श्री दसाम ग्रंथ

पान - 1027


ਹੋ ਯਾ ਸੌ ਨੇਹੁ ਬਢਾਇ ਨ ਯਾ ਕੋ ਕੀਜਿਯੈ ॥੬॥
हो या सौ नेहु बढाइ न या को कीजियै ॥६॥

त्याच्यावर प्रेम वाढवून हे करू नका. 6.

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਤਬ ਰਾਨੀ ਨ੍ਰਿਪ ਚਲਿ ਆਈ ॥
तब रानी न्रिप चलि आई ॥

मग राणी राजाकडे गेली

ਸਕਲ ਭੇਦ ਤਿਹ ਦਿਯੋ ਬਤਾਈ ॥
सकल भेद तिह दियो बताई ॥

आणि त्याला सगळं सांगितलं.

ਤੁਹਿ ਦੇਖਤ ਦੇਸੀ ਉਹਿ ਦਈ ॥
तुहि देखत देसी उहि दई ॥

तुम्ही पाहत असताना ती त्याला हावभाव दाखवत आहे.

ਤੋਰੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ਕਹਾ ਇਹ ਭਈ ॥੭॥
तोरी प्रीति कहा इह भई ॥७॥

तुझ्याशी कसले प्रेम आहे? ७.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दुहेरी:

ਤੁਹਿ ਦੇਖਤ ਇਨ ਉਹਿ ਦਈ ਦੇਸੀ ਸੁਨੁ ਮਹਾਰਾਜ ॥
तुहि देखत इन उहि दई देसी सुनु महाराज ॥

हे महाराज ! ऐका, तुम्ही पाहताना त्याला जेश्चर दाखवले आहे.

ਤਾ ਤੇ ਤੁਮਰੋ ਯਾ ਭਏ ਹਿਤ ਕੀਨੋ ਕਿਹ ਕਾਜ ॥੮॥
ता ते तुमरो या भए हित कीनो किह काज ॥८॥

मग त्यात काय प्रेम केले जाते?8.

ਬੇਸ੍ਵਾ ਤੁਮ ਕੌ ਭਾਵਈ ਤ੍ਯਾਗ ਕਰਿਯੋ ਤੈ ਮੋਹਿ ॥
बेस्वा तुम कौ भावई त्याग करियो तै मोहि ॥

तुला वेश्या आवडतात आणि तू माझा त्याग केला आहेस.

ਔਰ ਪੁਰਖੁ ਤਾ ਕੌ ਰੁਚੈ ਲਾਜ ਨ ਲਾਗਤ ਤੋਹਿ ॥੯॥
और पुरखु ता कौ रुचै लाज न लागत तोहि ॥९॥

तिला इतर पुरुष आवडतात, तुला लाज वाटत नाही का? ९.

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਜੌ ਇਨ ਕੇ ਰਾਖੇ ਪਤਿ ਪੈਯੈ ॥
जौ इन के राखे पति पैयै ॥

ही (वेश्या) घरात ठेवल्यास मान ('नवरा') मिळतो.

ਤੌ ਬਰਾਗਿਨਿਨ ਕ੍ਯੋ ਗ੍ਰਿਹ ਲ੍ਯੈਯੈ ॥
तौ बरागिनिन क्यो ग्रिह ल्यैयै ॥

तर (मग) उत्तम स्त्रिया ('ब्रेगिनिन') घरात कशाला आणाव्यात.

ਟਟੂਅਹਿ ਚੜਿ ਜੀਤੇ ਸੰਗ੍ਰਾਮਾ ॥
टटूअहि चड़ि जीते संग्रामा ॥

पोनी चालवून युद्ध जिंकता येत असेल तर,

ਕੋ ਖਰਚੈ ਤਾਜੀ ਪੈ ਦਾਮਾ ॥੧੦॥
को खरचै ताजी पै दामा ॥१०॥

मग घोड्यांवर पैसे खर्च करण्याची काय गरज आहे. 10.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दुहेरी:

ਇਨ ਬੇਸ੍ਵਨਿ ਕੌ ਲਾਜ ਨਹਿ ਨਹਿ ਜਾਨਤ ਰਸ ਰੀਤਿ ॥
इन बेस्वनि कौ लाज नहि नहि जानत रस रीति ॥

या वेश्यांना (कोणत्याही प्रकारची) जागा नसते किंवा त्यांना प्रेमाचे संस्कार माहित नाहीत.

ਰਾਵ ਛੋਰਿ ਰੰਕਹਿ ਭਜਹਿ ਪੈਸਨ ਕੀ ਪਰਤੀਤ ॥੧੧॥
राव छोरि रंकहि भजहि पैसन की परतीत ॥११॥

ते पैशासाठी राजांना सोडू शकतात आणि पद आणि फाइलशी खेळू शकतात. 11.

ਅੜਿਲ ॥
अड़िल ॥

अविचल:

ਤੁਮ ਸੇਤੀ ਬਾਹਰ ਕੋ ਨੇਹ ਜਤਾਵਈ ॥
तुम सेती बाहर को नेह जतावई ॥

हे बाह्यतः तुमच्यावर प्रेम दाखवते,

ਨਿਜੁ ਹਿਤ ਵਾ ਕੇ ਸੰਗ ਟਕਾ ਜੋ ਲ੍ਯਾਵਈ ॥
निजु हित वा के संग टका जो ल्यावई ॥

पण (त्याचे) हित त्याच्याकडे आहे जो संपत्ती आणतो.

ਔਰ ਸਦਨ ਮੌ ਜਾਤ ਜੁ ਯਾਹਿ ਬਤਾਇਯੈ ॥
और सदन मौ जात जु याहि बताइयै ॥

दुसऱ्याच्या घरी जातो असे सांगितले तर.

ਹੋ ਤਬ ਰਾਜਾ ਜੂ ਇਹ ਕਹ ਲੀਕ ਲਗਾਇਯੈ ॥੧੨॥
हो तब राजा जू इह कह लीक लगाइयै ॥१२॥

मग हे राजा ! एखाद्याने त्याच्या नातेसंबंधावर एक रेषा काढली पाहिजे (म्हणजेच, नातेसंबंध संपुष्टात आणले पाहिजे). 12.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दुहेरी:

ਇਤ ਰਾਨੀ ਰਾਜਾ ਭਏ ਐਸ ਕਹਿਯੋ ਸਮੁਝਾਇ ॥
इत रानी राजा भए ऐस कहियो समुझाइ ॥

इकडे राणीने राजाला असे सांगून समजावले

ਮਨੁਛ ਪਠੈ ਉਤ ਜਾਰ ਕੋ ਬੇਸ੍ਵਾ ਲਈ ਬੁਲਾਇ ॥੧੩॥
मनुछ पठै उत जार को बेस्वा लई बुलाइ ॥१३॥

आणि त्या मित्राने तिथे एका माणसाला पाठवून वेश्येला बोलावले. 13.

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਜਬ ਬੇਸ੍ਵਾ ਤਾ ਕੇ ਘਰ ਗਈ ॥
जब बेस्वा ता के घर गई ॥

जेव्हा वेश्या त्याच्या (पुरुषाच्या) घरी गेली

ਰਨਿਯਹਿ ਆਨਿ ਸਖੀ ਸੁਧਿ ਦਈ ॥
रनियहि आनि सखी सुधि दई ॥

तेव्हा सखीने येऊन राणीला सांगितले.

ਨਿਜੁ ਪਤਿ ਕੌ ਲੈ ਚਰਿਤਿ ਦਿਖਾਇਯੋ ॥
निजु पति कौ लै चरिति दिखाइयो ॥

(राणीने) तिचे चरित्र तिच्या पतीला दाखवले

ਨ੍ਰਿਪ ਧ੍ਰਿਗ ਚਿਤ ਆਪਨ ਠਹਰਾਯੋ ॥੧੪॥
न्रिप ध्रिग चित आपन ठहरायो ॥१४॥

आणि राजाने त्याच्या चित्काराचा तिरस्कार केला. 14.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दुहेरी:

ਮੈ ਜਾ ਕੌ ਧਨੁ ਅਮਿਤ ਦੈ ਕਰੀ ਆਪਨੀ ਯਾਰ ॥
मै जा कौ धनु अमित दै करी आपनी यार ॥

(राजा विचार करू लागला) ज्याला मी अपार संपत्ती देऊन माझा मित्र बनवला होता.

ਤਿਨ ਪੈਸਨ ਹਿਤ ਤ੍ਯਾਗ ਮੁਹਿ ਅਨਤੈ ਕਿਯੋ ਪ੍ਯਾਰ ॥੧੫॥
तिन पैसन हित त्याग मुहि अनतै कियो प्यार ॥१५॥

त्याने मला पैशासाठी सोडून दिले आहे आणि दुसऱ्याच्या प्रेमात पडलो आहे. १५.

ਅੜਿਲ ॥
अड़िल ॥

अविचल:

ਬੇਸ੍ਵਾ ਬਾਹਰ ਆਈ ਕੇਲ ਕਮਾਇ ਕੈ ॥
बेस्वा बाहर आई केल कमाइ कै ॥

जेव्हा वेश्या प्रेम करून बाहेर आली (मित्राशी).

ਰਾਵ ਲਰਿਕਵਾ ਦਏ ਬਹੁਤ ਚਿਮਟਾਇ ਕੈ ॥
राव लरिकवा दए बहुत चिमटाइ कै ॥

म्हणून राजाने अनेक पोरांना आपल्या मागे लावले.

ਕੇਲ ਕਰਤ ਮਰਿ ਗਈ ਤਵਨ ਦੁਖ ਪਾਇਯੋ ॥
केल करत मरि गई तवन दुख पाइयो ॥

(ती) त्यांच्याशी (जबरदस्तीने) संभोग करताना वेदनांनी मरण पावली.

ਹੋ ਕੈਸੁ ਪੇਸਨੀ ਰਾਨੀ ਚਰਿਤ ਬਨਾਇਯੋ ॥੧੬॥
हो कैसु पेसनी रानी चरित बनाइयो ॥१६॥

राणीने (वेश्याला फूस लावण्यासाठी) कोणते पात्र बनवले. 16.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਇਕ ਸੌ ਅਠਤਾਲੀਸਵੋ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੧੪੮॥੨੯੭੪॥ਅਫਜੂੰ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे इक सौ अठतालीसवो चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥१४८॥२९७४॥अफजूं॥

श्री चरित्रोपाख्यानातील त्रिचरित्रातील मंत्री भूप संबदाच्या १४८ व्या चरित्राची सांगता येथे आहे, सर्व शुभ आहे. १४८.२९७४. चालते

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਪਰਬਤ ਸਿੰਘ ਪੋਸਤੀ ਰਹੈ ॥
परबत सिंघ पोसती रहै ॥

तेथे परबतसिंग नावाचे एक गाव राहत होते.

ਪਾਚਿਸਤ੍ਰੀ ਜਾ ਕੇ ਜਗ ਕਹੈ ॥
पाचिसत्री जा के जग कहै ॥

त्याला पाच बायका असल्याचे सांगण्यात आले.

ਪੋਸਤ ਪਿਯਤ ਕਬਹੂੰ ਨ ਅਘਾਵੈ ॥
पोसत पियत कबहूं न अघावै ॥

खसखस पिऊन त्याचे कधीच समाधान झाले नाही.

ਤਾ ਕੌ ਕਵਨ ਮੋਲ ਲੈ ਪ੍ਰਯਾਵੈ ॥੧॥
ता कौ कवन मोल लै प्रयावै ॥१॥

फळे घेऊन पाणी (टपाल) कोणी द्यावे? १.

ਇਕ ਦਿਨ ਟੂਟਿ ਅਮਲ ਤਿਹ ਗਯੋ ॥
इक दिन टूटि अमल तिह गयो ॥

एके दिवशी त्याचा सराव खंडित झाला.

ਅਧਿਕ ਦੁਖੀ ਤਬ ਹੀ ਸੋ ਭਯੋ ॥
अधिक दुखी तब ही सो भयो ॥

तेव्हा तो खूप दुःखी झाला.

ਤਬ ਪਾਚੋ ਇਸਤ੍ਰਿਨ ਸੁਨਿ ਪਯੋ ॥
तब पाचो इसत्रिन सुनि पयो ॥

तेव्हा पाच स्त्रियांनी ऐकले (त्याचे कृत्य मोडीत निघाले).

ਖੋਜਿ ਰਹੀ ਗ੍ਰਿਹ ਕਛੂ ਨ ਲਹਿਯੋ ॥੨॥
खोजि रही ग्रिह कछू न लहियो ॥२॥

त्यामुळे घरी शोधाशोध करूनही त्यांचा काहीही पत्ता लागला नाही. 2.

ਤਬ ਪਾਚੋ ਮਿਲਿ ਮਤੋ ਬਿਚਾਰਿਯੋ ॥
तब पाचो मिलि मतो बिचारियो ॥

मग पाचांनी मिळून ठराव शिजवला

ਊਪਰ ਖਾਟ ਦੁਖਿਤ ਸੋ ਡਾਰਿਯੋ ॥
ऊपर खाट दुखित सो डारियो ॥

आणि ते दु:ख अंथरुणावर पालथे घातले.

ਇਨ ਗਾਡਨ ਲੈ ਚਲੈ ਉਚਾਰਿਯੋ ॥
इन गाडन लै चलै उचारियो ॥

(ते) म्हणाले चला कुठेतरी दाबायला घेऊन जाऊ.

ਨਿਜੁ ਮਨ ਯਹੇ ਤ੍ਰਿਯਾਨ ਬਿਚਾਰਿਯੋ ॥੩॥
निजु मन यहे त्रियान बिचारियो ॥३॥

त्या स्त्रिया मनात विचार करून म्हणाल्या. 3.

ਅੜਿਲ ॥
अड़िल ॥

अविचल:

ਡੰਡਕਾਰ ਕੇ ਬੀਚ ਜਬੈ ਤ੍ਰਿਯ ਵੈ ਗਈ ॥
डंडकार के बीच जबै त्रिय वै गई ॥

त्या स्त्रिया वाळवंटात गेल्यावर ('दंडकार').

ਮਾਰਗ ਮਹਿ ਗਡਹਾ ਗਹਿਰੋ ਨਿਰਖਤ ਭਈ ॥
मारग महि गडहा गहिरो निरखत भई ॥

त्यामुळे वाटेत त्यांना हा खोल खड्डा दिसला.

ਆਵਤ ਲਖੇ ਬਟਊਆ ਧਨ ਲੀਨੇ ਘਨੋ ॥
आवत लखे बटऊआ धन लीने घनो ॥

(त्याच वेळी त्यांना) भरपूर संपत्ती आणणारा मार्ग दिसला.

ਹੋ ਕਹਿਯੋ ਹਮਾਰੋ ਸੌਦੋ ਅਬ ਆਛੇ ਬਨੋ ॥੪॥
हो कहियो हमारो सौदो अब आछे बनो ॥४॥

(त्यांना) वाटले की आता आपला व्यवहार चांगला होईल. 4.

ਸੁਨਹੋ ਬੀਰ ਬਟਾਊ ਬਾਤ ਬਲੋਚ ਸਭ ॥
सुनहो बीर बटाऊ बात बलोच सभ ॥

हे आमच्या बलुच बांधवांनो! आमचे ऐका

ਪਿਯ ਗਾਡਨ ਕੇ ਹੇਤ ਇਹਾ ਆਈ ਹਮ ਸਭ ਅਬ ॥
पिय गाडन के हेत इहा आई हम सभ अब ॥

आम्ही सर्वजण आमच्या प्रिय पतीला पाठिंबा देण्यासाठी येथे आलो आहोत.

ਯਾ ਸੌ ਆਨਿ ਜਨਾਜੋ ਅਬੈ ਸਵਾਰਿਯੈ ॥
या सौ आनि जनाजो अबै सवारियै ॥

आता त्याच्या अंत्यसंस्काराची (अर्थी) चांगली काळजी घ्या.

ਹੋ ਹਮਰੇ ਗੁਨ ਔਗੁਨ ਨ ਹ੍ਰਿਦੈ ਬਿਚਾਰਿਯੈ ॥੫॥
हो हमरे गुन औगुन न ह्रिदै बिचारियै ॥५॥

आणि आमच्या गुणांचा विचार करू नका. ५.

ਉਸਟਨ ਤੇ ਸਭ ਉਤਰਿ ਬਲੋਚ ਤਹਾ ਗਏ ॥
उसटन ते सभ उतरि बलोच तहा गए ॥

उंटावरून उतरून सर्व बलुच तेथे गेले.

ਨੀਤ ਖੈਰ ਕੀ ਫਾਤਯਾ ਦੇਤ ਊਹਾ ਭਏ ॥
नीत खैर की फातया देत ऊहा भए ॥

ते तिथे खैरातचा फत्या वाचायला आले.

ਤਾ ਕੋ ਪਰੇ ਸੁਮਾਰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਕੀ ਜ੍ਯੋਂ ਨਿਰਖ ॥
ता को परे सुमार म्रितक की ज्यों निरख ॥

(मग) त्याला मेल्यासारखा पडलेला पाहून

ਹੋ ਨਿਕਟ ਇਸਥਿਤਹ ਭਏ ਗੜਾ ਕੋ ਗੋਰ ਲਖਿ ॥੬॥
हो निकट इसथितह भए गड़ा को गोर लखि ॥६॥

खड्डा कबरी समजून ते त्याच्या शेजारी उभे राहिले. 6.

ਲੀਨੀ ਖਾਟ ਉਠਾਇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਤਿਹ ਜਾਨਿ ਕੈ ॥
लीनी खाट उठाइ म्रितक तिह जानि कै ॥

तो मेला आहे असे समजून त्यांनी त्याचा पलंग घेतला.

ਸਕਿਯੋ ਨ ਭੇਦ ਅਭੇਦ ਕਛੂ ਪਹਿਚਾਨਿ ਕੈ ॥
सकियो न भेद अभेद कछू पहिचानि कै ॥

त्याचे रहस्य काहीही समजू शकले नाही.

ਜਬ ਤਾ ਪੈ ਸਭ ਹੀ ਇਸਥਿਤ ਭੇ ਆਇ ਕੈ ॥
जब ता पै सभ ही इसथित भे आइ कै ॥

जेव्हा ते सर्वजण (खड्ड्यात) येऊन उभे राहिले

ਹੋ ਡਾਰਿ ਫਾਸਿਯਨ ਗਡਹੇ ਦਏ ਗਿਰਾਇ ਕੈ ॥੭॥
हो डारि फासियन गडहे दए गिराइ कै ॥७॥

(मग त्या स्त्रियांनी) गळ्यात फास घालून खड्ड्यात टाकले.७.

ਏਕ ਗਾਵ ਤੇ ਦੌਰਿ ਆਫੂ ਲ੍ਰਯਾਵਤਿ ਭਈ ॥
एक गाव ते दौरि आफू ल्रयावति भई ॥

एक (स्त्री) धावत गावातून अफू घेऊन आली.