ਪੰਜਾਬੀ 
English 
پنجابی 
Español 
Français 
Deutsch 
Português 
Bahasa Indonesia 
Türkçe 
Tiếng Việt 
Filipino 
Svenska हिंदी संस्कृत 
Nederlands 
Română 
Magyar 
Polski 
Čeština 
Afrikaans 
Italiano Català 
Shqip 
Gaeilge Cymraeg 
Slovenčina 
Slovenščina 
Dansk 
Eesti 
Latviešu 
Lietuvių 
Norsk 
Malti 
Íslenska Galego 
Kreyòl Ayisyen 
Latin 
Bahasa Melayu 
Kiswahili 
Hrvatski 
Suomi 
Русский मराठी ગુજરાતી తెలుగు ಕನ್ನಡ தமிழ் മലയാളം 
বাংলা 
Ελληνικά 
日本語 
中文 اردو سنڌي 
فارسی 
العربية 
עברית 
한국어 श्री दसम् ग्रन्थः
पुटः - 68
ਮਹਾ ਕੋਪ ਕੈ ਬੀਰ ਬ੍ਰਿੰਦੰ ਸੰਘਾਰੇ ॥
महा कोप कै बीर ब्रिंदं संघारे ॥(सः) क्रुद्धः भूत्वा बहूनि वीरान् हतवान्
ਬਡੋ ਜੁਧ ਕੈ ਦੇਵ ਲੋਕੰ ਪਧਾਰੇ ॥੩੧॥
बडो जुध कै देव लोकं पधारे ॥३१॥क्रोधेन बहूनां सैनिकान् हत्वा महायुद्धं कृत्वा स्वर्गं प्रति प्रस्थितः ॥३१॥
ਹਠਿਯੋ ਹਿਮਤੰ ਕਿੰਮਤੰ ਲੈ ਕ੍ਰਿਪਾਨੰ ॥
हठियो हिमतं किंमतं लै क्रिपानं ॥(राजानां कृते) हिम्मतसिंहः किम्मतसिंहः च नाम वीराः योद्धाः किर्पान् आनयन्ति स्म ।
ਲਏ ਗੁਰਜ ਚਲੰ ਸੁ ਜਲਾਲ ਖਾਨੰ ॥
लए गुरज चलं सु जलाल खानं ॥दृढः हिम्मतः किम्मतः च शूलं बहिः आकृष्य जलालखानः गदाया सह सम्मिलितः ।
ਹਠੇ ਸੂਰਮਾ ਮਤ ਜੋਧਾ ਜੁਝਾਰੰ ॥
हठे सूरमा मत जोधा जुझारं ॥अभिमनेन सह युद्धप्रियेन सह भृशं युद्धं कृतवान् |
ਪਰੀ ਕੁਟ ਕੁਟੰ ਉਠੀ ਸਸਤ੍ਰ ਝਾਰੰ ॥੩੨॥
परी कुट कुटं उठी ससत्र झारं ॥३२॥मत्त इव युद्धं कृतवन्तः दृढनिश्चयाः योद्धाः । प्रहाराः प्रहाराः, स्फुलिङ्गाः च पतन्ति स्म, यदा शस्त्राणि परस्परं प्रहारं कुर्वन्ति स्म।३२।
ਰਸਾਵਲ ਛੰਦ ॥
रसावल छंद ॥रसावल स्तन्जा
ਜਸੰਵਾਲ ਧਾਏ ॥
जसंवाल धाए ॥जसवाल (राजा केसरी चन्द का) ९.
ਤੁਰੰਗੰ ਨਚਾਏ ॥
तुरंगं नचाए ॥जसवालराजः द्रुतगतिना अश्वेन अग्रे त्वरितम् |
ਲਯੋ ਘੇਰਿ ਹੁਸੈਨੀ ॥
लयो घेरि हुसैनी ॥(सः) हुसैनीं परितः कृतवान्
ਹਨ੍ਯੋ ਸਾਗ ਪੈਨੀ ॥੩੩॥
हन्यो साग पैनी ॥३३॥सः हुसैनं परितः कृत्वा तस्य तीक्ष्णशूलं प्रहृतवान्।33।
ਤਿਨੂ ਬਾਣ ਬਾਹੇ ॥
तिनू बाण बाहे ॥हुसैनी (प्रथम) बाणान् मारितवान्
ਬਡੇ ਸੈਨ ਗਾਹੇ ॥
बडे सैन गाहे ॥सः (हुसैनी) बाणं विसृज्य सैन्यस्य बहुभागं नाशितवान् ।
ਜਿਸੈ ਅੰਗਿ ਲਾਗ੍ਯੋ ॥
जिसै अंगि लाग्यो ॥(शर) यस्य शरीरे
ਤਿਸੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤ੍ਯਾਗ੍ਰਯੋ ॥੩੪॥
तिसे प्राण त्याग्रयो ॥३४॥वक्षसि बाणेन प्रहृतः स अन्तिमं निःश्वसति।34।
ਜਬੈ ਘਾਵ ਲਾਗ੍ਯੋ ॥
जबै घाव लाग्यो ॥(यः) क्षतम्
ਤਬੈ ਕੋਪ ਜਾਗ੍ਯੋ ॥
तबै कोप जाग्यो ॥यदा यदा कश्चित् क्षतिग्रस्तः भवति तदा तदा सः अत्यन्तं क्रुद्धः भवति ।
ਸੰਭਾਰੀ ਕਮਾਣੰ ॥
संभारी कमाणं ॥(स तदा) आज्ञां गृहीत्वा
ਹਣੇ ਬੀਰ ਬਾਣੰ ॥੩੫॥
हणे बीर बाणं ॥३५॥ततः धनुर्धार्य शरैः योद्धान् हन्ति | ३५.
ਚਹੂੰ ਓਰ ਢੂਕੇ ॥
चहूं ओर ढूके ॥(योद्धा) चतुर्णां पार्श्वेभ्यः अग्रे उपयुक्ताः भवन्ति
ਮੁਖੰ ਮਾਰ ਕੂਕੇ ॥
मुखं मार कूके ॥चतुर्णां पार्श्वाद् योद्धवः अग्रे गत्वा मारय, मारय इति उद्घोषयन्ति ।
ਨ੍ਰਿਭੈ ਸਸਤ੍ਰ ਬਾਹੈ ॥
न्रिभै ससत्र बाहै ॥(ते) निर्भयेन शस्त्राणि प्रयुञ्जते
ਦੋਊ ਜੀਤ ਚਾਹੈ ॥੩੬॥
दोऊ जीत चाहै ॥३६॥अभयं प्रहरन्ति शस्त्राणि, उभयपक्षौ विजयमिच्छन्ति।३६।
ਰਿਸੇ ਖਾਨਜਾਦੇ ॥
रिसे खानजादे ॥पठानसैनिकाः क्रुद्धाः अभवन् ।
ਮਹਾ ਮਦ ਮਾਦੇ ॥
महा मद मादे ॥खन्सुताः महाक्रोधाः प्रफुल्लिताः च महाहङ्काराः ।
ਮਹਾ ਬਾਣ ਬਰਖੇ ॥
महा बाण बरखे ॥बाणाः वर्षितुं आरब्धवन्तः।
ਸਭੇ ਸੂਰ ਹਰਖੇ ॥੩੭॥
सभे सूर हरखे ॥३७॥वर्षा बाणवृष्टिं सर्वे योद्धा क्रोधपूर्णाः ॥३७॥
ਕਰੈ ਬਾਣ ਅਰਚਾ ॥
करै बाण अरचा ॥(तत् दृश्यम् आसीत्) यथा बाणाः (गन्धद्रव्याणां) सिञ्चन्ति स्म।
ਧਨੁਰ ਬੇਦ ਚਰਚਾ ॥
धनुर बेद चरचा ॥बाणानां सिञ्चनं (पूजायां) भवति, धनुः च वैदिकविमर्शे निरता इव दृश्यन्ते।
ਸੁ ਸਾਗੰ ਸਮ੍ਰਹਾਲੰ ॥
सु सागं सम्रहालं ॥तस्मिन् स्थाने (वेदानां) २.
ਕਰੈ ਤਉਨ ਠਾਮੰ ॥੩੮॥
करै तउन ठामं ॥३८॥यत्र यत्र प्रहारं योद्धा प्रहरति तत्र प्रहरति।३८।
ਬਲੀ ਬੀਰ ਰੁਝੇ ॥
बली बीर रुझे ॥(तस्मिन् कार्ये) महावीराः नियोजिताः आसन्।
ਸਮੁਹ ਸਸਤ੍ਰ ਜੁਝੇ ॥
समुह ससत्र जुझे ॥शूराः योद्धा अस्मिन् कार्ये व्यस्ताः सन्ति ते सर्वायुधैः युद्धे प्रवृत्ताः सन्ति।
ਲਗੈ ਧੀਰ ਧਕੈ ॥
लगै धीर धकै ॥रोगीनां (सैनिकानाम्) उद्घोषाः ध्वन्यन्ते स्म
ਕ੍ਰਿਪਾਣੰ ਝਨਕੈ ॥੩੯॥
क्रिपाणं झनकै ॥३९॥योधाः क्षमागुणयुक्ताः बलात् ठोकन्ति खड्गाः क्रन्दन्ति च।३९।
ਕੜਕੈ ਕਮਾਣੰ ॥
कड़कै कमाणं ॥धनुः क्रकचम् अकरोत्।
ਝਣਕੈ ਕ੍ਰਿਪਾਣੰ ॥
झणकै क्रिपाणं ॥धनुः क्रकचन्ति खड्गाः च क्रन्दन्ति।
ਕੜਕਾਰ ਛੁਟੈ ॥
कड़कार छुटै ॥करक् (बाणाः) चलन्ति स्म ।
ਝਣੰਕਾਰ ਉਠੈ ॥੪੦॥
झणंकार उठै ॥४०॥बाणाः विसर्जिताः ठोकनाध्वनिं जनयन्ति, आहताः शस्त्राणि च जङ्गलध्वनिं जनयन्ति।40.
ਹਠੀ ਸਸਤ੍ਰ ਝਾਰੇ ॥
हठी ससत्र झारे ॥हतिः (सैनिकाः) कवचेन युद्धं कुर्वन्ति स्म ।
ਨ ਸੰਕਾ ਬਿਚਾਰੇ ॥
न संका बिचारे ॥योधाः स्वशस्त्राणि प्रहरन्ति, ते आसन्नं मृत्युं न चिन्तयन्ति।
ਕਰੇ ਤੀਰ ਮਾਰੰ ॥
करे तीर मारं ॥बाणाः (एतावन्तः) प्रक्षिप्ताः आसन्
ਫਿਰੈ ਲੋਹ ਧਾਰੰ ॥੪੧॥
फिरै लोह धारं ॥४१॥शराः विसृज्यन्ते खड्गाः च प्रहृताः | ४१.
ਨਦੀ ਸ੍ਰੋਣ ਪੂਰੰ ॥
नदी स्रोण पूरं ॥नदी रक्तेन पूरिता अस्ति।
ਫਿਰੈ ਗੈਣਿ ਹੂਰੰ ॥
फिरै गैणि हूरं ॥रक्तधारा पूर्णा, हौरी (स्वर्गकन्या) आकाशे चलन्ति।
ਉਭੇ ਖੇਤ ਪਾਲੰ ॥
उभे खेत पालं ॥उभयतः मुख्यनायकाः
ਬਕੇ ਬਿਕਰਾਲੰ ॥੪੨॥
बके बिकरालं ॥४२॥उभयतः योधाः घोरं उद्घोषयन्ति।।42।
ਪਾਧੜੀ ਛੰਦ ॥
पाधड़ी छंद ॥पाधारि स्तन्जा
ਤਹ ਹੜ ਹੜਾਇ ਹਸੇ ਮਸਾਣ ॥
तह हड़ हड़ाइ हसे मसाण ॥तत्र मासनः सुखेन हसति स्म ।
ਲਿਟੇ ਗਜਿੰਦ੍ਰ ਛੁਟੇ ਕਿਕਰਾਣ ॥
लिटे गजिंद्र छुटे किकराण ॥भूताः रणक्षेत्रे उच्चैः हसन्ति, गजाः रजसा मलिनाः, अश्वाः च निर्वाहिनः भ्रमन्ति।
ਜੁਟੇ ਸੁ ਬੀਰ ਤਹ ਕੜਕ ਜੰਗ ॥
जुटे सु बीर तह कड़क जंग ॥तत्र वीराः घोरयुद्धे प्रवृत्ताः आसन् ।
ਛੁਟੀ ਕ੍ਰਿਪਾਣ ਬੁਠੇ ਖਤੰਗ ॥੪੩॥
छुटी क्रिपाण बुठे खतंग ॥४३॥योद्धा परस्परं युद्धं कुर्वन्ति तेषां शस्त्राणि च सृजन्ति ठोकनानि सृजन्ति। खड्गाः प्रहृताः बाणाः च वर्षिताः।।43।।
ਡਾਕਨ ਡਹਕਿ ਚਾਵਡ ਚਿਕਾਰ ॥
डाकन डहकि चावड चिकार ॥(कुत्रचित्) डाकपालाः कूजन्ति स्म, चवन्दिनः च उद्घोषयन्ति स्म।
ਕਾਕੰ ਕਹਕਿ ਬਜੈ ਦੁਧਾਰ ॥
काकं कहकि बजै दुधार ॥पिशाचाः उद्घोषयन्ति हघाः क्रन्दन्ति च। काकाः उच्चैः कूजन्ति द्विधातुः खड्गाः च क्रन्दन्ति।
ਖੋਲੰ ਖੜਕਿ ਤੁਪਕਿ ਤੜਾਕਿ ॥
खोलं खड़कि तुपकि तड़ाकि ॥(क्वचित्) लोहशिरस्त्राणाः ध्वनिं कुर्वन्ति स्म, (कुत्रचित्) बन्दूकाः प्रहारं कुर्वन्ति स्म।
ਸੈਥੰ ਸੜਕ ਧਕੰ ਧਹਾਕਿ ॥੪੪॥
सैथं सड़क धकं धहाकि ॥४४॥शिरस्त्राणानि ठोकन्ति, बन्दूकाः च गुञ्जन्ति। खड्गाः क्रन्दन्ति, हिंसकं धक्कानं च भवति। ४४.
ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ ॥
भुजंग प्रयात छंद ॥भुजंग स्तन्जा
ਤਹਾ ਆਪ ਕੀਨੋ ਹੁਸੈਨੀ ਉਤਾਰੰ ॥
तहा आप कीनो हुसैनी उतारं ॥तदा हुसैनी स्वयमेव (युद्धं कर्तुं) निश्चयं कृतवान्।
ਸਭੁ ਹਾਥਿ ਬਾਣੰ ਕਮਾਣੰ ਸੰਭਾਰੰ ॥
सभु हाथि बाणं कमाणं संभारं ॥तदा हुसैनः एव मैदानं प्रविष्टवान्, सर्वे योद्धाः धनुषः बाणान् च गृहीतवन्तः।
ਰੁਪੇ ਖਾਨ ਖੂਨੀ ਕਰੈ ਲਾਗ ਜੁਧੰ ॥
रुपे खान खूनी करै लाग जुधं ॥रक्तपिपासा पठनाः युद्धं कर्तुं निश्चिताः आसन् ।
ਮੁਖੰ ਰਕਤ ਨੈਣੰ ਭਰੇ ਸੂਰ ਕ੍ਰੁਧੰ ॥੪੫॥
मुखं रकत नैणं भरे सूर क्रुधं ॥४५॥रक्ता खानाः दृढतया स्थित्वा क्रोधेन रक्तनेत्रैः युद्धं कर्तुं प्रवृत्ताः।४५।
ਜਗਿਯੋ ਜੰਗ ਜਾਲਮ ਸੁ ਜੋਧੰ ਜੁਝਾਰੰ ॥
जगियो जंग जालम सु जोधं जुझारं ॥(उग्र-उग्रयोद्धानां मनसि) युद्धकामना प्रबुद्धा अभवत्।
ਬਹੇ ਬਾਣ ਬਾਕੇ ਬਰਛੀ ਦੁਧਾਰੰ ॥
बहे बाण बाके बरछी दुधारं ॥शूरयोद्धानां घोरं युद्धं प्रारब्धम् | बाणाः शूलाः द्विधाः खड्गाः वीरैः प्रयुक्ताः ।
ਮਿਲੇ ਬੀਰ ਬੀਰੰ ਮਹਾ ਧੀਰ ਬੰਕੇ ॥
मिले बीर बीरं महा धीर बंके ॥महायोद्धाः चिरसहिताः तटयोद्धाभिः सह संघर्षं कुर्वन्ति।
ਧਕਾ ਧਕਿ ਸੈਥੰ ਕ੍ਰਿਪਾਣੰ ਝਨੰਕੇ ॥੪੬॥
धका धकि सैथं क्रिपाणं झनंके ॥४६॥योद्धा अग्रे धक्कायमानाः मिलितवन्तः खड्गाः च जिंगलिंग् कुर्वन्ति।46.
ਭਏ ਢੋਲ ਢੰਕਾਰ ਨਦੰ ਨਫੀਰੰ ॥
भए ढोल ढंकार नदं नफीरं ॥(क्वचित्) दुन्दुभिताडनं तुरहीनादं च क्रियते।
ਉਠੇ ਬਾਹੁ ਆਘਾਤ ਗਜੈ ਸੁਬੀਰੰ ॥
उठे बाहु आघात गजै सुबीरं ॥ढोलः, फीफः च गुञ्जन्ति, बाहूः प्रहारं कर्तुं उत्तिष्ठन्ति, शूराः योद्धवः च गर्जन्ति।
ਨਵੰ ਨਦ ਨੀਸਾਨ ਬਜੇ ਅਪਾਰੰ ॥
नवं नद नीसान बजे अपारं ॥धोंसवादनेन विविधाः नूतनाः शब्दाः उत्पद्यन्ते ।
ਰੁਲੇ ਤਛ ਮੁਛੰ ਉਠੀ ਸਸਤ੍ਰ ਝਾਰੰ ॥੪੭॥
रुले तछ मुछं उठी ससत्र झारं ॥४७॥नवतुरङ्गाः बहुसंख्येन प्रतिध्वनन्ति। कटितवीराः रजसा आवर्तन्ते स्फुलिङ्गाः च शस्त्रसङ्घर्षात्।४७।
ਟਕਾ ਟੁਕ ਟੋਪੰ ਢਕਾ ਢੁਕ ਢਾਲੰ ॥
टका टुक टोपं ढका ढुक ढालं ॥(लोहस्य) शिरस्त्राणानां कवचानां च क्रन्दनं (श्रूयते)।
ਮਹਾ ਬੀਰ ਬਾਨੈਤ ਬਕੈ ਬਿਕ੍ਰਾਲੰ ॥
महा बीर बानैत बकै बिक्रालं ॥शिरस्त्राणि कवचानि च खण्डितानि सन्ति तथा च बाणं निपातयन्तः महान् वीराः भयंकरः दृश्यन्ते न तु सुरुचिपूर्णाः।
ਨਚੇ ਬੀਰ ਬੈਤਾਲਯੰ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤੰ ॥
नचे बीर बैतालयं भूत प्रेतं ॥बीर-बैतालः, भूताः, भूताः च नृत्यन्ति।