श्री दसाम ग्रंथ

पान - 977


ਬਿਦਾ ਅਮਿਤ ਧਨ ਦੈ ਕਰੋ ਯਾ ਕੌ ਅਧਿਕ ਰਿਝਾਇ ॥੧੧॥
बिदा अमित धन दै करो या कौ अधिक रिझाइ ॥११॥

'आता तू तिला भरपूर संपत्ती देऊन निरोप दे.'(11)

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चौपायी

ਜਬ ਇਹ ਬਾਤ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਸੁਨਿ ਪਾਈ ॥
जब इह बात न्रिपति सुनि पाई ॥

राजाने हे ऐकले

ਜਾਨ੍ਯੋ ਮੋਰਿ ਧਰਮਜਾ ਆਈ ॥
जान्यो मोरि धरमजा आई ॥

त्याची सत्पुरुष मुलगी आल्याचे त्याला कळले.

ਛੋਰਿ ਭੰਡਾਰ ਅਮਿਤ ਧਨ ਦਿਯੋ ॥
छोरि भंडार अमित धन दियो ॥

म्हणून त्याने तिजोरी उघडली आणि भरपूर पैसे दिले

ਦੁਹਿਤਾ ਹੇਤ ਬਿਦਾ ਤਿਹ ਕਿਯੋ ॥੧੨॥
दुहिता हेत बिदा तिह कियो ॥१२॥

त्याने त्याचे सर्व भांडार उघडले आणि तिला खऱ्या मुलीसाठी योग्य असा निरोप दिला.(12)

ਮੰਤ੍ਰ ਕਲਾ ਪਿਤੁ ਤੀਰ ਉਚਾਰੀ ॥
मंत्र कला पितु तीर उचारी ॥

मंत्र कला वडिलांना म्हणाली

ਧਰਮ ਬਹਿਨ ਮੋ ਕੌ ਅਤਿ ਪ੍ਯਾਰੀ ॥
धरम बहिन मो कौ अति प्यारी ॥

मंतर कला तिच्या वडिलांना म्हणाली, 'सत्पुरुष-बहीण मला खूप प्रिय आहे.

ਮੈ ਯਹ ਅਜੁ ਸੰਗ ਲੈ ਜੈਹੌ ॥
मै यह अजु संग लै जैहौ ॥

मी आज माझ्यासोबत घेऊन जाईन

ਬਨ ਉਪਬਨ ਕੇ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦਿਖੈਹੌ ॥੧੩॥
बन उपबन के चरित्र दिखैहौ ॥१३॥

''आज, मी तिला माझ्यासोबत घेईन आणि आमच्या बागांमध्ये तिचे मनोरंजन करीन.(13)

ਯੌ ਕਹਿ ਪਲਟਿ ਧਾਮ ਨਿਜੁ ਆਈ ॥
यौ कहि पलटि धाम निजु आई ॥

असे म्हणत ती महालात परतली

ਪਿਯ ਸੌ ਕਹੀ ਬਾਤ ਮੁਸਕਾਈ ॥
पिय सौ कही बात मुसकाई ॥

' मग तिला आनंदाने वाड्यात घेऊन जाताना ती म्हणाली,

ਧਰਮ ਭਗਨਿ ਮੁਹਿ ਤੂ ਅਤਿ ਪ੍ਯਾਰੀ ॥
धरम भगनि मुहि तू अति प्यारी ॥

हे धार्मिक भगिनी! तू मला खूप प्रिय आहेस

ਇਸੀ ਪਾਲਕੀ ਚਰ੍ਰਹੋ ਹਮਾਰੀ ॥੧੪॥
इसी पालकी चर्रहो हमारी ॥१४॥

'तुम्ही मला खूप प्रिय आहात म्हणून तुम्ही माझ्या पालखीत येऊ शकता.(14)

ਬਾਤ ਕਹਤ ਦੋਊ ਹਮ ਜੈਹੈ ॥
बात कहत दोऊ हम जैहै ॥

आम्ही बोलत राहू

ਚਿਤ ਕੈ ਸੋਕ ਦੂਰਿ ਕਰਿ ਦੈਹੈ ॥
चित कै सोक दूरि करि दैहै ॥

'आम्ही दोघे बोलू, आणि आमचे दु:ख दूर करू.'

ਤਾਹਿ ਪਾਲਕੀ ਲਯੋ ਚਰ੍ਰਹਾਈ ॥
ताहि पालकी लयो चर्रहाई ॥

त्याला पालखीत नेले

ਬਨ ਉਪਬਨ ਬਿਹਰਨ ਕੌ ਆਈ ॥੧੫॥
बन उपबन बिहरन कौ आई ॥१५॥

'मग ते त्याच पालखीत चढले आणि जंगलात आले.(15)

ਬੀਚ ਬਜਾਰ ਪਾਲਕੀ ਗਈ ॥
बीच बजार पालकी गई ॥

(जेव्हा) पालखी बाजारातून गेली

ਪਰਦਨ ਪਾਤਿ ਛੋਰਿ ਕੈ ਦਈ ॥
परदन पाति छोरि कै दई ॥

पालखी शहरातून जात असताना लोकांनी त्यांना रस्ता दिला.

ਤੇ ਕਾਹੂ ਕੌ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਨ ਆਵੈ ॥
ते काहू कौ द्रिसटि न आवै ॥

असे केल्याने (ते) कोणालाच दिसत नव्हते

ਕੇਲ ਕਮਾਤ ਚਲੇ ਦੋਊ ਜਾਵੈ ॥੧੬॥
केल कमात चले दोऊ जावै ॥१६॥

ते दृश्यमान नव्हते आणि प्रेम करण्यात गुंतले होते.(16)

ਮਨ ਭਾਵਤ ਕੋ ਭੋਗ ਕਮਾਏ ॥
मन भावत को भोग कमाए ॥

ते मनापासून आनंद घेत होते

ਦਿਨ ਬਜਾਰ ਮਹਿ ਕਿਨੂੰ ਨ ਪਾਏ ॥
दिन बजार महि किनूं न पाए ॥

लव्हमेकिंगमध्ये व्यस्त असूनही, बाजारातून कोणीही त्यांची दखल घेतली नाही.

ਅਸਟ ਕਹਾਰਨ ਕੇ ਕੰਧ ਊਪਰ ॥
असट कहारन के कंध ऊपर ॥

आठ कहरांनी वाहून नेलेल्या पालखीत मित्रा

ਜਾਘੈ ਲਈ ਮੀਤ ਭੁਜ ਦੂਪਰ ॥੧੭॥
जाघै लई मीत भुज दूपर ॥१७॥

आठ वाहकांच्या खांद्यावर, प्रियकराने प्रेयसीचे पाय हातात धरले होते.(17)

ਜ੍ਯੋਂ ਜ੍ਯੋਂ ਚਲੀ ਪਾਲਕੀ ਜਾਵੈ ॥
ज्यों ज्यों चली पालकी जावै ॥

जशी पालखी हलत होती

ਤ੍ਯੋਂ ਪ੍ਰੀਤਮ ਚਟਕੇ ਚਟਕਾਵੈ ॥
त्यों प्रीतम चटके चटकावै ॥

पालखी हलत असतानाच प्रेमी युगुल झुलण्याचा आनंद घेत होते.

ਲਹੈਂ ਕਹਾਰ ਪਾਲਕੀ ਚਰਿ ਕੈ ॥
लहैं कहार पालकी चरि कै ॥

(जसे) कहर पालखीतून 'चिकुन चिकन' असा आवाज ऐकतो,

ਤ੍ਯੋਂ ਤ੍ਯੋਂ ਗਹੈ ਕੰਧ ਦ੍ਰਿੜ ਕਰਿ ਕੈ ॥੧੮॥
त्यों त्यों गहै कंध द्रिड़ करि कै ॥१८॥

चालताना वाहकांनी पालखी फिरवताच ती प्रियकराच्या खांद्याला चिकटली.(18)

ਬਨ ਮੈ ਜਾਇ ਪਾਲਕੀ ਧਰੀ ॥
बन मै जाइ पालकी धरी ॥

(त्यांनी) जाऊन पालखी बनमध्ये ठेवली

ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਸੇਤੀ ਰਤਿ ਕਰੀ ॥
भाति भाति सेती रति करी ॥

पालखी जंगलात ठेवली गेली आणि ते नेहमीच प्रेमसंबंधात रमले.

ਅਮਿਤ ਦਰਬੁ ਚਾਹਿਯੋ ਸੋ ਲਯੋ ॥
अमित दरबु चाहियो सो लयो ॥

(त्याने) जे हवे ते घेतले, अमित धन

ਤ੍ਰਿਯ ਕਰਿ ਤਾਹਿ ਦੇਸ ਲੈ ਗਯੋ ॥੧੯॥
त्रिय करि ताहि देस लै गयो ॥१९॥

त्याला अगणित रक्कम मिळाली होती आणि त्याचा परिणाम म्हणून त्याने स्त्रीला त्याच्या देशात नेले.(19)

ਲਿਖਿ ਪਤਿਯਾ ਡੋਰੀ ਮਹਿ ਧਰੀ ॥
लिखि पतिया डोरी महि धरी ॥

राज कुमारीने पत्र लिहून पालखीत ठेवले

ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਤਨ ਇਹੈ ਉਚਰੀ ॥
मात पिता तन इहै उचरी ॥

मुलीने पत्र लिहून पालखीत बसून तिच्या पालकांना सांगितले की,

ਨਰ ਸੁੰਦਰ ਮੋ ਕਹ ਯਹ ਭਾਯੋ ॥
नर सुंदर मो कह यह भायो ॥

की मला ही व्यक्ती खूप आवडली,

ਤਾ ਤੇ ਮੈ ਯਹ ਚਰਿਤ ਬਨਾਯੋ ॥੨੦॥
ता ते मै यह चरित बनायो ॥२०॥

'मला हा देखणा माणूस आवडला आणि त्यासाठी मी हा खेळ खेळलो.'(२०)

ਵਹ ਧ੍ਰਮਜਾ ਨਹਿ ਹੋਇ ਤਿਹਾਰੀ ॥
वह ध्रमजा नहि होइ तिहारी ॥

ती तुझी सावत्र मुलगी नव्हती

ਜੋ ਮੈ ਪਕਰਿ ਪਾਲਕੀ ਡਾਰੀ ॥
जो मै पकरि पालकी डारी ॥

'ती तुझी सत्पुरुष मुलगी नव्हती, जिला मी माझ्यासोबत पालखीत नेले होते.

ਕਚ ਅਰਿ ਲਏ ਦੂਰਿ ਕਚ ਕਏ ॥
कच अरि लए दूरि कच कए ॥

रोमनसनी ('कचरी') घेऊन (मी तिचे) केस काढले

ਭੂਖਨ ਬਸਤ੍ਰ ਬਾਲ ਕੇ ਦਏ ॥੨੧॥
भूखन बसत्र बाल के दए ॥२१॥

'त्याचे केस औषधाने काढून टाकले होते आणि त्याने महिलांचे कपडे आणि दागिने घातले होते.(21)

ਜੋ ਧਨ ਚਹਿਯੋ ਸੋਊ ਸਭ ਲੀਨੋ ॥
जो धन चहियो सोऊ सभ लीनो ॥

जे पैसे हवे होते ते घेतले आहेत

ਤਾਤ ਮਾਤ ਕੋ ਦਰਸਨ ਕੀਨੋ ॥
तात मात को दरसन कीनो ॥

'आमच्याकडे भरपूर संपत्ती आहे आणि मी त्याच्या पालकांना भेटलो आहे.

ਤੁਮ ਤੇ ਜਬ ਲੈ ਬਿਦਾ ਸਿਧਾਈ ॥
तुम ते जब लै बिदा सिधाई ॥

मी तुला सोडल्यापासून,

ਯਾ ਕੇ ਸੰਗ ਤਬੈ ਉਠਿ ਆਈ ॥੨੨॥
या के संग तबै उठि आई ॥२२॥

'मी तुला सोडून गेल्यापासून मला त्याच्यासोबत राहायला आवडते.(२२)

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दोहिरा

ਦੇਸ ਸੁਖੀ ਤੁਮਰੋ ਬਸੋ ਸੁਖੀ ਰਹਹੁ ਤੁਮ ਤਾਤ ॥
देस सुखी तुमरो बसो सुखी रहहु तुम तात ॥

'अरे बाबा, तुमच्या देशाची भरभराट होवो आणि तुम्ही आनंदाने जगा.

ਸੁਖੀ ਦੋਊ ਹਮਹੂੰ ਬਸੈ ਚਿਰ ਜੀਵੋ ਤੁਮ ਮਾਤ ॥੨੩॥
सुखी दोऊ हमहूं बसै चिर जीवो तुम मात ॥२३॥

'आणि आम्हांलाही आशीर्वाद द्या, इथे पुढे आनंदाने जगावे.'(23)(1)

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਇਕ ਸੌ ਉਨੀਸਵੋ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੧੧੯॥੨੩੩੨॥ਅਫਜੂੰ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे इक सौ उनीसवो चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥११९॥२३३२॥अफजूं॥

राजा आणि मंत्री यांच्या शुभ चरित्र संभाषणाची 119 वी बोधकथा, आशीर्वादाने पूर्ण. (११९)(२३३०)

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दोहिरा

ਏਕ ਦਿਵਸ ਸ੍ਰੀ ਇੰਦ੍ਰ ਜੂ ਹਰ ਘਰ ਕਿਯੋ ਪਿਯਾਨ ॥
एक दिवस स्री इंद्र जू हर घर कियो पियान ॥

एके दिवशी भगवान श्रीकृष्णांनी शिवाच्या घरी जाण्याचा निर्णय घेतला.

ਮਹਾ ਰੁਦ੍ਰ ਕਉ ਰੁਦ੍ਰ ਲਖਿ ਚਿੰਤ ਬਢੀ ਅਪ੍ਰਮਾਨ ॥੧॥
महा रुद्र कउ रुद्र लखि चिंत बढी अप्रमान ॥१॥

रुदर देवाला त्रासदायक स्थितीत पाहून तो काळजीत पडला.

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चौपायी

ਦੇਵਤੇਸ ਜਬ ਰੁਦ੍ਰ ਨਿਹਾਰਿਯੋ ॥
देवतेस जब रुद्र निहारियो ॥

जेव्हा इंद्राने ('देवता') रुद्राला पाहिले

ਮਹਾ ਕੋਪ ਕਰਿ ਬਜ੍ਰ ਪ੍ਰਹਾਰਿਯੋ ॥
महा कोप करि बज्र प्रहारियो ॥

रुडरने त्याला पाहिले तेव्हा तो रागाने उडाला आणि त्याने त्याच्यावर दगड मारला.

ਤਾ ਤੇ ਅਮਿਤ ਕੋਪ ਤਬ ਤਯੋ ॥
ता ते अमित कोप तब तयो ॥

(तेव्हा रुद्रचा) क्रोध भडकला

ਛਾਡਤ ਜ੍ਵਾਲ ਬਕਤ੍ਰ ਤੇ ਭਯੋ ॥੨॥
छाडत ज्वाल बकत्र ते भयो ॥२॥

क्रोधित होऊन, सर्व काही सोडून त्याने तोंडातून आग फेकली.(२)

ਪਸਰਿ ਜ੍ਵਾਲ ਸਭ ਜਗ ਮਹਿ ਗਈ ॥
पसरि ज्वाल सभ जग महि गई ॥

आग जगभर पसरली

ਦਾਹਤ ਤੀਨਿ ਭਵਨ ਕਹ ਭਈ ॥
दाहत तीनि भवन कह भई ॥

त्यानंतर आग सर्वत्र भडकली आणि तिन्ही डोमेन जळून खाक होऊ लागली.

ਦੇਵ ਦੈਤ ਸਭ ਹੀ ਡਰ ਪਾਏ ॥
देव दैत सभ ही डर पाए ॥

देव आणि दानव सर्व घाबरले

ਮਿਲਿ ਕਰਿ ਮਹਾ ਰੁਦ੍ਰ ਪਹਿ ਆਏ ॥੩॥
मिलि करि महा रुद्र पहि आए ॥३॥

देव आणि भुते, सर्व घाबरले आणि रुडरला भेटायला एकत्र जमले.(3)

ਮਹਾ ਰੁਦ੍ਰ ਤਬ ਕੋਪ ਨਿਵਾਰਿਯੋ ॥
महा रुद्र तब कोप निवारियो ॥

तेव्हा महारुद्राने आपला राग सोडला

ਬਾਰਿਧ ਮੈ ਪਾਵਕ ਕੋ ਡਾਰਿਯੋ ॥
बारिध मै पावक को डारियो ॥

मग महान रुडर शांत झाला आणि त्याने समुद्रात आग टाकली.

ਸਕਲ ਤੇਜ ਇਕਠੋ ਹ੍ਵੈ ਗਯੋ ॥
सकल तेज इकठो ह्वै गयो ॥

सर्व गती जमली.

ਤਾ ਤੇ ਦੈਤ ਜਲੰਧਰ ਭਯੋ ॥੪॥
ता ते दैत जलंधर भयो ॥४॥

सर्व तेज संकुचित केले गेले आणि त्यातून जालंधरचे महान राक्षस निर्माण झाले.

ਬ੍ਰਿੰਦਾ ਨਾਮ ਤ੍ਰਿਯਾ ਤਿਨ ਕੀਨੀ ॥
ब्रिंदा नाम त्रिया तिन कीनी ॥

त्याने वृंदा नावाच्या स्त्रीशी लग्न केले

ਅਤਿ ਪਤਿਬ੍ਰਤਾ ਜਗਤ ਮੈ ਚੀਨੀ ॥
अति पतिब्रता जगत मै चीनी ॥

त्याने वृंदा नावाच्या स्त्रीला दत्तक घेतले, जी सद्गुणी पत्नी म्हणून श्रेष्ठ होती.

ਤਿਹ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਪਤਿ ਰਾਜ ਕਮਾਵੈ ॥
तिह प्रसादि पति राज कमावै ॥

तिच्या कृपेने नवरा राज्य मिळवत असे.

ਤਾ ਕੌ ਦੁਸਟ ਨ ਦੇਖਨ ਪਾਵੈ ॥੫॥
ता कौ दुसट न देखन पावै ॥५॥

तिच्या परोपकाराने त्याने आपले राज्य सुरू केले परंतु शत्रू सहन करू शकले नाहीत.(5)

ਦੇਵ ਅਦੇਵ ਜੀਤਿ ਤਿਨ ਲਏ ॥
देव अदेव जीति तिन लए ॥

त्याने (सर्व) देव आणि राक्षसांवर विजय मिळवला

ਲੋਕ ਚਤੁਰਦਸ ਬਸਿ ਮਹਿ ਭਏ ॥
लोक चतुरदस बसि महि भए ॥

त्याने सर्व भुते आणि देवांवर विजय मिळवला आणि