श्री दसम् ग्रन्थः

पुटः - 15


ਜੈਸੇ ਏਕ ਸ੍ਵਾਂਗੀ ਕਹੂੰ ਜੋਗੀਆ ਬੈਰਾਗੀ ਬਨੈ ਕਬਹੂੰ ਸਨਿਆਸ ਭੇਸ ਬਨ ਕੈ ਦਿਖਾਵਈ ॥
जैसे एक स्वांगी कहूं जोगीआ बैरागी बनै कबहूं सनिआस भेस बन कै दिखावई ॥

यथा नटः कदाचित् योगी, कदाचित् बैरागी (एकान्तवासी) भवति, कदाचित् संन्यासीवेषेण दर्शयति।

ਕਹੂੰ ਪਉਨਹਾਰੀ ਕਹੂੰ ਬੈਠੇ ਲਾਇ ਤਾਰੀ ਕਹੂੰ ਲੋਭ ਕੀ ਖੁਮਾਰੀ ਸੌਂ ਅਨੇਕ ਗੁਨ ਗਾਵਈ ॥
कहूं पउनहारी कहूं बैठे लाइ तारी कहूं लोभ की खुमारी सौं अनेक गुन गावई ॥

कदाचित् वायुजीवितः व्यक्तिः भवति, कदाचित् अमूर्तध्यानम् अवलोकयन् उपविशति, कदाचित् मद्यलोभेन च बहुविधं स्तुतिं गायति।

ਕਹੂੰ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਕਹੂੰ ਹਾਥ ਪੈ ਲਗਾਵੈ ਬਾਰੀ ਕਹੂੰ ਡੰਡ ਧਾਰੀ ਹੁਇ ਕੈ ਲੋਗਨ ਭ੍ਰਮਾਵਈ ॥
कहूं ब्रहमचारी कहूं हाथ पै लगावै बारी कहूं डंड धारी हुइ कै लोगन भ्रमावई ॥

कदाचित् ब्रह्मचारी (ब्रह्मचर्यपालनशीलः छात्रः) भवति, कदाचित् स्वस्य शीघ्रतां दर्शयति, कदाचित् दण्डधारी सन्यासी भूत्वा जनान् मोहयति।

ਕਾਮਨਾ ਅਧੀਨ ਪਰਿਓ ਨਾਚਤ ਹੈ ਨਾਚਨ ਸੋਂ ਗਿਆਨ ਕੇ ਬਿਹੀਨ ਕੈਸੇ ਬ੍ਰਹਮ ਲੋਕ ਪਾਵਈ ॥੧੨॥੮੨॥
कामना अधीन परिओ नाचत है नाचन सों गिआन के बिहीन कैसे ब्रहम लोक पावई ॥१२॥८२॥

रागधीन भूत्वा नृत्यति कथं ज्ञानं विना भगवतः धामप्रवेशं प्राप्नुयात्?।12.82।

ਪੰਚ ਬਾਰ ਗੀਦਰ ਪੁਕਾਰੇ ਪਰੇ ਸੀਤਕਾਲ ਕੁੰਚਰ ਔ ਗਦਹਾ ਅਨੇਕਦਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੀਂ ॥
पंच बार गीदर पुकारे परे सीतकाल कुंचर औ गदहा अनेकदा प्रकार हीं ॥

यदि शृगालः पञ्चवारं कूजति तर्हि शिशिरः अस्तं गच्छति वा दुर्भिक्षं वा भवति, परन्तु गजः तुरङ्गं वादयति, गदः बहुवारं कूजति चेत् किमपि न भवति (तथा ज्ञानस्य कर्माणि फलानि अज्ञानस्य च फ्रः

ਕਹਾ ਭਯੋ ਜੋ ਪੈ ਕਲਵਤ੍ਰ ਲੀਓ ਕਾਂਸੀ ਬੀਚ ਚੀਰ ਚੀਰ ਚੋਰਟਾ ਕੁਠਾਰਨ ਸੋਂ ਮਾਰ ਹੀਂ ॥
कहा भयो जो पै कलवत्र लीओ कांसी बीच चीर चीर चोरटा कुठारन सों मार हीं ॥

काशीयां यदि कश्चित् आराकरणसंस्कारं पाल्यते तर्हि किमपि न भविष्यति, यतः एकः प्रमुखः परशुभिः अनेकवारं हतः, आराकरणं च भवति ।

ਕਹਾ ਭਯੋ ਫਾਂਸੀ ਡਾਰਿ ਬੂਡਿਓ ਜੜ ਗੰਗ ਧਾਰ ਡਾਰਿ ਡਾਰਿ ਫਾਂਸ ਠਗ ਮਾਰਿ ਮਾਰਿ ਡਾਰ ਹੀਂ ॥
कहा भयो फांसी डारि बूडिओ जड़ गंग धार डारि डारि फांस ठग मारि मारि डार हीं ॥

यदि कण्ठे पाशं धारयन् मूर्खः गङ्गायाः प्रवाहेन मग्नः भवति तर्हि किमपि न भविष्यति यतः अनेकवारं पाशं कण्ठे स्थापयित्वा व्याघ्रः पथिकाः हन्ति

ਡੂਬੇ ਨਰਕ ਧਾਰ ਮੂੜ੍ਹ ਗਿਆਨ ਕੇ ਬਿਨਾ ਬਿਚਾਰ ਭਾਵਨਾ ਬਿਹੀਨ ਕੈਸੇ ਗਿਆਨ ਕੋ ਬਿਚਾਰ ਹੀਂ ॥੧੩॥੮੩॥
डूबे नरक धार मूढ़ गिआन के बिना बिचार भावना बिहीन कैसे गिआन को बिचार हीं ॥१३॥८३॥

ज्ञानविमर्शं विना मूर्खाः नरकधारायां मग्नाः, यतः अश्रद्धः कथं ज्ञानावधारणान् अवगन्तुं शक्नोति?.13.83।

ਤਾਪ ਕੇ ਸਹੇ ਤੇ ਜੋ ਪੈ ਪਾਈਐ ਅਤਾਪ ਨਾਥ ਤਾਪਨਾ ਅਨੇਕ ਤਨ ਘਾਇਲ ਸਹਤ ਹੈਂ ॥
ताप के सहे ते जो पै पाईऐ अताप नाथ तापना अनेक तन घाइल सहत हैं ॥

यदि सुखी भगवान् दुःखसहनेन साक्षात्कृतः भवति तर्हि क्षतग्रस्तः शरीरे अनेकविधं दुःखं सहते ।

ਜਾਪ ਕੇ ਕੀਏ ਤੇ ਜੋ ਪੈ ਪਾਯਤ ਅਜਾਪ ਦੇਵ ਪੂਦਨਾ ਸਦੀਵ ਤੁਹੀਂ ਤੁਹੀਂ ਉਚਰਤ ਹੈਂ ॥
जाप के कीए ते जो पै पायत अजाप देव पूदना सदीव तुहीं तुहीं उचरत हैं ॥

यदि अगुब्धः प्रभुः स्वनामस्य पुनरावृत्त्या साक्षात्कर्तुं शक्यते तर्हि पुदना नामकः लघुः पक्षी तुहि, तुही (Thou art everyting) इति सर्वदा पुनरावृत्तिं करोति।