निपातयामास क्रोधो राजा बहूनि महाबलान् योद्धान् |
क्रुद्धः सन् क्षणमात्रेण महावीरान् जघान |
तेषां रथान् विदार्य शरैर्बहुगजान् अश्वान् च |
राजा रुद्र इव रणे नृत्य जीविताः, पलायिताः।1452।
(राजा यादवस्य) सेना बलरामकृष्णेन पराजिता आक्रमिता भवति।
सैन्यं पलायनं कृत्वा पुनः स्वयमेव धावित्वा राजा बलरामकृष्णयोः सह युद्धं कर्तुं आगत्य सः शूलकुठारगदाखड्गादिकं हस्ते गृहीत्वा निर्भयेन युद्धं कृतवान्
कविः सियाम् इति वदति, तदा (राजा) पुनः धनुः बाणं च गृहीत्वा हस्ते धारितवान्।
तदनन्तरं धनुर्बाणहस्तेषु गृहीत्वा मेघवृष्टिबिन्दव इव कृष्णशरीरस्य टङ्कं बाणैः पूरितवान्।1453।
दोहरा
कृष्णस्य शरीरे विद्धे (बाणैः) इन्द्रस्य अस्त्रस्य लक्ष्यं गृहीतवान्।
यदा कृष्णस्य शरीरं बाणैः विद्धं जातम्, तदा सः स्वस्य धनुषे इन्द्रस्त्रं नाम बाणं स्थापयित्वा मन्त्रपाठं कृत्वा विसृजति स्म। १४५४ इति ।
स्वय्या
इन्द्रादयः यथापि शूराः सद्यः शरविमोचनमात्रेण पृथिव्यां अवतरन्ति स्म ।
बाणस्य विसर्जितमात्रेण इन्द्रादयः बहवः महाबलाः योद्धाः पृथिव्यां प्रकटिताः भूत्वा राजानं लक्ष्यं कृत्वा अग्निबाणान् निपातयितुं प्रवृत्ताः
राजा धनुर्गृह्य तान् बाणान् अवरुद्ध्य स्वबाणैः व्यक्तान् योद्धान् क्षतम् अकरोत्
रक्तेन लिप्तः भयेन च शक्रस्य देवराजस्य पुरतः प्राप्तः।1455।
कविः श्यामः कथयति, सूर्यादयः बहवः देवाः योद्धायाः कोपेन क्रुद्धाः अभवन्।
सूर्यवत् गौरवशालिनः योद्धाः क्रुद्धाः भूत्वा शूलखड्गगदादीनि गृहीत्वा राजा खड़गसिंहेन सह युद्धं कृतवन्तः
सर्वे युद्धक्षेत्रे समागताः। तस्य दृश्यस्य सफलता कविना कीर्तिता यथा, ।
ते सर्वे एकस्मिन् स्थाने समागताः यथा देवरूपाः कृष्णभृङ्गाः राज्ञः पुष्पसदृशाः बाणगन्धं ग्रहीतुं समागताः।1456।
दोहरा
चतस्रो दिक्षु राजानं व्याप्तवन्तः सर्वे व्यक्ताः
तत्कालीनं राज्ञा दर्शितं साहसं कथयामि इदानीं | १४५७ ।
कविस्य भाषणम् : १.
स्वय्या
(खरगसिंहः) द्वादशबाणैः सूर्यं विदार्य दशबाणैः चन्द्रं ततः ।
द्वादश बाणान् सूर्यं प्रति दश चन्द्रमं प्रति विसृजति स्म, इन्द्रं प्रति शतं बाणान् विसृजति स्म, यत् तस्य शरीरं विदारयन् परं गतवान्
यक्षदेवाः किन्नरगन्धर्वादयः सर्वे ये तत्र आसन्, तान् राजा बाणैः पातितवान्
बह्वीः व्यक्तदेवाः युद्धक्षेत्रात् पलायन्ते स्म, किन्तु तत्र दृढतया स्थिताः बहवः आसन्।१४५८।
यदा उग्रं युद्धं प्रारब्धं तदा इन्द्रः क्रुद्धः सन् शूलं हस्ते धारयति स्म ।
यदा युद्धं तीव्ररूपेण आरब्धम् तदा इन्द्रः क्रुद्धः सन् शूलं हस्ते गृहीत्वा राजानं (खरगसिंहं) प्रति हिंसकरूपेण विसर्जितवान् ।
(अगोन) खड़गसिंहः धनुषं गृहीत्वा बाणेन (साङ्गं) छिनत्। तस्य उपमा एवम्
खरागसिंहः शूलं बाणेन एतावत् समीचीनतया अवरुद्धवान् यथा राज्ञः गरुडसदृशः बाणः शूलसदृशं नागं निगलितवान्।१४५९।
बाणैः प्रयुक्तः इन्द्रादिः पलायितः
सूर्यचन्द्रादयः सर्वे रणक्षेत्रं त्यक्त्वा मनसा अत्यन्तं भीताः
क्षतिं प्राप्य बहवः पलायिताः, तत्र कश्चन अपि न स्थितवान्
लज्जमानाः सर्वे देवाः स्वस्थानमागताः ॥१४६०॥
दोहरा
यदा सर्वे देवाः पलायन्ते स्म तदा राजा अहङ्कारः अभवत्
इदानीं धनुः आकृष्य कृष्णे बाणवृष्टिः ॥१४६१॥
तदा श्रीकृष्णः क्रुद्धः सन् 'रचस अस्त्र' इति हस्ते गृहीतवान्
अथ कृष्णः क्रुद्धः स्वस्य दैत्यस्त्रं (दानवानां कृते अभिप्रेतं बाहुं) बहिः कृत्वा अस्य अद्भुतस्य बाणस्य उपरि मन्त्रं पठित्वा विसर्जितवान्।।1462।
स्वय्या
स बाणः सृजति घोरान् दैत्यान् चक्रकुठारान् ।
छूरा खड्गाः कवचाः गदाः शूलाः हस्तेषु च
तेषां हस्तेषु प्रहारार्थं बृहत् गदाः आसन्, ते अपत्रवृक्षान् अपि उद्धृतवन्तः
नृपं भीषणं प्रारब्धा दन्तं विसृज्य चक्षुषः ॥१४६३॥
शिरसि दीर्घकेशाः घोरवस्त्रधारिणः विशालकेशाः