सा (गृहं) गत्वा दृढतया हस्तौ (पतिस्य) मुखं स्थापयति स्म।
(तत्) विस्फोटितवान् (यत् मम पतिः) बाई (रोगेण) आहतः अभवत्।
(सा) तस्य मुखं दृढतया धारयति (आह) किं करोति इति।
प्रत्येकं! पश्यन्तु, मम पतिः म्रियते। ९.
चतुर्विंशतिः : १.
यथा एव सः 'हाय हि' इति उद्घोषयितुम् इच्छति।
कश्चित् आगत्य मम प्राणान् रक्षेत् इति।
अत एव सा महिला मुखं निमीलितवती
न च तस्य निःश्वासं निर्गन्तुं ददाति। १०.
अडिगः : १.
निःश्वासेन (सः) मूर्च्छितः भूमौ पतितः।
ग्रामजनाः आगत्य तं गृहीत्वा चक्षुषा (सर्वं) दृष्टवन्तः।
किञ्चित् जीवन्तं दृष्ट्वा सा स्त्री (ततः तं लसत्) ।
मसलेन च (अथवा पदाति) पतिं नितम्बेन (हता इत्यर्थः)। ११.
मध्याह्ने सः पतिं (तस्य) हस्तेन जघान
ग्रामवासिनः च स्थित्वा (एतत्सर्वं) शीलं दृष्टवन्तः।
तस्याः मुखनासिका च 'हाय हि' इति कुहूकुहू कुर्वन्ति स्म।
सः (मम) पतिः वातरोगेण ईश्वरस्य इच्छायाः च मृतः (वैद्यं न प्राप्नोमि)। १२.
चतुर्विंशतिः : १.
सर्वेषां पुरतः (स्त्री) पतिं हतम्।
ग्रामजना: तस्य विषये किमपि न चिन्तितवन्तः।
सा भर्तुः हानिकारणात् गृहात् निर्गतवती
तस्य (सैनिकस्य) गृहं च गत्वा स्थातुं आरब्धवान्। १३.
अत्र श्रीचरितोपख्यानस्य त्रिचरितस्य मन्त्री भूपसंवादस्य २३१ अध्यायः समाप्तः, सर्वं शुभम्। २३१.४३६५ इति । गच्छति
द्वयम् : १.
तत्र मुलतानस्य राजा विर्धछात्रः आसीत् ।
तस्य शरीरं वृद्धं जातम् इति समग्रः ग्रामः ज्ञातवान् । १.
चतुर्विंशतिः : १.
तस्य गृहे न पुत्रः जातः
राजा च अतीव वृद्धः अभवत्।
ततः सः अन्यां स्त्रियं विवाहितवान्,
यस्य शरीरं अतीव आकारयुक्तम् आसीत्। २.
जगति सर्वे जनाः तं बड्ड्याच् मति इति वदन्ति स्म ।
तस्याः सौन्दर्यं दृष्ट्वा कामदेवः अपि श्रान्तः भवति स्म (अर्थात् सः लज्जितः भवति स्म)।
यदा सा राज्ञी युवा अभवत्
अतः सः मदनकुमारं नाम (एकं पुरुषं) दृष्टवान्। ३.
तस्मात् दिवसात् सा काम देवस्य ('हर अरि') निवासस्थानम् अभवत् ।
गृहस्य च सर्वा प्रज्ञा विस्मृता।
(स) सखीं प्रेषयित्वा आहूतवान्
तेन सह मैथुनं च प्रवृत्तः। ४.
अडिगः : १.
यस्मिन् दिने युवती युवकं प्राप्नोति
सा द्वितीयमपि त्यक्तुम् इच्छति न (तस्य) कण्ठे लप्यते।
(सा) सज्जनस्य रूपं दृष्ट्वा मुग्धा भवति,
द्यूतेन द्यूते धनहानिः इव । ५.
तावत् राजा विर्धछात्रः तत्र प्राप्तः ।
राज्ञी मित्रस्य पक्षे (तम्) निगूहति स्म।
सः शय्यायाः अधः सुबद्धः आसीत्