ਪੰਜਾਬੀ 
English 
پنجابی 
Español 
Français 
Deutsch 
Português 
Bahasa Indonesia 
Türkçe 
Tiếng Việt 
Filipino 
Svenska हिंदी संस्कृत 
Nederlands 
Română 
Magyar 
Polski 
Čeština 
Afrikaans 
Italiano Català 
Shqip 
Gaeilge Cymraeg 
Slovenčina 
Slovenščina 
Dansk 
Eesti 
Latviešu 
Lietuvių 
Norsk 
Malti 
Íslenska Galego 
Kreyòl Ayisyen 
Latin 
Bahasa Melayu 
Kiswahili 
Hrvatski 
Suomi 
Русский मराठी ગુજરાતી తెలుగు ಕನ್ನಡ தமிழ் മലയാളം 
বাংলা 
Ελληνικά 
日本語 
中文 اردو سنڌي 
فارسی 
العربية 
עברית 
한국어 श्री दसम् ग्रन्थः
पुटः - 924
ਜਰਨ ਮਰਨ ਕਾ ਨਿਗ੍ਰਹ ਧਾਰਿਯੋ ॥੬੩॥
जरन मरन का निग्रह धारियो ॥६३॥तद् दृष्ट्वा रजः आत्मनः अपि प्रज्वलनं कर्तुं निश्चितवान् ।(६३)
ਚਿਤਾ ਜਰਾਇ ਜਰਨ ਜਬ ਲਾਗ੍ਯੋ ॥
चिता जराइ जरन जब लाग्यो ॥यदा (राजा) चिताम् प्रज्वाल्य दहितुं प्रवृत्तः (तस्मिन्) ।
ਤਬ ਬੈਤਾਲ ਤਹਾ ਤੇ ਜਾਗ੍ਯੋ ॥
तब बैताल तहा ते जाग्यो ॥यदा ज्वालामुखी चिता सज्जा अभवत् तदा सहसा बेतालः, (तस्य दरबारकविः) आविर्भूतः ।
ਸੰਚਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤਿਹ ਦੁਹੂੰਨ ਜਿਯਾਯੋ ॥
संचि अंम्रित तिह दुहूंन जियायो ॥अमृतं प्रोक्षयामास उभौ पुनः सजीवम् |
ਨ੍ਰਿਪ ਕੇ ਚਿਤ ਕੋ ਤਾਪੁ ਮਿਟਾਯੋ ॥੬੪॥
न्रिप के चित को तापु मिटायो ॥६४॥उभयोः शरीरेषु अमृतं प्रोक्षयित्वा पुनः जीवितं कृत्वा राजस्य क्लेशं निराकृतवान्।(64)
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥दोहिरा
ਸਹਿ ਸੈਥੀ ਪਾਵਕ ਬਰਿਯੋ ਦੁਹੂੰਅਨ ਲਯੋ ਬਚਾਇ ॥
सहि सैथी पावक बरियो दुहूंअन लयो बचाइ ॥खड्गभारं वहन् आत्मनः दहनं निश्चयं कृतवान् आसीत् ।
ਕਾਮਾ ਦਈ ਦਿਜੋਤ ਮਹਿ ਧੰਨ੍ਯ ਬਿਕ੍ਰਮਾਰਾਇ ॥੬੫॥
कामा दई दिजोत महि धंन्य बिक्रमाराइ ॥६५॥राजा बिक्रिं कामस्य जीवनं पुण्यम्।(65)(l)
ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਪੁਰਖ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਇਕਾਨਵੋ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੯੧॥੧੬੩੪॥ਅਫਜੂੰ॥
इति स्री चरित्र पख्याने पुरख चरित्रे मंत्री भूप संबादे इकानवो चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥९१॥१६३४॥अफजूं॥एकनवतितमः शुभच्रितरस्य दृष्टान्तः राजमन्त्रीसंवादः, आशीर्वादेन सम्पन्नः। (९१)(१६३२) ९.
ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥चौपाई
ਦਛਿਨ ਦੇਸ ਬਿਚਛਨ ਨਾਰੀ ॥
दछिन देस बिचछन नारी ॥दक्षिणदेशस्य महिलाः अतीव चतुराः सन्ति।
ਜੋਗੀ ਗਏ ਭਏ ਘਰ ਬਾਰੀ ॥
जोगी गए भए घर बारी ॥दक्षिणे स्त्रियः तावन्तः सुन्दराः आसन् यत् तत्र गताः योगिनः तपस्विनः अपि गृहस्थाः अभवन् ।
ਮੰਗਲ ਸੈਨ ਰਾਵ ਜਗੁ ਕਹਈ ॥
मंगल सैन राव जगु कहई ॥मंगलसेन् नाम राजा प्रसिद्धः आसीत्
ਸਭ ਅਰਿ ਕੁਲ ਜਾ ਤੇ ਤ੍ਰਿਣ ਗਹਈ ॥੧॥
सभ अरि कुल जा ते त्रिण गहई ॥१॥मंगल सेन् तस्य भागस्य राजः सर्वे शत्रवः तस्य शक्तितः भीताः आसन्।(1)
ਸਰੂਪ ਕਲਾ ਤਾ ਕੀ ਬਰ ਨਾਰੀ ॥
सरूप कला ता की बर नारी ॥कला (नामस्य) तस्य सुन्दरी पत्नी आसीत्,
ਮਾਨਹੁ ਮਹਾ ਰੁਦ੍ਰ ਕੀ ਪ੍ਯਾਰੀ ॥
मानहु महा रुद्र की प्यारी ॥सरोप कला तस्य पत्नी आसीत् या (आख्यायिका) पत्नी इव सुन्दरी आसीत्
ਤਾ ਸੋ ਨੇਹ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਕੋ ਰਹੈ ॥
ता सो नेह न्रिपति को रहै ॥तस्य राजा अतीव प्रीतिमान् आसीत् ।
ਕਰੈ ਸੋਈ ਜੋਈ ਵਹ ਕਹੈ ॥੨॥
करै सोई जोई वह कहै ॥२॥शिव । रजः तां सघनप्रियं कृत्वा तस्याः इच्छानुसारं कार्याणि कृतवान् ।(२)
ਰੁਆਮਲ ਛੰਦ ॥
रुआमल छंद ॥रुआमाल छन्द
ਰੰਗ ਮਹਲ ਬਿਖੈ ਹੁਤੇ ਨਰ ਰਾਇ ਤਵਨੈ ਕਾਲ ॥
रंग महल बिखै हुते नर राइ तवनै काल ॥यदा राजा प्रासादे आसीत् ।
ਰੂਪ ਪ੍ਰਭਾ ਬਿਰਾਜਤੀ ਤਹ ਸੁੰਦਰੀ ਲੈ ਬਾਲ ॥
रूप प्रभा बिराजती तह सुंदरी लै बाल ॥यदा राजा प्रासादे आसीत् तदा रूपप्रभा स्वसहचरैः सह तत्र आगच्छति स्म ।
ਕਾਨ੍ਰਹਰੇ ਨਾਦ ਔ ਨਫੀਰੀ ਬੇਨੁ ਬੀਨ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ॥
कान्रहरे नाद औ नफीरी बेनु बीन म्रिदंग ॥तुरही, वीणा, वेणु, मृदङ्ग इत्यादीनि वाद्यानि कनडे रागस्य शब्देन वाद्यन्ते ।
ਭਾਤਿ ਭਾਤਿਨ ਕੇ ਕੁਲਾਹਲ ਹੋਤ ਨਾਨਾ ਰੰਗ ॥੩॥
भाति भातिन के कुलाहल होत नाना रंग ॥३॥राग कन्र्रा इत्यस्य सङ्गीतस्वरस्य स्वराः नफिरीषु सुरीले वाद्यन्ते स्म, वेणुः, आनन्दस्य च वर्षणं भवति स्म ।(३)
ਏਕ ਨਟੂਆ ਤਹ ਰਹੈ ਤਿਹ ਬਿਸੁਨ ਦਤ੍ਵਾ ਨਾਮ ॥
एक नटूआ तह रहै तिह बिसुन दत्वा नाम ॥तत्र एकः बार्डः निवसति स्म यः बिशन दत्तः इति प्रसिद्धः आसीत्,
ਰਾਵ ਜੂ ਤਾ ਕੌ ਨਚਾਵਤ ਰਹੈ ਆਠੌ ਜਾਮ ॥
राव जू ता कौ नचावत रहै आठौ जाम ॥यं राजेन सर्वं दिवसं नृत्यं कृतवान् आसीत्।
ਅਮਿਤ ਰੂਪ ਬਿਲੋਕਿ ਤਾ ਕੌ ਰਾਨਿਯਹਿ ਨਿਜੁ ਨੈਨ ॥
अमित रूप बिलोकि ता कौ रानियहि निजु नैन ॥तं दृष्ट्वा राणी स्वचक्षुषा ।
ਹ੍ਵੈ ਗਿਰੀ ਬਿਸੰਭਾਰ ਭੂ ਪੈ ਬਧੀ ਸਾਯਕ ਮੈਨ ॥੪॥
ह्वै गिरी बिसंभार भू पै बधी सायक मैन ॥४॥कामाभिभूता सा भूमौ समतलं पतिता ॥(४)
ਤੋਮਰ ਛੰਦ ॥
तोमर छंद ॥तोमर छन्द
ਰਾਨਿਯਿਹ ਸਖੀ ਪਠਾਇ ॥
रानियिह सखी पठाइ ॥राज्ञी सखीं प्रेषितवती
ਸੋ ਲਯੋ ਧਾਮ ਬੁਲਾਇ ॥
सो लयो धाम बुलाइ ॥रानी स्वदासीं प्रेषयित्वा स्वगृहं आहूतवती।
ਤਜਿ ਕੈ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਕੀ ਕਾਨਿ ॥
तजि कै न्रिपति की कानि ॥राजानं अपेक्ष्य
ਤਾ ਸੌ ਰਮੀ ਰੁਚਿ ਮਾਨਿ ॥੫॥
ता सौ रमी रुचि मानि ॥५॥उपेक्षया राजप्रतिष्ठां सा तस्य प्रेम्णः कर्मणि प्रवृत्ता ।(५) ।
ਤਿਹ ਅਮਿਤ ਰੂਪ ਨਿਹਾਰਿ ॥
तिह अमित रूप निहारि ॥तस्याः अत्यन्तं सुन्दरं रूपं दृष्ट्वा
ਸਿਵ ਸਤ੍ਰੁ ਗਯੋ ਸਰ ਮਾਰਿ ॥
सिव सत्रु गयो सर मारि ॥तस्य अत्यन्तं सुन्दरता तस्याः माध्यमेन कामदेवस्य तीक्ष्णं बाणं विक्षिप्तवती आसीत् ।
ਤਬ ਲੌ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਗਯੋ ਆਇ ॥
तब लौ न्रिपति गयो आइ ॥तावत् राजा आगतः
ਅਬਲਾ ਅਧਿਕ ਦੁਖ ਪਾਇ ॥੬॥
अबला अधिक दुख पाइ ॥६॥एतस्मिन्नन्तरे रजः प्रादुर्भूतः।(6)
ਤਬ ਕਿਯੋ ਇਹੈ ਉਪਾਇ ॥
तब कियो इहै उपाइ ॥ततः सः एतत् परिमाणं कृतवान्।
ਇਕ ਦੇਗ ਲਈ ਮੰਗਾਇ ॥
इक देग लई मंगाइ ॥सा एवं प्रस्थिता, सा तत् आहूय महतीं पाकपात्रं प्रेषितवती,
ਤਾ ਪੈ ਤਵਾ ਕੌ ਦੀਨ ॥
ता पै तवा कौ दीन ॥अहं तस्मै अङ्गुष्ठं दत्तवान्।
ਕੋਊ ਸਕੈ ਤਾਹਿ ਨ ਚੀਨ ॥੭॥
कोऊ सकै ताहि न चीन ॥७॥आवृत्य च ढक्कनेन यथा अन्तः कोऽपि न पश्यति।(7)
ਜਾ ਮੈ ਘਨੌ ਜਲ ਪਰੈ ॥
जा मै घनौ जल परै ॥तस्मिन् बहु जलम् आसीत् ।
ਤਰ ਕੌ ਨ ਬੂੰਦਿਕ ਢਰੈ ॥
तर कौ न बूंदिक ढरै ॥(सा उक्तवती) 'मया जलेन पूरितम्, न च तस्मात् बिन्दुः स्रवति,
ਤਾ ਮੈ ਗੁਲਾਬਹਿ ਪਾਇ ॥
ता मै गुलाबहि पाइ ॥तस्मिन् गुलाबं (निष्कर्षं) स्थापयित्वा
ਕਾਢਿਯੌ ਪਤਿਹਿ ਦਿਖਰਾਇ ॥੮॥
काढियौ पतिहि दिखराइ ॥८॥'गुलाबं मया तस्मिन् स्थापितं' इति ततः सा भर्तारं गुलाबजलं प्रदत्तवती ।(८)
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥दोहिरा
ਸੀਂਚ੍ਰਯੋ ਵਹੈ ਗੁਲਾਬ ਲੈ ਪਤਿ ਕੀ ਪਗਿਯਾ ਮਾਹਿ ॥
सींच्रयो वहै गुलाब लै पति की पगिया माहि ॥सा किञ्चित् गुलाबजलं गृहीत्वा भर्तुः पगडीयां सिञ्चति स्म।
ਛਿਰਕਿ ਸਭਨ ਪਹਿ ਕਾਢਿਯੌ ਭੇਦ ਲਹਿਯੋ ਜੜ ਨਾਹਿ ॥੯॥
छिरकि सभन पहि काढियौ भेद लहियो जड़ नाहि ॥९॥गुलाबजलवृष्ट्या सा तं बहिः स्खलितवती, वास्तविकं रहस्यं कोऽपि स्वीकुर्वितुं न शक्तवान् ।
ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥चौपाई