श्री दसाम ग्रंथ

पान - 620

ਖੋਦਿ ਕੈ ਬਹੁ ਭਾਤਿ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਪੂਜਿ ਅਰਧ ਦਿਸਾਨ ॥

खोदि कै बहु भाति प्रिथवी पूजि अरध दिसान ॥

अनेक मार्गांनी पृथ्वी खोदून अर्ध्या वाटेवर आल्यावर

ਅੰਤਿ ਭੇਦ ਬਿਲੋਕੀਆ ਮੁਨਿ ਬੈਠਿ ਸੰਜੁਤ ਧ੍ਯਾਨ ॥

अंति भेद बिलोकीआ मुनि बैठि संजुत ध्यान ॥

विविध मार्गांनी पृथ्वी खोदत असताना, सर्व दिशा तपासत असताना त्यांना शेवटी कपिला ऋषी औषधोपचारात दिसले.

ਪ੍ਰਿਸਟ ਪਾਛ ਬਿਲੋਕ ਬਾਜ ਸਮਾਜ ਰੂਪ ਅਨੂਪ ॥

प्रिसट पाछ बिलोक बाज समाज रूप अनूप ॥

(त्याच्या) पाठीमागे त्याला संपूर्ण सजावट असलेला घोडा दिसला.

ਲਾਤ ਭੇ ਮੁਨਿ ਮਾਰਿਓ ਅਤਿ ਗਰਬ ਕੈ ਸੁਤ ਭੂਪ ॥੭੨॥

लात भे मुनि मारिओ अति गरब कै सुत भूप ॥७२॥

त्यांनी त्याच्या पाठीमागे असलेला घोडा आणि त्या राजपुत्रांना त्यांच्या अभिमानाने ऋषींच्या पायाने मारताना पाहिले.72.

ਧ੍ਰਯਾਨ ਛੂਟ ਤਬੈ ਮੁਨੀ ਦ੍ਰਿਗ ਜ੍ਵਾਲ ਮਾਲ ਕਰਾਲ ॥

ध्रयान छूट तबै मुनी द्रिग ज्वाल माल कराल ॥

तेव्हा ऋषींचे लक्ष गेले आणि (त्यांच्या) डोळ्यांतून अग्नीच्या भीषण ज्वाळा निघाल्या.

ਭਾਤਿ ਭਾਤਿਨ ਸੋ ਉਠੀ ਜਨੁ ਸਿੰਧ ਅਗਨਿ ਬਿਸਾਲ ॥

भाति भातिन सो उठी जनु सिंध अगनि बिसाल ॥

ऋषींची औषधी भंगली आणि त्यांच्या आतून विविध प्रकारच्या प्रचंड आगी निर्माण झाल्या

ਭਸਮਿ ਭੂਤ ਭਏ ਸਬੇ ਨ੍ਰਿਪ ਲਛ ਪੁਤ੍ਰ ਸੁ ਨੈਨ ॥

भसमि भूत भए सबे न्रिप लछ पुत्र सु नैन ॥

(सागर) राजाचे लाख पुत्र त्याच्या नान (अग्नी) सह भूत झाले.

ਬਾਜ ਰਾਜ ਸੁ ਸੰਪਦਾ ਜੁਤ ਅਸਤ੍ਰ ਸਸਤ੍ਰ ਸੁ ਸੈਨ ॥੭੩॥

बाज राज सु संपदा जुत असत्र ससत्र सु सैन ॥७३॥

त्या आगीत राजाचे एक लाख पुत्र आणि त्यांचे घोडे, शस्त्रे, शस्त्रे आणि सेना राख झाली.७३.

ਮਧੁਭਾਰ ਛੰਦ ॥

मधुभार छंद ॥

मधुभार सताळा

ਭਏ ਭਸਮਿ ਭੂਤ ॥

भए भसमि भूत ॥

सेवन

ਨ੍ਰਿਪ ਸਰਬ ਪੂਤ ॥

न्रिप सरब पूत ॥

राजा (सागर) सर्व राजकुमार

ਜੁਤ ਸੁਭਟ ਸੈਨ ॥

जुत सुभट सैन ॥

सैन्यासह

ਸੁੰਦਰ ਸੁਬੈਨ ॥੭੪॥

सुंदर सुबैन ॥७४॥

राजाचे सर्व पुत्र भस्मासूर झाले आणि विलाप करताना त्याच्या सर्व सैन्याचा नाश झाला.74

ਸੋਭਾ ਅਪਾਰ ॥

सोभा अपार ॥

(ज्याचे) वैभव अपार होते

ਸੁੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ॥

सुंदर कुमार ॥

आणि जे खूप सुंदर होते.

ਜਬ ਜਰੇ ਸਰਬ ॥

जब जरे सरब ॥

जेव्हा सर्व जळून गेले

ਤਬ ਤਜਾ ਗਰਬ ॥੭੫॥

तब तजा गरब ॥७५॥

ते परम वैभवाचे भाव जळून खाक झाले तेव्हा सर्वांच्या अभिमानाचा नाश झाला.७५.

ਬਾਹੂ ਅਜਾਨ ॥

बाहू अजान ॥

गुडघ्यापर्यंत हात ठेवून जळत (पाहणे) (सोबत गेले),

ਸੋਭਾ ਮਹਾਨ ॥

सोभा महान ॥

महान सौंदर्य,

ਦਸ ਚਾਰਿ ਵੰਤ ॥

दस चारि वंत ॥

चौदा गुण,

ਸੂਰਾ ਦੁਰੰਤ ॥੭੬॥

सूरा दुरंत ॥७६॥

तो सर्वात शक्तिशाली परमेश्वर अत्यंत तेजस्वी आहे आणि चारही दिशांचे योद्धे त्याला घाबरतात.76.

ਜਾਰਿ ਭਾਜੇ ਬੀਰ ॥

जारि भाजे बीर ॥

खड्ड्यातील योद्धे जळताना (सोबत गेले) पाहून

ਹੁਐ ਚਿਤਿ ਅਧੀਰ ॥

हुऐ चिति अधीर ॥

अधीर झालो

ਦਿਨੋ ਸੰਦੇਸ ॥

दिनो संदेस ॥

आणि जाऊन (राजपुत्रांच्या स्थितीचा) निरोप दिला.

ਜਹ ਸਾਗਰ ਦੇਸ ॥੭੭॥

जह सागर देस ॥७७॥

जळून खाक झालेले काही योद्धे अधीरतेने राजाकडे धावले आणि त्यांनी राजा सागरला सर्व प्रकार सांगितला.77.

ਲਹਿ ਸਾਗਰ ਬੀਰ ॥

लहि सागर बीर ॥

सागरने (त्या) योद्ध्यांना ओळखले.

ਹ੍ਵੈ ਚਿਤਿ ਅਧੀਰ ॥

ह्वै चिति अधीर ॥

(मग) चित् अधीर झाला

ਪੁਛੇ ਸੰਦੇਸ ॥

पुछे संदेस ॥

आणि पुत्रांचे वर्तन

ਪੂਤਨ ਸੁਬੇਸ ॥੭੮॥

पूतन सुबेस ॥७८॥

हे पाहून सागर राजाने अधीरतेने आपल्या मुलांची बातमी विचारली.

ਕਰਿ ਜੋਰਿ ਸਰਬ ॥

करि जोरि सरब ॥

अभिमान सोडून

ਭਟ ਛੋਰਿ ਗਰਬ ॥

भट छोरि गरब ॥

आणि हात जोडून (योद्धे)

ਉਚਰੇ ਬੈਨ ॥

उचरे बैन ॥

शब्द उच्चारले (पण त्यांच्या) डोळ्यात

ਜਲ ਚੁਅਤ ਨੈਨ ॥੭੯॥

जल चुअत नैन ॥७९॥

मग त्या सर्वांनी आपापल्या पराक्रमाबद्दल सांगितले आणि त्या योद्ध्यांचा अट्टाहास कसा नष्ट झाला हे देखील सांगितले, हे सांगताना त्यांच्या डोळ्यातून अश्रू वाहत होते.79.

ਭੂਅ ਫੇਰਿ ਬਾਜ ॥

भूअ फेरि बाज ॥

हे महान आणि महान राजा!

ਜਿਣਿ ਸਰਬ ਰਾਜ ॥

जिणि सरब राज ॥

(त्यांनी) यज्ञाच्या घोड्यावर स्वार होऊन संपूर्ण भूमीवर फिरले

ਸਬ ਸੰਗ ਲੀਨ ॥

सब संग लीन ॥

आणि सर्व राजांना जिंकून

ਨ੍ਰਿਪ ਬਰ ਪ੍ਰਬੀਨ ॥੮੦॥

न्रिप बर प्रबीन ॥८०॥

दूतांनी हे सांगितले की त्याच्या मुलांनी आपल्या घोड्याला संपूर्ण पृथ्वीवर फिरण्यास कारणीभूत ठरविले आणि सर्व राजांना जिंकून घेतले आणि त्यांना सोबत घेतले.80.