श्री दसाम ग्रंथ

पान - 15


ਜੈਸੇ ਏਕ ਸ੍ਵਾਂਗੀ ਕਹੂੰ ਜੋਗੀਆ ਬੈਰਾਗੀ ਬਨੈ ਕਬਹੂੰ ਸਨਿਆਸ ਭੇਸ ਬਨ ਕੈ ਦਿਖਾਵਈ ॥
जैसे एक स्वांगी कहूं जोगीआ बैरागी बनै कबहूं सनिआस भेस बन कै दिखावई ॥

जसा अभिनेता कधी योगी बनतो, कधी बैरागी (एकांती) तर कधी संन्यासीच्या वेषात स्वतःला दाखवतो.

ਕਹੂੰ ਪਉਨਹਾਰੀ ਕਹੂੰ ਬੈਠੇ ਲਾਇ ਤਾਰੀ ਕਹੂੰ ਲੋਭ ਕੀ ਖੁਮਾਰੀ ਸੌਂ ਅਨੇਕ ਗੁਨ ਗਾਵਈ ॥
कहूं पउनहारी कहूं बैठे लाइ तारी कहूं लोभ की खुमारी सौं अनेक गुन गावई ॥

कधी तो हवेत उदरनिर्वाह करणारा माणूस बनतो, कधी अमूर्त ध्यान पाहत बसतो तर कधी नशेच्या लोभापायी अनेक प्रकारचे गुणगान गातो.

ਕਹੂੰ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਕਹੂੰ ਹਾਥ ਪੈ ਲਗਾਵੈ ਬਾਰੀ ਕਹੂੰ ਡੰਡ ਧਾਰੀ ਹੁਇ ਕੈ ਲੋਗਨ ਭ੍ਰਮਾਵਈ ॥
कहूं ब्रहमचारी कहूं हाथ पै लगावै बारी कहूं डंड धारी हुइ कै लोगन भ्रमावई ॥

कधी तो ब्रह्मचारी बनतो (ब्रह्मचारी पाळणारा विद्यार्थी), कधी त्याची तत्परता दाखवतो तर कधी कर्मचारी-संन्यासी बनून लोकांना भ्रमित करतो.

ਕਾਮਨਾ ਅਧੀਨ ਪਰਿਓ ਨਾਚਤ ਹੈ ਨਾਚਨ ਸੋਂ ਗਿਆਨ ਕੇ ਬਿਹੀਨ ਕੈਸੇ ਬ੍ਰਹਮ ਲੋਕ ਪਾਵਈ ॥੧੨॥੮੨॥
कामना अधीन परिओ नाचत है नाचन सों गिआन के बिहीन कैसे ब्रहम लोक पावई ॥१२॥८२॥

तो वासनेच्या अधीन होऊन नाचतो तो ज्ञानाशिवाय परमेश्वराच्या निवासस्थानात प्रवेश कसा मिळवू शकेल?.12.82.

ਪੰਚ ਬਾਰ ਗੀਦਰ ਪੁਕਾਰੇ ਪਰੇ ਸੀਤਕਾਲ ਕੁੰਚਰ ਔ ਗਦਹਾ ਅਨੇਕਦਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੀਂ ॥
पंच बार गीदर पुकारे परे सीतकाल कुंचर औ गदहा अनेकदा प्रकार हीं ॥

जर कोल्हा पाच वेळा ओरडला, तर एकतर हिवाळा सुरू झाला किंवा दुष्काळ पडला, परंतु हत्तीने अनेक वेळा कर्णे वाजवले आणि गाढव वाजवले तर काहीही होत नाही. (तसेच ज्ञानी माणसाचे कृत्य फलदायी असते आणि अज्ञानाचे कृत्य fr.

ਕਹਾ ਭਯੋ ਜੋ ਪੈ ਕਲਵਤ੍ਰ ਲੀਓ ਕਾਂਸੀ ਬੀਚ ਚੀਰ ਚੀਰ ਚੋਰਟਾ ਕੁਠਾਰਨ ਸੋਂ ਮਾਰ ਹੀਂ ॥
कहा भयो जो पै कलवत्र लीओ कांसी बीच चीर चीर चोरटा कुठारन सों मार हीं ॥

जर एखाद्याने काशी येथे करवतीचा विधी पाळला तर काहीही होणार नाही, कारण एका सरदाराला कुऱ्हाडीने अनेक वेळा मारले जाते.

ਕਹਾ ਭਯੋ ਫਾਂਸੀ ਡਾਰਿ ਬੂਡਿਓ ਜੜ ਗੰਗ ਧਾਰ ਡਾਰਿ ਡਾਰਿ ਫਾਂਸ ਠਗ ਮਾਰਿ ਮਾਰਿ ਡਾਰ ਹੀਂ ॥
कहा भयो फांसी डारि बूडिओ जड़ गंग धार डारि डारि फांस ठग मारि मारि डार हीं ॥

गळ्यात फासा घालून एखादा मूर्ख गंगेच्या प्रवाहात बुडला तर काहीही होणार नाही, कारण अनेकवेळा दरोडेखोर गळ्यात फासा घालून प्रवाशाला मारतात.

ਡੂਬੇ ਨਰਕ ਧਾਰ ਮੂੜ੍ਹ ਗਿਆਨ ਕੇ ਬਿਨਾ ਬਿਚਾਰ ਭਾਵਨਾ ਬਿਹੀਨ ਕੈਸੇ ਗਿਆਨ ਕੋ ਬਿਚਾਰ ਹੀਂ ॥੧੩॥੮੩॥
डूबे नरक धार मूढ़ गिआन के बिना बिचार भावना बिहीन कैसे गिआन को बिचार हीं ॥१३॥८३॥

मूर्ख लोक ज्ञानाचा विचार न करता नरकाच्या प्रवाहात बुडाले आहेत, कारण अविश्वासी व्यक्ती ज्ञानाच्या संकल्पना कशा समजू शकेल?.13.83.

ਤਾਪ ਕੇ ਸਹੇ ਤੇ ਜੋ ਪੈ ਪਾਈਐ ਅਤਾਪ ਨਾਥ ਤਾਪਨਾ ਅਨੇਕ ਤਨ ਘਾਇਲ ਸਹਤ ਹੈਂ ॥
ताप के सहे ते जो पै पाईऐ अताप नाथ तापना अनेक तन घाइल सहत हैं ॥

दुःख सहन करून आनंदी भगवंताचा साक्षात्कार झाला, तर जखमी व्यक्तीच्या शरीरावर अनेक प्रकारचे दुःख सहन करावे लागतात.

ਜਾਪ ਕੇ ਕੀਏ ਤੇ ਜੋ ਪੈ ਪਾਯਤ ਅਜਾਪ ਦੇਵ ਪੂਦਨਾ ਸਦੀਵ ਤੁਹੀਂ ਤੁਹੀਂ ਉਚਰਤ ਹੈਂ ॥
जाप के कीए ते जो पै पायत अजाप देव पूदना सदीव तुहीं तुहीं उचरत हैं ॥

नामाच्या पुनरावृत्तीने जर अखंड परमेश्वराचा साक्षात्कार होऊ शकतो, तर पुडाण नावाचा छोटा पक्षी सदैव ‘तुही, तुही’ (तू सर्वस्व आहेस) म्हणतो.