याचा कट रचत होता.(४१)

ਬੁਬੀਂ ਬੇ ਖ਼ਬਰ ਬਦ ਖ਼ਰਾਸ਼ੀ ਕੁਨਦ ॥
बुबीं बे क़बर बद क़राशी कुनद ॥

पहा, एक अज्ञानी आपले डोके खाजवतो,

ਕਿ ਬੇਆਬ ਸਰ ਖ਼ੁਦ ਤਰਾਸ਼ੀ ਕੁਨਦ ॥੪੨॥
कि बेआब सर क़ुद तराशी कुनद ॥४२॥

आणि ते ओले न करता तो दाढी करतो.(४२)

ਬਿਦਿਹ ਸਾਕੀਯਾ ਜਾਮ ਸਬਜ਼ੇ ਮਰਾ ॥
बिदिह साकीया जाम सबज़े मरा ॥

(कवी म्हणतो,) 'अरे साकी, माझा हिरवा प्याला दे.

ਕਿ ਸਰਬਸਤਹ ਮਨ ਗੰਜ ਬਖ਼ਸ਼ਮ ਤੁਰਾ ॥੪੩॥
कि सरबसतह मन गंज बक़शम तुरा ॥४३॥

'जेणेकरून कोणत्याही उल्लंघनाशिवाय, मला समज मिळेल.(43)

ਬਿਦਿਹ ਸਾਕੀਯਾ੧ ਸਾਗ਼ਰੇ ਸਬਜ਼ ਫ਼ਾਮ ॥
बिदिह साकीया१ साग़रे सबज़ फ़ाम ॥

'आणि मला हिरवा (द्रव) भरलेला कप द्या.

ਕਿ ਖ਼ਸਮ ਅਫ਼ਕਨੋ ਵਕਤਹ ਸਤਸ਼ ਬ ਕਾਮ ॥੪੪॥੯॥
कि क़सम अफ़कनो वकतह सतश ब काम ॥४४॥९॥

जे शत्रूंचा नाश करण्यास मदत करते.(44)(9)

ੴ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫ਼ਤਹ ॥
ੴ वाहिगुरू जी की फ़तह ॥

परमेश्वर एकच आहे आणि विजय हा खऱ्या गुरूंचा आहे.

ਗ਼ਫ਼ੂਰੋ ਗ਼ੁਨਹ ਬਖ਼ਸ਼ ਗ਼ਾਫ਼ਲ ਕੁਸ਼ ਅਸਤ ॥
ग़फ़ूरो ग़ुनह बक़श ग़ाफ़ल कुश असत ॥

तू परोपकारी, पापांची क्षमा करणारा आणि नाश करणारा आहेस.

ਜਹਾ ਰਾ ਤੁਈਂ ਬਸਤੁ ਈਂ ਬੰਦੁਬਸਤ ॥੧॥
जहा रा तुईं बसतु ईं बंदुबसत ॥१॥

विश्वात जे काही आहे, ते सर्व तुझीच निर्मिती आहे.(1)

ਨ ਪਿਸਰੋ ਨ ਮਾਦਰ ਬਿਰਾਦਰ ਪਿਦਰ ॥
न पिसरो न मादर बिरादर पिदर ॥

ना तू पुत्रांना, ना भावांवर,

ਨ ਦਾਮਾਦੁ ਦੁਸ਼ਮਨ ਨ ਯਾਰੇ ਦਿਗਰ ॥੨॥
न दामादु दुशमन न यारे दिगर ॥२॥

ना जावई, ना शत्रू, ना मित्र, (२)

ਸ਼ੁਨੀਦਮ ਸੁਖ਼ਨ ਸ਼ਾਹਿ ਮਾਯੰਦਰਾ ॥
शुनीदम सुक़न शाहि मायंदरा ॥

मयेंद्राच्या राजाची कथा ऐका,

ਕਿ ਰੌਸ਼ਨ ਦਿਲੋ ਨਾਮ ਰੌਸ਼ਨ ਜ਼ਮਾ ॥੩॥
कि रौशन दिलो नाम रौशन ज़मा ॥३॥

जो ज्ञानी होता आणि जगभर प्रसिद्ध होता.(3)

ਕਿ ਨਾਮਸ਼ ਵਜ਼ੀਰਸਤ ਸਾਹਿਬ ਸ਼ਊਰ ॥
कि नामश वज़ीरसत साहिब शऊर ॥

त्यांचा मंत्री म्हणून एक अतिशय हुशार माणूस होता.

ਕਿ ਸਾਹਿਬ ਦਿਮਾਗ਼ ਅਸਤ ਜ਼ਾਹਰ ਜ਼ਹੂਰ ॥੪॥
कि साहिब दिमाग़ असत ज़ाहर ज़हूर ॥४॥

जो अतिशय हुशार आणि प्रभावी होता.(4)

ਕਿ ਪਿਸਰੇ ਅਜ਼ਾ ਬੂਦ ਰੌਸ਼ਨ ਜ਼ਮੀਰ ॥
कि पिसरे अज़ा बूद रौशन ज़मीर ॥

त्यांना (मंत्र्याला?) पुत्रप्राप्ती झाली, ज्याची विचारसरणीही तर्कशुद्ध होती.

ਕਿ ਹੁਸਨਲ ਜਮਾਲ ਅਸਤ ਸਾਹਿਬ ਅਮੀਰ ॥੫॥
कि हुसनल जमाल असत साहिब अमीर ॥५॥

केवळ देखणाच नाही तर (त्याच्या मुलाकडे) तल्लख गुण होते.(५)

ਕਿ ਰੌਸ਼ਨ ਦਿਲੇ ਸ਼ਾਹਿ ਓ ਨਾਮ ਬੂਦ ॥
कि रौशन दिले शाहि ओ नाम बूद ॥

धैर्यवान हृदयाची व्यक्ती म्हणून त्यांची ओळख होती,