इदानीं श्रीकृष्णः सर्वं विश्वं मुखात् यशोदाय दर्शयति।
स्वय्या
मनसि वर्धिता आसक्तिं कृत्वा माता यशोदा पुत्रेण सह क्रीडितुं प्रवृत्ता पुनः
ततः कृष्णः मनसि रममाणः शीघ्रं जृम्भितवान्
सा अप्लस्स् आसीत्, तस्याः मनसि विचित्रप्रकारस्य शङ्का उत्पन्ना
अग्रे गत्वा स्वहस्तेन ह्र पुत्रस्य मुखं आवृत्य एवं विष्णोः मायाम् अपश्यत्।।113।।
कृष्णः गृहे जानुभ्यां क्रन्दितुं आरब्धवान्, माता च तस्य विषये विविधानि उपमानि प्रयुज्य आनन्दं अनुभवति स्म
नन्दस्य गावः कृष्णसहचरानाम् पादचिह्नानां पृष्ठतः चरन्ति स्म
माता यशोदा एतत् दृष्ट्वा हर्षेण ज्वलति स्म विद्युत् इव मेघानां च
किमर्थं सा माता न सुखी भवेत्, यस्य गृहे कृष्णसदृशः पुत्रः जातः।114।
कृष्णाय गमनप्रशिक्षणं दातुं ।
सर्वे गोपाः मिलित्वा बालकानां कृते शकटं कृत्वा तस्मिन् शकटेन कृष्णं उपविष्टं कृत्वा चक्रं कृतवन्तः
अथ यशोदा तं अङ्के गृहीत्वा क्षीरं चूषयितुं कृत्वा
सुप्ते कविः परमानन्दं मन्यते स्म।115।
दोहरा
निद्रा प्रभातमात्रेण कृष्णः सद्यः उत्थाय उपविष्टः |
यदा सः निद्राद् जागरितः तदा कृष्णः शीघ्रं उत्थाय तस्य नेत्रचिह्नद्वारा सः क्रीडितुं आग्रहं कृतवान्।116।
तथैव कृष्णजी ब्रजभूमियां क्रीडां करोति।
एवं कृष्णः ब्रजे नानाप्रकारं नाटकं कृतवान् अधुना तस्य पादचरणस्य कथां वर्णयामि।117।
स्वय्या
यदा (एकः) वर्षः व्यतीतः तदा कृष्णः पादयोः स्थितः।
एकवर्षेण अनन्तरं कृष्णः तस्य दृढपादैः गन्तुं आरब्धवान्, यशोदा अतीव प्रसन्ना अभवत्, पुत्रं चक्षुषः पुरतः स्थापयितुं सा तस्य पृष्ठतः गता
(सः) बहिष्कृतान् प्रति एतत् उक्तवान् यत् (यस्य) तेजः जगति प्रसरति।
सा कृष्णस्य सर्वेषां गोपीनां गमनस्य विषये अवदत्, कृष्णस्य यशः च जगति प्रसृता। कृष्णं द्रष्टुम् आगताः सुन्दरीः च घृतादिम्।११८।।
कृष्णः गुआलबालैः सह जमुनातीरे क्रीडां करोति।
कृष्णः यमुनातीरे गोपबालैः सह क्रीडति, पक्षिणां स्वरान् अनुकरणं करोति तेषां गमनम् अपि अनुकरणं करोति
ततः बरते उपविष्टाः कृष्णेन हस्तौ (सह) ताडयन्ति।
अथ वालुकाया उपविश्य सर्वे बालाः ताडयन्ति तथा च कविः श्यामः कथयति यत् ते सर्वे सुन्दरमुखात् गीतानि गायन्ति।119।
कृष्णः गोपबालसङ्गमे यमुनातीरेषु गल्ल्यासु क्रीडति तथा...
तरणं सर्वं नदीं परतः वालुकायाः उपरि शयनं करोति
ततः सः सर्वैः बालकैः सह जुगुप्सा इव प्लवति सः स्तनेन जलं विदारयति
ततः परस्परं मेषवत् युद्धं कृत्वा शिरः परस्य शिरसि प्रहृत्य।120।
यदा कृष्णः स्वगृहम् आगच्छति तदा भोजनं गृहीत्वा पुनः क्रीडितुं गच्छति
माता तं गृहे एव तिष्ठतु इति वदति, परन्तु उक्त्वा अपि सः स्वगृहस्य अन्तः न तिष्ठति, उत्थाय बहिः धावति च
कविः श्यामः कथयति यत् ब्रजेश्वरः कृष्णः ब्रजस्य वीथिषु प्रेम्णा च...
अन्यैः गोपबालैः सह चर्मक्रीडायां पूर्णतया लीनः भवति।121।
यमुनातीरे क्रीडन् कृष्णः अन्यैः गोपबालैः सह रमते
वृक्षमारुह्य गदां क्षिप्य ततः अन्विष्य क्षीरदासीनां मध्ये आनयति
एतस्य उपमायाः उल्लेखं कुर्वन् कविः श्यामः कथयति यत् एतस्य तेजः दर्शनार्थम् ।
योगविविधेषु रताः ऋषयः अपि यज्ञं प्राप्नुवन्ति।122।
बचित्तरनाटकस्य कृष्णावतारस्य गोपबालसहितस्य नाटकस्य वर्णनं नाम अष्टमस्य अध्यायस्य समाप्तिः।
अधुना घृतस्य चोरणस्य, भक्षणस्य च वर्णनं आरभ्यते
स्वय्या
श्रीकृष्णः क्रीडायाः बहानेन गृहं प्रविश्य घृतं खादति।
क्रीडनव्यङ्ग्येन कृष्णः गृहान्तर्गतं घृतं खादति, नेत्रचिह्नैः च अन्येषां गोपबालानां भोजनं याच्य आह्वयति
शेषं घृतं वानरेभ्यः अर्पयन्ति तेषां भक्षणकारणम्
एवं कृष्णः गोपीनां बाधते इति कविः श्यामः।।123।
यदा कृष्णः सर्वं घृतं खादितवान् तदा गोपीः रुदन्ति स्म च