श्री दसाम ग्रंथ

पान - 1168


ਪਾਤਿਸਾਹ ਜਾਨਿਯਤ ਜਹਾ ਕੋ ॥
पातिसाह जानियत जहा को ॥

कोणाला त्या ठिकाणचा (किंवा जगाचा) राजा मानला जात असे.

ਬਿਸਨ ਮਤੀ ਰਾਨੀ ਤਾ ਕੇ ਘਰ ॥
बिसन मती रानी ता के घर ॥

त्याच्या घरी बिसन मती नावाची राणी होती.

ਪ੍ਰਗਟ ਕਲਾ ਜਨੁ ਭਈ ਨਿਸਾ ਕਰ ॥੨॥
प्रगट कला जनु भई निसा कर ॥२॥

(असे वाटले) जणू चंद्राची कला प्रकाशित झाली आहे. 2.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दुहेरी:

ਬਿਸਨ ਕੇਤੁ ਬੇਸ੍ਵਾ ਭਏ ਨਿਸ ਦਿਨ ਭੋਗ ਕਮਾਇ ॥
बिसन केतु बेस्वा भए निस दिन भोग कमाइ ॥

बिसन केतुला एका वेश्येने पछाडले आणि रात्रंदिवस (तिच्याशी) वासना केली.

ਬਿਸਨ ਮਤੀ ਤ੍ਰਿਯ ਕੇ ਸਦਨ ਭੂਲਿ ਨ ਕਬਹੂੰ ਜਾਇ ॥੩॥
बिसन मती त्रिय के सदन भूलि न कबहूं जाइ ॥३॥

पण बिसन कधीही न विसरता मतीच्या घरी गेला. 3.

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਰਾਨੀ ਸਖੀ ਪਠੀ ਬੇਸ੍ਵਾ ਪਹਿ ॥
रानी सखी पठी बेस्वा पहि ॥

राणीने कुशल गणिकेकडे पाठवले

ਦੈ ਧਨੁ ਅਧਿਕ ਭਾਤਿ ਐਸੀ ਕਹਿ ॥
दै धनु अधिक भाति ऐसी कहि ॥

आणि बरेच पैसे देऊन असे म्हटले (त्याला म्हणायचे)

ਬਿਸਨ ਕੇਤੁ ਕੌ ਜੌ ਤੂ ਮਾਰੈ ॥
बिसन केतु कौ जौ तू मारै ॥

की जर तुम्ही बिसन केतु राजाला माराल

ਬਿਸਨ ਮਤੀ ਦਾਰਦਿ ਤਵ ਟਾਰੈ ॥੪॥
बिसन मती दारदि तव टारै ॥४॥

मग बिसन मती तुझी सर्व दारिद्र्य दूर करेल. 4.

ਸਹਚਰਿ ਜਬ ਐਸੀ ਬਿਧਿ ਕਹੀ ॥
सहचरि जब ऐसी बिधि कही ॥

जेव्हा दासी (वेश्या) असे म्हणाली

ਬੇਸ੍ਵਾ ਬੈਨ ਸੁਨਤ ਚੁਪ ਰਹੀ ॥
बेस्वा बैन सुनत चुप रही ॥

(म्हणून) वेश्या बोलणे ऐकून गप्प बसली.

ਧਨ ਸਰਾਫ ਕੇ ਘਰ ਮੈ ਰਾਖੋ ॥
धन सराफ के घर मै राखो ॥

(तेव्हा तो म्हणाला) पैसे सराफांच्या घरी ठेवा

ਕਾਮ ਭਏ ਦੀਜੈ ਮੁਹਿ ਭਾਖੋ ॥੫॥
काम भए दीजै मुहि भाखो ॥५॥

आणि ते पूर्ण झाल्यावर द्या. (असे करून) मला सांग. ५.

ਸੂਰਜ ਛਪਾ ਰੈਨਿ ਹ੍ਵੈ ਆਈ ॥
सूरज छपा रैनि ह्वै आई ॥

सूर्य मावळला आणि रात्र झाली.

ਤਬ ਬੇਸ੍ਵਾ ਨ੍ਰਿਪ ਬੋਲਿ ਪਠਾਈ ॥
तब बेस्वा न्रिप बोलि पठाई ॥

तेव्हा राजाने वेश्येला बोलावले.

ਬਸਤ੍ਰ ਅਨੂਪ ਪਹਿਰਿ ਤਹ ਗਈ ॥
बसत्र अनूप पहिरि तह गई ॥

(ती) अतिशय सुंदर कवच परिधान करून तेथे गेली

ਬਹੁ ਬਿਧਿ ਤਾਹਿ ਰਿਝਾਵਤ ਭਈ ॥੬॥
बहु बिधि ताहि रिझावत भई ॥६॥

आणि त्याला अनेक प्रकारे प्रसन्न करू लागला. 6.

ਅੜਿਲ ॥
अड़िल ॥

अविचल:

ਭਾਤਿ ਅਨਿਕ ਨ੍ਰਿਪ ਸੰਗ ਸੁ ਕੇਲ ਕਮਾਇ ਕੈ ॥
भाति अनिक न्रिप संग सु केल कमाइ कै ॥

राजाशी खेळून

ਸੋਇ ਰਹੀ ਤਿਹ ਸਾਥ ਤਰੁਨਿ ਲਪਟਾਇ ਕੈ ॥
सोइ रही तिह साथ तरुनि लपटाइ कै ॥

वेश्या त्याच्याबरोबर झोपली.

ਅਰਧ ਰਾਤ੍ਰਿ ਜਬ ਗਈ ਉਠੀ ਤਬ ਜਾਗਿ ਕਰਿ ॥
अरध रात्रि जब गई उठी तब जागि करि ॥

मध्यरात्र झाली तेव्हा राजा

ਹੋ ਪ੍ਰੀਤਿ ਰੀਤਿ ਰਾਜਾ ਕੀ ਚਿਤ ਤੇ ਤ੍ਯਾਗਿ ਕਰਿ ॥੭॥
हो प्रीति रीति राजा की चित ते त्यागि करि ॥७॥

प्रेम विसरून ती जागी झाली. ७.

ਲੈ ਜਮਧਰ ਤਾਹੀ ਕੋ ਤਾਹਿ ਪ੍ਰਹਾਰਿ ਕੈ ॥
लै जमधर ताही को ताहि प्रहारि कै ॥

खंजीर घेऊन त्याची हत्या केली

ਉਠਿ ਰੁਦਿਨ ਕਿਯ ਆਪਿ ਕਿਲਕਟੀ ਮਾਰਿ ਕੈ ॥
उठि रुदिन किय आपि किलकटी मारि कै ॥

आणि ती उठून रडायला लागली.

ਨਿਰਖਹੁ ਸਭ ਜਨ ਆਇ ਕਹਾ ਕਾਰਨ ਭਯੋ ॥
निरखहु सभ जन आइ कहा कारन भयो ॥

सर्व लोक आले आणि त्यांनी पाहिले आणि (विचारले) काय झाले.

ਹੋ ਤਸਕਰ ਕੋਊ ਸੰਘਾਰਿ ਅਬੈ ਨ੍ਰਿਪ ਕੋ ਗਯੋ ॥੮॥
हो तसकर कोऊ संघारि अबै न्रिप को गयो ॥८॥

(वेश्या म्हणू लागली की) एका चोराने राजाला मारले आहे. 8.

ਧੂਮ ਨਗਰ ਮੌ ਪਰੀ ਸਕਲ ਉਠਿ ਜਨ ਧਏ ॥
धूम नगर मौ परी सकल उठि जन धए ॥

शहरात गोंधळाचे वातावरण होते. सर्व लोक (तेथे) पळून गेले.

ਮ੍ਰਿਤਕ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਕਹ ਆਨਿ ਸਕਲ ਨਿਰਖਤ ਭਏ ॥
म्रितक न्रिपति कह आनि सकल निरखत भए ॥

सर्वजण राजाच्या मृतदेहाकडे पाहू लागले.

ਹਾਇ ਹਾਇ ਕਰਿ ਗਿਰਹ ਧਰਨਿ ਮੁਰਛਾਇ ਕਰਿ ॥
हाइ हाइ करि गिरह धरनि मुरछाइ करि ॥

हाय हाय म्हणत ते जमिनीवर बेशुद्ध पडले.

ਹੋ ਧੂਰਿ ਡਾਰਿ ਸਿਰ ਗਿਰਹਿ ਧਰਨਿ ਦੁਖ ਪਾਇ ਕਰਿ ॥੯॥
हो धूरि डारि सिर गिरहि धरनि दुख पाइ करि ॥९॥

त्यांनी डोक्यावर घाण घातली आणि दु:खी अवस्थेत (अपवित्र होऊन) जमिनीवर पडले. ९.

ਬਿਸਨ ਮਤੀ ਹੂੰ ਤਹਾ ਤਬੈ ਆਵਤ ਭਈ ॥
बिसन मती हूं तहा तबै आवत भई ॥

तेव्हा बिसन मतीही तेथे आली.

ਨਿਰਖਿ ਰਾਇ ਕਹ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੁਖਾਕੁਲਿ ਅਧਿਕ ਭੀ ॥
निरखि राइ कह म्रितक दुखाकुलि अधिक भी ॥

राजा मेलेला पाहून ती शोकाने व्याकूळ झाली.

ਲੂਟਿ ਧਾਮ ਬੇਸ੍ਵਾ ਕੋ ਲਿਯਾ ਸੁਧਾਰਿ ਕੈ ॥
लूटि धाम बेस्वा को लिया सुधारि कै ॥

त्या वेश्येचे घर चांगलेच लुटले गेले

ਹੋ ਤਿਸੀ ਕਟਾਰੀ ਸਾਥ ਉਦਰ ਤਿਹ ਫਾਰਿ ਕੈ ॥੧੦॥
हो तिसी कटारी साथ उदर तिह फारि कै ॥१०॥

त्याच चाकूने वेश्येचे पोट फाडून. 10.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दुहेरी:

ਬਹੁਰਿ ਕਟਾਰੀ ਕਾਢਿ ਸੋ ਹਨਨ ਲਗੀ ਉਰ ਮਾਹਿ ॥
बहुरि कटारी काढि सो हनन लगी उर माहि ॥

मग तिने (त्याच्या पोटातून) खंजीर काढला आणि (तिच्या) हृदयात वार करायला सुरुवात केली.

ਸਹਚਰੀ ਗਹਿ ਲਈ ਲਗਨ ਦਈ ਤਿਹ ਨਾਹਿ ॥੧੧॥
सहचरी गहि लई लगन दई तिह नाहि ॥११॥

पण दासीने धरले आणि त्याला हात लावू दिला नाही. 11.

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਪ੍ਰਥਮ ਮਾਰਿ ਪਤਿ ਪੁਨਿ ਤਿਹ ਮਾਰਾ ॥
प्रथम मारि पति पुनि तिह मारा ॥

आधी पतीला मारले, नंतर तिला (वेश्या) मारले.

ਭੇਦ ਅਭੇਦ ਕਿਨੂੰ ਨ ਬਿਚਾਰਾ ॥
भेद अभेद किनूं न बिचारा ॥

पण भेडा अभेदा कोणी मानत नाही.

ਰਾਜ ਪੁਤ੍ਰ ਅਪਨੇ ਕੌ ਦੀਨਾ ॥
राज पुत्र अपने कौ दीना ॥

त्याने आपल्या मुलाला राज्य दिले.

ਐਸੋ ਚਰਿਤ ਚੰਚਲਾ ਕੀਨਾ ॥੧੨॥੧॥
ऐसो चरित चंचला कीना ॥१२॥१॥

असा प्रकार एका महिलेने केला होता. १२.१.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਦੋਇ ਸੌ ਚੌਅਨ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੨੫੪॥੪੭੮੨॥ਅਫਜੂੰ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे दोइ सौ चौअन चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥२५४॥४७८२॥अफजूं॥

श्री चरित्रोपाख्यानातील त्रिचरित्रातील मंत्री भूप संबदाच्या २५४ व्या चरित्राची सांगता येथे आहे, सर्व शुभ आहे. २५४.४७८२. चालते

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दुहेरी:

ਦੌਲਾ ਕੀ ਗੁਜਰਾਤਿ ਮੈ ਬਸਤ ਸੁ ਲੋਕ ਅਪਾਰ ॥
दौला की गुजराति मै बसत सु लोक अपार ॥

डौलाच्या गुजरातमध्ये (शहर) बरेच लोक राहत होते.

ਚਾਰਿ ਬਰਨ ਤਿਹ ਠਾ ਰਹੈ ਊਚ ਨੀਚ ਸਰਦਾਰ ॥੧॥
चारि बरन तिह ठा रहै ऊच नीच सरदार ॥१॥

त्यात उच्च-नीच आणि चार जातींचे सरदार राहत होते. १.