ਪੰਜਾਬੀ 
English 
پنجابی 
Español 
Français 
Deutsch 
Português 
Bahasa Indonesia 
Türkçe 
Tiếng Việt 
Filipino 
Svenska हिंदी संस्कृत 
Nederlands 
Română 
Magyar 
Polski 
Čeština 
Afrikaans 
Italiano Català 
Shqip 
Gaeilge Cymraeg 
Slovenčina 
Slovenščina 
Dansk 
Eesti 
Latviešu 
Lietuvių 
Norsk 
Malti 
Íslenska Galego 
Kreyòl Ayisyen 
Latin 
Bahasa Melayu 
Kiswahili 
Hrvatski 
Suomi 
Русский मराठी ગુજરાતી తెలుగు ಕನ್ನಡ தமிழ் മലയാളം 
বাংলা 
Ελληνικά 
日本語 
中文 اردو سنڌي 
فارسی 
العربية 
עברית 
한국어 श्री दसम् ग्रन्थः
पुटः - 425
ਸਕਤਿ ਸਿੰਘ ਪੁਨਿ ਹਨ੍ਯੋ ਰਨਿ ਸੈਨ ਸਿੰਘ ਹਤਿ ਦੀਨ ॥
सकति सिंघ पुनि हन्यो रनि सैन सिंघ हति दीन ॥ततः शक्तिसिंहः सैनसिंहः च हतः
ਸਫਲ ਸਿੰਘ ਅਰਿ ਸਿੰਘ ਹਨਿ ਸਿੰਘ ਨਾਦ ਹਰਿ ਕੀਨ ॥੧੨੭੭॥
सफल सिंघ अरि सिंघ हनि सिंघ नाद हरि कीन ॥१२७७॥ततः सफलसिंहं आर्कसिंहं च हत्वा किन् कृष्णः सिंह इव गर्जति स्म।1277।
ਸਵਛ ਸਿੰਘ ਬਾਚ ॥
सवछ सिंघ बाच ॥स्वच्छसिंह का भाषण : १.
ਸਵੈਯਾ ॥
सवैया ॥स्वय्या
ਸਵਛ ਨਰੇਸ ਕਹਿਯੋ ਹਰਿ ਸਿਉ ਅਪੁਨੇ ਬਲ ਕੋਪਿ ਅਯੋਧਨ ਮੈ ॥
सवछ नरेस कहियो हरि सिउ अपुने बल कोपि अयोधन मै ॥रण-भूमियां स्वच्छसिंहः स्वबलेन क्रुद्धः कृष्णं प्राह |
ਅਬ ਤੈ ਦਸ ਭੂਪ ਹਨੇ ਬਲਵੰਡ ਨ ਰੰਚਕ ਤ੍ਰਾਸ ਕੀਯੋ ਮਨ ਮੈ ॥
अब तै दस भूप हने बलवंड न रंचक त्रास कीयो मन मै ॥क्रुद्धो भूत्वा महता बलेन राजा स्वच्छसिंहः कृष्णं प्राह त्वया दशराजान् निर्भयेन पूर्वमेव हताः" इति।
ਜਦੁਬੀਰ ਕੀ ਓਰ ਤੇ ਤੀਰ ਚਲੈ ਬਰਖਾ ਜਿਮ ਸਾਵਨ ਕੇ ਘਨ ਮੈ ॥
जदुबीर की ओर ते तीर चलै बरखा जिम सावन के घन मै ॥(तस्मिन् समये) बाणाः कृष्णेन वर्षा इव साबुनपरिवर्तनात्।
ਸਰ ਪਉਨ ਕੇ ਜੋਰ ਲਗੇ ਨ ਟਰਿਓ ਗਿਰਿ ਜਿਉ ਥਿਰੁ ਠਾਢੋ ਰਹਿਯੋ ਰਨ ਮੈ ॥੧੨੭੮॥
सर पउन के जोर लगे न टरिओ गिरि जिउ थिरु ठाढो रहियो रन मै ॥१२७८॥कृष्णपक्षतः सावनमासस्य वर्षितमेघ इव बाणाः प्रवहन्ति स्म, परन्तु राजा स्वच्छसिंहः बाणवेगेन किञ्चित् अपि न गतः, युद्धक्षेत्रे पर्वतवत् प्रतिरोधं कृतवान् ।१२७८।
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥दोहरा
ਜਦੁ ਬੰਸਨ ਸੋ ਅਤਿ ਲਰਿਯੋ ਜਿਉ ਬਾਸਵ ਸਿਉ ਜੰਭ ॥
जदु बंसन सो अति लरियो जिउ बासव सिउ जंभ ॥राजा यादवैः सह जम्भसुरेण सह शक्रवत् |
ਅਚਲ ਰਹਿਯੋ ਤਿਹ ਠਉਰ ਨ੍ਰਿਪ ਜਿਉ ਰਨ ਮੈ ਰਨ ਖੰਭ ॥੧੨੭੯॥
अचल रहियो तिह ठउर न्रिप जिउ रन मै रन खंभ ॥१२७९॥स्तम्भवत् रणक्षेत्रे स्थितः राजा ॥१२७९॥
ਸਵੈਯਾ ॥
सवैया ॥स्वय्या
ਜਿਉ ਨ ਹਲੈ ਗਿਰਿ ਕੰਚਨ ਕੋ ਅਤਿ ਹਾਥਨ ਕੋ ਬਲ ਕੋਊ ਕਰੈ ॥
जिउ न हलै गिरि कंचन को अति हाथन को बल कोऊ करै ॥यथा सुमेरपर्बत् न चलति, (अपि) हस्तेन कियत् अपि बलं प्रयुज्यते।
ਅਰੁ ਜਿਉ ਧ੍ਰੂ ਲੋਕ ਚਲੈ ਨ ਕਹੂੰ ਸਿਵ ਮੂਰਤਿ ਜਿਉ ਕਬਹੂੰ ਨ ਚਰੈ ॥
अरु जिउ ध्रू लोक चलै न कहूं सिव मूरति जिउ कबहूं न चरै ॥यथा सुमेरुपर्वतः गजबलेन न चलति, यथा धूर्वस्य निवासस्थानं दृढं तिष्ठति, शिवचित्रं च न किमपि खादति
ਬਰ ਜਿਉ ਨ ਸਤੀ ਸਤਿ ਛਾਡਿ ਪਤਿਬ੍ਰਤਿ ਜਿਉ ਸਿਧ ਜੋਗ ਮੈ ਧ੍ਯਾਨ ਧਰੈ ॥
बर जिउ न सती सति छाडि पतिब्रति जिउ सिध जोग मै ध्यान धरै ॥यथा श्रेष्ठा सती सत्प्रतिब्रतधर्मं न त्यजति तथा यथा सिद्धाः योगे केन्द्रिताः तिष्ठन्ति।
ਤਿਮ ਸ੍ਯਾਮ ਚਮੂੰ ਮਧਿ ਸਵਛ ਨਰੇਸ ਹਠੀ ਰਨ ਤੇ ਨਹੀ ਨੈਕੁ ਟਰੈ ॥੧੨੮੦॥
तिम स्याम चमूं मधि सवछ नरेस हठी रन ते नही नैकु टरै ॥१२८०॥यथा श्रद्धा पत्नी स्वसतीत्वात् न विचलति, निपुणाः च कदापि स्वध्याने लीनाः तिष्ठन्ति, तथैव कृष्णसेनायाः चतुर्णां विभागानां मध्ये निष्ठावान् स्वच्छसिंहः अत्यन्तं स्थिरः स्थितः अस्ति।१२८०।
ਕਬਿਤੁ ॥
कबितु ॥कबिट्
ਫੇਰਿ ਤਿਨ ਕੋਪਿ ਕੈ ਅਯੋਧਨ ਮੈ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹਿ ਬੀਰ ਬਹੁ ਮਾਰੇ ਸਵਛ ਸਿੰਘ ਮਹਾ ਬਲ ਸੈ ॥
फेरि तिन कोपि कै अयोधन मै स्याम कहि बीर बहु मारे सवछ सिंघ महा बल सै ॥अथ महाबलः स्वच्छसिंहः महाक्रोधः, कृष्णसेनायाः बहूनां महाबलानां योद्धानां वधं कृतवान्
ਅਤਿਰਥੀ ਸਤਿ ਮਹਾਰਥੀ ਜੁਗ ਸਤਿ ਤਹਾ ਸਿੰਧੁਰ ਹਜਾਰ ਹਨੇ ਸ੍ਯਾਮ ਜੂ ਕੇ ਦਲ ਸੈ ॥
अतिरथी सति महारथी जुग सति तहा सिंधुर हजार हने स्याम जू के दल सै ॥सप्त महारथस्वामिन् चतुर्दश परमरथस्वामिन् हत्वा गजसहस्राणि अपि हतवान्
ਘਨੇ ਬਾਜ ਮਾਰੇ ਰਨਿ ਪੈਦਲ ਸੰਘਾਰੇ ਭਈ ਰੁਧਰ ਰੰਗੀਨ ਭੂਮਿ ਲਹਰੈ ਉਛਲ ਸੈ ॥
घने बाज मारे रनि पैदल संघारे भई रुधर रंगीन भूमि लहरै उछल सै ॥सः पदातिभिः बहवः अश्वसैनिकाः मारितवान्, भूमिः रक्तेन रञ्जिता, तत्र रक्ततरङ्गाः च प्रवहन्ति स्म
ਘਾਇਲ ਗਿਰੇ ਸੁ ਮਾਨੋ ਮਹਾ ਮਤਵਾਰੇ ਹ੍ਵੈ ਕੈ ਸੋਏ ਰੂਮੀ ਤਰੈ ਲਾਲ ਡਾਰ ਕੈ ਅਤਲਸੈ ॥੧੨੮੧॥
घाइल गिरे सु मानो महा मतवारे ह्वै कै सोए रूमी तरै लाल डार कै अतलसै ॥१२८१॥क्षतिग्रस्ताः योद्धवः तत्र पतिताः मत्ताः रक्तमुक्ताः प्रोक्षयित्वा सुप्ताः इव दृश्यन्ते स्म।१२८१।
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥दोहरा
ਬਹੁਤ ਸੈਨ ਹਨਿ ਜਾਦਵੀ ਬਢਿਯੋ ਗਰਬ ਅਪਾਰ ॥
बहुत सैन हनि जादवी बढियो गरब अपार ॥यादवसेनायाः अधिकभागं मारयित्वा स्वच्छसिंहस्य गौरवः अतीव वर्धितः
ਮਾਨੁ ਉਤਾਰਿਯੋ ਕ੍ਰਿਸਨ ਪ੍ਰਤਿ ਬੋਲਿਓ ਕੋਪ ਹਕਾਰਿ ॥੧੨੮੨॥
मानु उतारियो क्रिसन प्रति बोलिओ कोप हकारि ॥१२८२॥अहङ्कारमब्रवीत् कृष्णेन सह ॥१२८२॥
ਕਹਾ ਭਯੋ ਜੋ ਭੂਪ ਦਸ ਮਾਰੇ ਸ੍ਯਾਮ ਰਿਸਾਇ ॥
कहा भयो जो भूप दस मारे स्याम रिसाइ ॥हे कृष्ण ! किं जातम्, यदि त्वं क्रुद्धः भूत्वा दश नृपान् हतान् |
ਜਿਉ ਮ੍ਰਿਗ ਬਨ ਤਿਨ ਭਛ ਕਰ ਲਰੇ ਨ ਹਰਿ ਸਮੁਹਾਇ ॥੧੨੮੩॥
जिउ म्रिग बन तिन भछ कर लरे न हरि समुहाइ ॥१२८३॥हे कृष्ण ! किं तर्हि त्वया दश राजानः हताः अपि एवं मृगाः वनस्य तृणानि खादितुम् अर्हन्ति, परन्तु सिंहस्य सम्मुखीभवितुं न शक्नुवन्ति।१२८३।
ਰਿਪੁ ਕੇ ਬਚਨ ਸੁਨੰਤ ਹੀ ਬੋਲੇ ਹਰਿ ਮੁਸਕਾਇ ॥
रिपु के बचन सुनंत ही बोले हरि मुसकाइ ॥शत्रुवचनं श्रुत्वा श्रीकृष्णः हसितुं आरब्धवान्, उक्तवान् च।
ਸਵਛ ਸਿੰਘ ਤੁਅ ਮਾਰਿ ਹੋ ਸ੍ਰਯਾਰ ਸਿੰਘ ਕੀ ਨਯਾਇ ॥੧੨੮੪॥
सवछ सिंघ तुअ मारि हो स्रयार सिंघ की नयाइ ॥१२८४॥शत्रुवचनं श्रुत्वा कृष्णः स्मितं कृत्वा अवदत् हे स्वच्छसिंह ! अहं त्वां हनिष्यामि यथा सिंहः शृगालं हन्ति १२८४ ।
ਸਵੈਯਾ ॥
सवैया ॥स्वय्या
ਸਿੰਘ ਨਿਹਾਰ ਕੈ ਜਿਉ ਸਰਦੂਲ ਘਨੋ ਬਲ ਕੈ ਰਿਸ ਸਾਥਿ ਤਚਾਯੋ ॥
सिंघ निहार कै जिउ सरदूल घनो बल कै रिस साथि तचायो ॥यथा महासिंहः लघुसिंहं दृष्ट्वा क्रुद्धः भवति
ਜਿਉ ਗਜਰਾਜ ਲਖਿਯੋ ਬਨ ਮੈ ਮ੍ਰਿਗਰਾਜ ਮਨੋ ਅਤਿ ਕੋਪ ਬਢਾਯੋ ॥
जिउ गजराज लखियो बन मै म्रिगराज मनो अति कोप बढायो ॥यथा गजराजं दृष्ट्वा मृगराजः क्रुद्धः भवति
ਜਿਉ ਚਿਤਵਾ ਮ੍ਰਿਗ ਪੇਖ ਕੈ ਦਉਰਤ ਸਵਛ ਨਰੇਸ ਪੈ ਤਿਉ ਹਰਿ ਧਾਯੋ ॥
जिउ चितवा म्रिग पेख कै दउरत सवछ नरेस पै तिउ हरि धायो ॥यथा मृगान् दृष्ट्वा चितास्तयोः उपरि पतति, तथैव कृष्णः स्वच्छसिंहस्य उपरि पतितः
ਪਉਨ ਕੇ ਗਉਨ ਤੇ ਆਗੇ ਚਲਿਯੋ ਹਰਿ ਕੋ ਰਥੁ ਦਾਰੁਕ ਐਸੇ ਧਵਾਯੋ ॥੧੨੮੫॥
पउन के गउन ते आगे चलियो हरि को रथु दारुक ऐसे धवायो ॥१२८५॥अस्मिन् पार्श्वे दारुकः वायुस्य स्प्ड् बेहिंग् त्यक्तुं कृते कृष्णस्य रथं निष्कासितवान्।1285।
ਉਤ ਤੇ ਨ੍ਰਿਪ ਸਵਛ ਭਯੋ ਸਮੁਹੇ ਇਤ ਤੇ ਸੁ ਚਲਿਯੋ ਰਿਸ ਕੈ ਬਲ ਭਈਯਾ ॥
उत ते न्रिप सवछ भयो समुहे इत ते सु चलियो रिस कै बल भईया ॥ततः स्वच्छसिंहः अग्रे आगतः अस्मात् पार्श्वे बलरामस्य भ्राता कृष्णः क्रोधेन अग्रे गतः
ਬਾਨ ਕਮਾਨ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਲਰੇ ਦੋਊ ਆਪਸਿ ਮੈ ਬਰ ਜੁਧੁ ਕਰਈਯਾ ॥
बान कमान क्रिपान लरे दोऊ आपसि मै बर जुधु करईया ॥उभौ योद्धौ धनुर्बाणखड्गहस्तेषु गृहीत्वा युद्धं प्रारभौ, उभौ सहनौ ।
ਮਾਰ ਹੀ ਮਾਰ ਪੁਕਾਰਿ ਅਰੇ ਨ ਟਰੇ ਰਨ ਤੇ ਅਤਿ ਧੀਰ ਧਰਈਯਾ ॥
मार ही मार पुकारि अरे न टरे रन ते अति धीर धरईया ॥उभौ मारय, मारय इति उद्घोषयन्तौ किन्तु परस्परं पुरतः प्रतिरोधं कुर्वन्तौ किञ्चित् अपि न विचलितवन्तौ
ਸ੍ਯਾਮ ਤੇ ਰਾਮ ਤੇ ਜਾਦਵ ਤੇ ਨ ਡਰਿਯੋ ਸੁ ਲਰਿਯੋ ਬਰ ਬੀਰ ਲਰਈਯਾ ॥੧੨੮੬॥
स्याम ते राम ते जादव ते न डरियो सु लरियो बर बीर लरईया ॥१२८६॥स्वच्छसिंहः न कृष्णात् भयभीतः आसीत् न बलरामः न च कस्मात् अपि यादवात्।१२८६।
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥दोहरा
ਅਧਿਕ ਜੁਧੁ ਜਬ ਤਿਨ ਕੀਯੋ ਤਬ ਬ੍ਰਿਜਪਤਿ ਕਾ ਕੀਨ ॥
अधिक जुधु जब तिन कीयो तब ब्रिजपति का कीन ॥एतावत् युद्धं कृत्वा कृष्णः किं कृतवान् ?
ਖੜਗ ਧਾਰਿ ਸਿਰ ਸਤ੍ਰ ਕੋ ਮਾਰਿ ਜੁਦਾ ਕਰਿ ਦੀਨ ॥੧੨੮੭॥
खड़ग धारि सिर सत्र को मारि जुदा करि दीन ॥१२८७॥घोरयुद्धे कृष्णः शूलप्रहारेन तस्य शिरः कूर्चाद्विच्छिन्नवान्।१२८७।
ਸਵਛ ਸਿੰਘ ਜਬ ਮਾਰਿਯੋ ਸਮਰ ਸਿੰਘ ਕੀਓ ਕੋਪ ॥
सवछ सिंघ जब मारियो समर सिंघ कीओ कोप ॥यदा स्वच्छसिंहः मारितः तदा समरसिंहः अत्यन्तं क्रुद्धः अभवत्
ਨਹ ਭਾਜਿਯੋ ਲਖਿ ਸਮਰ ਕੋ ਰਹਿਯੋ ਸੁ ਦਿੜ ਪਗੁ ਰੋਪਿ ॥੧੨੮੮॥
नह भाजियो लखि समर को रहियो सु दिड़ पगु रोपि ॥१२८८॥दृष्ट्वा युद्धं हेसः दृढपादैः कृष्णं प्रतिहृतवान्।1288।
ਸਵੈਯਾ ॥
सवैया ॥स्वय्या
ਰੋਸ ਕੈ ਬੀਰ ਬਲੀ ਅਸਿ ਲੈ ਅਤਿ ਹੀ ਭਟ ਸ੍ਰੀ ਜਦੁਬੀਰ ਕੇ ਮਾਰੇ ॥
रोस कै बीर बली असि लै अति ही भट स्री जदुबीर के मारे ॥खड्गं हस्ते गृहीत्वा सः महाबलः कृष्णस्य बहून् योद्धान् हतः |
ਅਉਰ ਕਿਤੇ ਗਿਰੇ ਘਾਇਲ ਹ੍ਵੈ ਕਿਤਨੇ ਰਨ ਭੂਮਿ ਨਿਹਾਰਿ ਪਧਾਰੇ ॥
अउर किते गिरे घाइल ह्वै कितने रन भूमि निहारि पधारे ॥बहवः योद्धाः क्षतिग्रस्ताः, बहवः युद्धक्षेत्रे पराजयः भूत्वा पलायिताः
ਸ੍ਯਾਮ ਜੂ ਪੈ ਇਹ ਭਾਤਿ ਕਹਿਯੋ ਸਮਰੇਸ ਬਲੀ ਤਿਹ ਤੇ ਹਮ ਹਾਰੇ ॥
स्याम जू पै इह भाति कहियो समरेस बली तिह ते हम हारे ॥(ते) कृष्णजीं समीपं गत्वा समरसिंहेन वयं पराजिताः इति अवदन्।
ਕਾਸੀ ਮੈ ਜਿਉ ਕਲਵਤ੍ਰ ਵਹੈ ਤਿਮ ਬੀਰਨ ਚੀਰ ਕੇ ਦ੍ਵੈ ਕਰਿ ਡਾਰੇ ॥੧੨੮੯॥
कासी मै जिउ कलवत्र वहै तिम बीरन चीर के द्वै करि डारे ॥१२८९॥योद्धाः उच्चैः उद्घोषयन्ति स्म, वयं पराक्रमी समरसिंहेन पराजिताः स्मः यतोहि सः काशिस्य चॉपिंग आरा इव योद्धानां अर्धभागेषु शॉपिङ्गं कुर्वन् अस्ति।1289।
ਬੋਲਿ ਕਹਿਯੋ ਹਰਿ ਜੂ ਦਲ ਮੈ ਭਟ ਹੈ ਕੋਊ ਜੋ ਅਰਿ ਸੰਗ ਲਰੈ ॥
बोलि कहियो हरि जू दल मै भट है कोऊ जो अरि संग लरै ॥कृष्णजी उवाच सेनायां योद्धा अस्ति यः शत्रुणा सह युद्धं करोति।