श्री दसाम ग्रंथ

पान - 45


ਰਸਾਵਲ ਛੰਦ ॥
रसावल छंद ॥

रसाळ श्लोक

ਜਿਤੇ ਰਾਮ ਹੁਏ ॥
जिते राम हुए ॥

अवतार घेतलेले सर्व राम,

ਸਭੈ ਅੰਤਿ ਮੂਏ ॥
सभै अंति मूए ॥

शेवटी निधन झाले.

ਜਿਤੇ ਕ੍ਰਿਸਨ ਹ੍ਵੈ ਹੈ ॥
जिते क्रिसन ह्वै है ॥

अवतार घेतलेले सर्व कृष्ण,

ਸਭੈ ਅੰਤਿ ਜੈ ਹੈ ॥੭੦॥
सभै अंति जै है ॥७०॥

सर्वांचे निधन झाले.70.

ਜਿਤੇ ਦੇਵ ਹੋਸੀ ॥
जिते देव होसी ॥

भविष्यात अस्तित्वात येणारे सर्व देव,

ਸਭੈ ਅੰਤ ਜਾਸੀ ॥
सभै अंत जासी ॥

ते सर्व शेवटी कालबाह्य होतील.

ਜਿਤੇ ਬੋਧ ਹ੍ਵੈ ਹੈ ॥
जिते बोध ह्वै है ॥

सर्व बुद्ध जे अस्तित्वात आले,

ਸਭੈ ਅੰਤਿ ਛੈ ਹੈ ॥੭੧॥
सभै अंति छै है ॥७१॥

शेवटी कालबाह्य झाले.71.

ਜਿਤੇ ਦੇਵ ਰਾਯੰ ॥
जिते देव रायं ॥

सर्व देव-राजे, जे अस्तित्वात आले,

ਸਭੈ ਅੰਤ ਜਾਯੰ ॥
सभै अंत जायं ॥

शेवटी निधन झाले.

ਜਿਤੇ ਦਈਤ ਏਸੰ ॥
जिते दईत एसं ॥

सर्व राक्षस-राजे, जे अस्तित्वात आले,

ਤਿਤ੍ਰਯੋ ਕਾਲ ਲੇਸੰ ॥੭੨॥
तित्रयो काल लेसं ॥७२॥

ते सर्व KAL.72 ने नष्ट केले.

ਨਰਸਿੰਘਾਵਤਾਰੰ ॥
नरसिंघावतारं ॥

अवतार नरसिंग

ਵਹੇ ਕਾਲ ਮਾਰੰ ॥
वहे काल मारं ॥

केएएलनेही मारले होते.

ਬਡੋ ਡੰਡਧਾਰੀ ॥
बडो डंडधारी ॥

ग्राइंडर दात (म्हणजे बोअर) सह अवतार

ਹਣਿਓ ਕਾਲ ਭਾਰੀ ॥੭੩॥
हणिओ काल भारी ॥७३॥

पराक्रमी KAL.73 ने मारला होता.

ਦਿਜੰ ਬਾਵਨੇਯੰ ॥
दिजं बावनेयं ॥

वामन, ब्राह्मण अवतार,

ਹਣਿਯੋ ਕਾਲ ਤੇਯੰ ॥
हणियो काल तेयं ॥

केएएलने मारला होता.

ਮਹਾ ਮਛ ਮੁੰਡੰ ॥
महा मछ मुंडं ॥

प्रशस्त तोंडाचा मासा अवतार,

ਫਧਿਓ ਕਾਲ ਝੁੰਡੰ ॥੭੪॥
फधिओ काल झुंडं ॥७४॥

KAL.74 द्वारे अडकले होते.

ਜਿਤੇ ਹੋਇ ਬੀਤੇ ॥
जिते होइ बीते ॥

जे सर्व अस्तित्वात आले होते,

ਤਿਤੇ ਕਾਲ ਜੀਤੇ ॥
तिते काल जीते ॥

ते सर्व काएलने जिंकले होते.

ਜਿਤੇ ਸਰਨਿ ਜੈ ਹੈ ॥
जिते सरनि जै है ॥

जे त्याच्या आश्रयाने जातील,

ਤਿਤਿਓ ਰਾਖਿ ਲੈ ਹੈ ॥੭੫॥
तितिओ राखि लै है ॥७५॥

ते सर्व त्याच्याद्वारे तारले जातील.75.

ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ ॥
भुजंग प्रयात छंद ॥

भुजंग प्रार्थना श्लोक

ਬਿਨਾ ਸਰਨਿ ਤਾਕੀ ਨ ਅਉਰੈ ਉਪਾਯੰ ॥
बिना सरनि ताकी न अउरै उपायं ॥

त्याच्या आश्रयाला आल्याशिवाय, रक्षणासाठी दुसरा उपाय नाही,

ਕਹਾ ਦੇਵ ਦਈਤੰ ਕਹਾ ਰੰਕ ਰਾਯੰ ॥
कहा देव दईतं कहा रंक रायं ॥

देव, दानव, गरीब किंवा राजा असो.

ਕਹਾ ਪਾਤਿਸਾਹੰ ਕਹਾ ਉਮਰਾਯੰ ॥
कहा पातिसाहं कहा उमरायं ॥

सार्वभौम असो आणि दरबारी असो,

ਬਿਨਾ ਸਰਨਿ ਤਾ ਕੀ ਨ ਕੋਟੈ ਉਪਾਯੰ ॥੭੬॥
बिना सरनि ता की न कोटै उपायं ॥७६॥

त्याच्या आश्रयाला आल्याशिवाय, संरक्षणासाठी लाखो उपाय निरुपयोगी होतील. ७६.

ਜਿਤੇ ਜੀਵ ਜੰਤੰ ਸੁ ਦੁਨੀਅੰ ਉਪਾਯੰ ॥
जिते जीव जंतं सु दुनीअं उपायं ॥

जगातील सर्व प्राणी त्यानेच निर्माण केले आहेत

ਸਭੈ ਅੰਤਿਕਾਲੰ ਬਲੀ ਕਾਲਿ ਘਾਯੰ ॥
सभै अंतिकालं बली कालि घायं ॥

शेवटी पराक्रमी KAL द्वारे मारले जाईल.

ਬਿਨਾ ਸਰਨਿ ਤਾ ਕੀ ਨਹੀ ਔਰ ਓਟੰ ॥
बिना सरनि ता की नही और ओटं ॥

त्याच्या आश्रयाशिवाय दुसरे संरक्षण नाही,

ਲਿਖੇ ਜੰਤ੍ਰ ਕੇਤੇ ਪੜੇ ਮੰਤ੍ਰ ਕੋਟੰ ॥੭੭॥
लिखे जंत्र केते पड़े मंत्र कोटं ॥७७॥

जरी अनेक यंत्रे लिहिली गेली आणि लाखो मंत्रांचे पठण केले गेले.77.

ਨਰਾਜ ਛੰਦ ॥
नराज छंद ॥

नरज श्लोक

ਜਿਤੇਕਿ ਰਾਜ ਰੰਕਯੰ ॥
जितेकि राज रंकयं ॥

अस्तित्वात आलेले सर्व राजे आणि पुतळे,

ਹਨੇ ਸੁ ਕਾਲ ਬੰਕਯੰ ॥
हने सु काल बंकयं ॥

KAL द्वारे मारले जातील याची खात्री आहे.

ਜਿਤੇਕਿ ਲੋਕ ਪਾਲਯੰ ॥
जितेकि लोक पालयं ॥

अस्तित्वात आलेले सर्व लोकपाल,

ਨਿਦਾਨ ਕਾਲ ਦਾਲਯੰ ॥੭੮॥
निदान काल दालयं ॥७८॥

शेवटी KAL.78 द्वारे मॅश केले जाईल.

ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਪਾਣਿ ਜੇ ਜਪੈ ॥
क्रिपाल पाणि जे जपै ॥

जे परम कालचे ध्यान करतात,

ਅਨੰਤ ਥਾਟ ਤੇ ਥਾਪੈ ॥
अनंत थाट ते थापै ॥

तलवार चालवणारे, ते संरक्षणासाठी असंख्य उपायांचा ठामपणे अवलंब करतात.

ਜਿਤੇਕਿ ਕਾਲ ਧਿਆਇ ਹੈ ॥
जितेकि काल धिआइ है ॥

ज्यांना काल आठवते,

ਜਗਤਿ ਜੀਤ ਜਾਇ ਹੈ ॥੭੯॥
जगति जीत जाइ है ॥७९॥

ते जग जिंकतात आणि निघून जातात.79.

ਬਚਿਤ੍ਰ ਚਾਰ ਚਿਤ੍ਰਯੰ ॥
बचित्र चार चित्रयं ॥

तो परम काल परम शुद्ध आहे,

ਪਰਮਯੰ ਪਵਿਤ੍ਰਯੰ ॥
परमयं पवित्रयं ॥

ज्याची प्रतिमा अलौकिक आणि विजयी आहे.

ਅਲੋਕ ਰੂਪ ਰਾਜਿਯੰ ॥
अलोक रूप राजियं ॥

तो अलौकिक सौंदर्याने सजलेला आहे,

ਸੁਣੇ ਸੁ ਪਾਪ ਭਾਜਿਯੰ ॥੮੦॥
सुणे सु पाप भाजियं ॥८०॥

त्याचे नाम ऐकून सर्व पापे पळून जातात.80.

ਬਿਸਾਲ ਲਾਲ ਲੋਚਨੰ ॥
बिसाल लाल लोचनं ॥

ज्याचे डोळे रुंद आणि लाल आहेत,

ਬਿਅੰਤ ਪਾਪ ਮੋਚਨੰ ॥
बिअंत पाप मोचनं ॥

आणि जो असंख्य पापांचा नाश करणारा आहे.

ਚਮਕ ਚੰਦ੍ਰ ਚਾਰਯੰ ॥
चमक चंद्र चारयं ॥

त्याच्या चेहऱ्याची चमक चंद्रापेक्षाही सुंदर आहे

ਅਘੀ ਅਨੇਕ ਤਾਰਯੰ ॥੮੧॥
अघी अनेक तारयं ॥८१॥

आणि ज्याने अनेक पाप्यांना पार पाडले.81.

ਰਸਾਵਲ ਛੰਦ ॥
रसावल छंद ॥

रसाळ श्लोक

ਜਿਤੇ ਲੋਕ ਪਾਲੰ ॥
जिते लोक पालं ॥

सर्व लोकपाल

ਤਿਤੇ ਜੇਰ ਕਾਲੰ ॥
तिते जेर कालं ॥

KAL च्या अधीन आहेत.

ਜਿਤੇ ਸੂਰ ਚੰਦ੍ਰੰ ॥
जिते सूर चंद्रं ॥

सर्व सूर्य आणि चंद्र आणि

ਕਹਾ ਇੰਦ੍ਰ ਬਿੰਦ੍ਰੰ ॥੮੨॥
कहा इंद्र बिंद्रं ॥८२॥

इंद्र आणि वामनसुद्धा (कालच्या अधीन आहेत. 82.

ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ ॥
भुजंग प्रयात छंद ॥

भुजंग प्रार्थना श्लोक

ਫਿਰੈ ਚੌਦਹੂੰ ਲੋਕਯੰ ਕਾਲ ਚਕ੍ਰੰ ॥
फिरै चौदहूं लोकयं काल चक्रं ॥

सर्व चौदा जगे कालच्या आदेशाखाली आहेत.

ਸਭੈ ਨਾਥ ਨਾਥੇ ਭ੍ਰਮੰ ਭਉਹ ਬਕੰ ॥
सभै नाथ नाथे भ्रमं भउह बकं ॥

तिरकस भुवया फिरवून त्याने सर्व नाथांना तार केले आहे.

ਕਹਾ ਰਾਮ ਕ੍ਰਿਸਨੰ ਕਹਾ ਚੰਦ ਸੂਰੰ ॥
कहा राम क्रिसनं कहा चंद सूरं ॥

राम-कृष्ण असो, चंद्र-सूर्य असो,

ਸਭੈ ਹਾਥ ਬਾਧੇ ਖਰੇ ਕਾਲ ਹਜੂਰੰ ॥੮੩॥
सभै हाथ बाधे खरे काल हजूरं ॥८३॥

KAL.83 च्या उपस्थितीत सर्वजण हात जोडून उभे आहेत.

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥
स्वैया ॥

स्वय्या.

ਕਾਲ ਹੀ ਪਾਇ ਭਯੋ ਭਗਵਾਨ ਸੁ ਜਾਗਤ ਯਾ ਜਗ ਜਾ ਕੀ ਕਲਾ ਹੈ ॥
काल ही पाइ भयो भगवान सु जागत या जग जा की कला है ॥

कालच्या सांगण्यावरून, विष्णू प्रकट झाला, ज्याची शक्ती जगाद्वारे प्रकट होते.

ਕਾਲ ਹੀ ਪਾਇ ਭਯੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਿਵ ਕਾਲ ਹੀ ਪਾਇ ਭਯੋ ਜੁਗੀਆ ਹੈ ॥
काल ही पाइ भयो ब्रहमा सिव काल ही पाइ भयो जुगीआ है ॥

कालच्या सांगण्यावरून ब्रह्मा प्रकट झाला आणि कालच्या सांगण्यावरून योगी शिवही प्रकट झाला.

ਕਾਲ ਹੀ ਪਾਇ ਸੁਰਾਸੁਰ ਗੰਧ੍ਰਬ ਜਛ ਭੁਜੰਗ ਦਿਸਾ ਬਿਦਿਸਾ ਹੈ ॥
काल ही पाइ सुरासुर गंध्रब जछ भुजंग दिसा बिदिसा है ॥

कालच्या सांगण्यावरून देव, दानव, गंधर्व, यक्ष, भुजंग, दिशा आणि संकेत प्रकट झाले आहेत.

ਅਉਰ ਸੁਕਾਲ ਸਭੈ ਬਸਿ ਕਾਲ ਕੇ ਏਕ ਹੀ ਕਾਲ ਅਕਾਲ ਸਦਾ ਹੈ ॥੮੪॥
अउर सुकाल सभै बसि काल के एक ही काल अकाल सदा है ॥८४॥

इतर सर्व प्रचलित वस्तू KAL मध्ये आहेत, फक्त एक सर्वोच्च KAL हा कालातीत आणि शाश्वत आहे.84.

ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ ॥
भुजंग प्रयात छंद ॥

भुजंग प्रार्थना श्लोक

ਨਮੋ ਦੇਵ ਦੇਵੰ ਨਮੋ ਖੜਗ ਧਾਰੰ ॥
नमो देव देवं नमो खड़ग धारं ॥

देवांच्या देवाला नमस्कार आणि तलवार चालवणाऱ्याला नमस्कार,

ਸਦਾ ਏਕ ਰੂਪ ਸਦਾ ਨਿਰਬਿਕਾਰੰ ॥
सदा एक रूप सदा निरबिकारं ॥

जो सदैव एकरूप आणि सदैव दुर्गुणरहित असतो.

ਨਮੋ ਰਾਜਸੰ ਸਾਤਕੰ ਤਾਮਸੇਅੰ ॥
नमो राजसं सातकं तामसेअं ॥

क्रिया (रजस), लय (सत्व) आणि विकार (तम) हे गुण प्रकट करणाऱ्या त्यांना नमस्कार.

ਨਮੋ ਨਿਰਬਿਕਾਰੰ ਨਮੋ ਨਿਰਜੁਰੇਅੰ ॥੮੫॥
नमो निरबिकारं नमो निरजुरेअं ॥८५॥

जो दुर्गुणरहित आहे आणि जो व्याधीरहित आहे त्याला नमस्कार असो. ८५.

ਰਸਾਵਲ ਛੰਦ ॥
रसावल छंद ॥

रसाळ श्लोक