श्री दसाम ग्रंथ

पान - 596


ਛਾਗੜਦੰ ਛੂਟੇ ਬਾਗੜਦੰ ਬਾਣੰ ॥
छागड़दं छूटे बागड़दं बाणं ॥

बाण सोडले जात आहेत.

ਰਾਗੜਦੰ ਰੋਕੀ ਦਾਗੜਦੰ ਦਿਸਾਣੰ ॥੪੪੬॥
रागड़दं रोकी दागड़दं दिसाणं ॥४४६॥

राजा सुटला आणि तो आपल्या सैन्यासह पळून गेला, बाण सोडल्याने सर्व दिशा व्यापल्या गेल्या.446.

ਮਾਗੜਦੰ ਮਾਰੇ ਬਾਗੜਦੰ ਬਾਣੰ ॥
मागड़दं मारे बागड़दं बाणं ॥

बाण मारले जात आहेत.

ਟਾਗੜਦੰ ਟੂਟੇ ਤਾਗੜਦੰ ਤਾਣੰ ॥
टागड़दं टूटे तागड़दं ताणं ॥

(शत्रूचे) हृदय तुटत आहे.

ਲਾਗੜਦੰ ਲਾਗੇ ਦਾਗੜਦੰ ਦਾਹੇ ॥
लागड़दं लागे दागड़दं दाहे ॥

(अग्नी-बाणांचे) जाळले गेले आहेत.

ਡਾਗੜਦੰ ਡਾਰੇ ਬਾਗੜਦੰ ਬਾਹੇ ॥੪੪੭॥
डागड़दं डारे बागड़दं बाहे ॥४४७॥

बाण सोडल्याने सर्वांचा अभिमान धुळीला मिळाला, बाणांच्या प्रहाराने सर्व योद्धे क्षीण झाले, त्यांच्या हातातून शस्त्रे खाली पडली.447.

ਬਾਗੜਦੰ ਬਰਖੇ ਫਾਗੜਦੰ ਫੂਲੰ ॥
बागड़दं बरखे फागड़दं फूलं ॥

फुलांचा पाऊस पडत आहे.

ਮਾਗੜਦੰ ਮਿਟਿਓ ਸਾਗੜਦੰ ਸੂਲੰ ॥
मागड़दं मिटिओ सागड़दं सूलं ॥

(संभळवासीयांचे) दुःख संपले आहे.

ਮਾਗੜਦੰ ਮਾਰਿਓ ਭਾਗੜਦੰ ਭੂਪੰ ॥
मागड़दं मारिओ भागड़दं भूपं ॥

राजाला मारले आहे.

ਕਾਗੜਦੰ ਕੋਪੇ ਰਾਗੜਦੰ ਰੂਪੰ ॥੪੪੮॥
कागड़दं कोपे रागड़दं रूपं ॥४४८॥

आकाशातून फुलांचा वर्षाव झाला आणि अशा प्रकारे संकट संपले, क्रोधाने कल्की अवताराने राजाला मारले.448.

ਜਾਗੜਦੰ ਜੰਪੈ ਪਾਗੜਦੰ ਪਾਨੰ ॥
जागड़दं जंपै पागड़दं पानं ॥

जय-जय-कर ('पणन') आवाज.

ਦਾਗੜਦੰ ਦੇਵੰ ਆਗੜਦੰ ਆਨੰ ॥
दागड़दं देवं आगड़दं आनं ॥

देवता उपस्थित आहेत.

ਸਾਗੜਦੰ ਸਿਧੰ ਕਾਗੜਦੰ ਕ੍ਰਿਤ ॥
सागड़दं सिधं कागड़दं क्रित ॥

नीतिमान लोक (कल्किचे)

ਬਾਗੜਦੰ ਬਨਾਏ ਕਾਗੜਦੰ ਕਬਿਤੰ ॥੪੪੯॥
बागड़दं बनाए कागड़दं कबितं ॥४४९॥

देवता समोरून आले आणि भगवान (कल्कि) चे पाय धरून त्यांची स्तुती केली, तपस्वींनी देखील परमेश्वराच्या स्तुतीमध्ये महाकाव्ये रचली.449.

ਰਾਗੜਦੰ ਗਾਵੈ ਕਾਗੜਦੰ ਕਬਿਤੰ ॥
रागड़दं गावै कागड़दं कबितं ॥

(चार लोक) कविता गातात.

ਧਾਗੜਦੰ ਧਾਵੈ ਬਾਗੜਦੰ ਬਿਤ੍ਰੰ ॥
धागड़दं धावै बागड़दं बित्रं ॥

सेवक किंवा लागी ('ब्रिटन') पळून जात आहेत.

ਹਾਗੜਦੰ ਹੋਹੀ ਜਾਗੜਦੰ ਜਾਤ੍ਰਾ ॥
हागड़दं होही जागड़दं जात्रा ॥

त्यांच्याकडून कल्किचे दर्शन ('जत्रा') होत आहे.

ਨਾਗੜਦੰ ਨਾਚੈ ਪਾਗੜਦੰ ਪਾਤ੍ਰਾ ॥੪੫੦॥
नागड़दं नाचै पागड़दं पात्रा ॥४५०॥

परमेश्वराच्या जयजयकारासाठी महाकाव्ये गायली गेली आणि चारही बाजूंनी परमेश्वराची स्तुती झाली, धार्मिक लोक तीर्थयात्रा करू लागले आणि परमेश्वराचे खरे भक्त नाचू लागले.450.

ਪਾਧਰੀ ਛੰਦ ॥
पाधरी छंद ॥

पाढारी श्लोक

ਸੰਭਰ ਨਰੇਸ ਮਾਰਿਓ ਨਿਦਾਨ ॥
संभर नरेस मारिओ निदान ॥

शेवटी संभलचा राजा मारला गेला.

ਢੋਲੰ ਮਿਦੰਗ ਬਜੇ ਪ੍ਰਮਾਨ ॥
ढोलं मिदंग बजे प्रमान ॥

ढोल आणि नगारे हे नियमानुसार वाजवले जायचे ('प्रमण').

ਭਾਜੇ ਸੁਬੀਰ ਤਜਿ ਜੁਧ ਤ੍ਰਾਸਿ ॥
भाजे सुबीर तजि जुध त्रासि ॥

वीर भीतीमुळे युद्धातून पळून जात आहेत.

ਤਜਿ ਸਸਤ੍ਰ ਸਰਬ ਹ੍ਵੈ ਚਿਤਿ ਨਿਰਾਸ ॥੪੫੧॥
तजि ससत्र सरब ह्वै चिति निरास ॥४५१॥

शेवटी, संभलचा राजा मारला गेला, लहान-मोठे ढोल वाजले, युद्धाने घाबरलेले योद्धे पळून गेले आणि निराश होऊन त्यांनी सर्व शस्त्रांचा त्याग केला.451.

ਬਰਖੰਤ ਦੇਵ ਪੁਹਪਣ ਬ੍ਰਿਸਟ ॥
बरखंत देव पुहपण ब्रिसट ॥

देवता फुलांचा वर्षाव करतात.

ਹੋਵੰਤ ਜਗ ਜਹ ਤਹ ਸੁ ਇਸਟ ॥
होवंत जग जह तह सु इसट ॥

जिथे (स्वतःच्या) इच्छेनुसार यज्ञ होऊ लागले आहेत.

ਪੂਜੰਤ ਲਾਗ ਦੇਵੀ ਕਰਾਲ ॥
पूजंत लाग देवी कराल ॥

ते भयंकर देवीच्या पूजेत मग्न झाले आहेत.

ਹੋਵੰਤ ਸਿਧ ਕਾਰਜ ਸੁ ਢਾਲ ॥੪੫੨॥
होवंत सिध कारज सु ढाल ॥४५२॥

देवतांनी फुलांचा वर्षाव केला आणि सर्वत्र संरक्षक देवाची पूजा केली गेली, लोकांनी भयंकर देवीची पूजा केली आणि अनेक कामे अंतिम झाली.452.

ਪਾਵੰਤ ਦਾਨ ਜਾਚਕ ਦੁਰੰਤ ॥
पावंत दान जाचक दुरंत ॥

अगणित ('दुरांत') भिकारी भिक्षा घेत आहेत.

ਭਾਖੰਤ ਕ੍ਰਿਤ ਜਹ ਤਹ ਬਿਅੰਤ ॥
भाखंत क्रित जह तह बिअंत ॥

जेथे अंतहीन (लोक) यश (गौरव) गात आहेत.

ਜਗ ਧੂਪ ਦੀਪ ਜਗਿ ਆਦਿ ਦਾਨ ॥
जग धूप दीप जगि आदि दान ॥

धूप, दिवे, दान आणि यज्ञ इ.

ਹੋਵੰਤ ਹੋਮ ਬੇਦਨ ਬਿਧਾਨ ॥੪੫੩॥
होवंत होम बेदन बिधान ॥४५३॥

भिक्षुकांना दान मिळाले आणि सर्वत्र काव्ये रचली गेली, यज्ञ, धूप जाळणे, दिवे लावणे, दानधर्म वगैरे सर्व वैदिक संस्कारानुसार झाले.453.

ਪੂਜੰਤ ਲਾਗ ਦੇਬੀ ਦੁਰੰਤ ॥
पूजंत लाग देबी दुरंत ॥

(लोक) प्रचंड देवीची पूजा करू लागले आहेत.

ਤਜਿ ਸਰਬ ਕਾਮ ਜਹ ਤਹ ਮਹੰਤ ॥
तजि सरब काम जह तह महंत ॥

महंतांनी सर्व कर्माचा त्याग केला आहे.

ਬਾਧੀ ਧੁਜਾਨ ਪਰਮੰ ਪ੍ਰਚੰਡ ॥
बाधी धुजान परमं प्रचंड ॥

मोठे झेंडे (मंदिरांवर) बांधलेले आहेत.

ਪ੍ਰਚੁਰਿਓ ਸੁ ਧਰਮ ਖੰਡੇ ਅਖੰਡ ॥੪੫੪॥
प्रचुरिओ सु धरम खंडे अखंड ॥४५४॥

आश्रमाच्या प्रमुखांनी इतर सर्व कामे सोडून देवीची आराधना केली, पुन्हा शक्तिशाली देवीची स्थापना झाली आणि अशा प्रकारे परिपूर्ण धर्माचा प्रसार झाला.454.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਗ੍ਰੰਥੇ ਕਲਕੀ ਅਵਤਾਰ ਸੰਭਰ ਨਰੇਸ ਬਧਹ ਬਿਜਯ ਭਏਤ ਨਾਮ ਪ੍ਰਥਮ ਧਿਆਇ ਬਰਨਨੰ ਸਮਾਪਤੰ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੧॥
इति स्री बचित्र नाटक ग्रंथे कलकी अवतार संभर नरेस बधह बिजय भएत नाम प्रथम धिआइ बरननं समापतं सतु सुभम सतु ॥१॥

“संभलच्या राजाचा वध केल्यावर कल्की अवतार विजयी होतो-संभलच्या युद्धाचे वर्णन” या शीर्षकाच्या प्रकरणाचा शेवट बचित्तर नाटक.

ਅਥ ਦੇਸੰਤਰ ਜੁਧ ਕਥਨੰ ॥
अथ देसंतर जुध कथनं ॥

आता विविध देशांशी युद्धाचे वर्णन सुरू होते.

ਰਸਾਵਲ ਛੰਦ ॥
रसावल छंद ॥

रसाळ श्लोक

ਹਣ੍ਯੋ ਸੰਭਰੇਸੰ ॥
हण्यो संभरेसं ॥

सांभार (संभळ) चा राजा मारला गेला.

ਚਤੁਰ ਚਾਰੁ ਦੇਸੰ ॥
चतुर चारु देसं ॥

चौदा लोकांमध्ये

ਚਲੀ ਧਰਮ ਚਰਚਾ ॥
चली धरम चरचा ॥

धर्माची चर्चा सुरू झाली आहे.

ਕਰੈ ਕਾਲ ਅਰਚਾ ॥੪੫੫॥
करै काल अरचा ॥४५५॥

संभलचा राजा मारला गेला आणि चारही दिशांनी धर्माची चर्चा झाली, लोकांनी कल्किला नैवेद्य दाखवला.४५५.

ਜਿਤਿਓ ਦੇਸ ਐਸੇ ॥
जितिओ देस ऐसे ॥

अशा प्रकारे संपूर्ण देश जिंकला आहे.

ਚੜਿਓ ਕੋਪ ਕੈਸੇ ॥
चड़िओ कोप कैसे ॥

(मग कल्कि अवतार) क्रोधित होऊन स्वर्गारोहण झाला.

ਬੁਲਿਓ ਸਰਬ ਸੈਣੰ ॥
बुलिओ सरब सैणं ॥

(त्याने) संपूर्ण सैन्य बोलावले आहे

ਕਰੇ ਰਕਤ ਨੈਣੰ ॥੪੫੬॥
करे रकत नैणं ॥४५६॥

संपूर्ण देश जिंकला जात असताना, कल्किला राग आला आणि त्याने डोळे लाल करून आपल्या सर्व सैन्याला बोलावले.456.

ਦਈ ਜੀਤ ਬੰਬੰ ॥
दई जीत बंबं ॥

जितची घंटा वाजली.

ਗਡਿਓ ਜੁਧ ਖੰਭੰ ॥
गडिओ जुध खंभं ॥

युद्धभूमीत खांब तुटला आहे.