कोटलेहरस्य प्रमुखः मृत्युना जप्तः।३३।
(अन्ततः राजा) युद्धक्षेत्रं त्यक्त्वा पलायितवान्,
गिरिपुरुषाः रणक्षेत्रात् पलायिताः सर्वे भयपूर्णाः |
अहं कृतवान्
शाश्वतेश्वरस्य अनुग्रहेण विजयं प्राप्तवान् (KAL)।34.
युद्धं जित्वा (वयं प्रत्यागताः)।
वयं विजयानन्तरं पुनः आगत्य विजयगीतानि गायितवन्तः।
वर्षा धनं, २.
अहं योद्धानां हर्षपूर्णानां धनवृष्टिं कृतवान्।।35।।
दोहरा
विजयानन्तरं यदा अहं प्रत्यागतवान् तदा अहं पाओन्तायां न स्थितवान् ।
अहं काहलुरमागत्य आनन्दपुरग्रामं स्थापितवान्।३६।
ये बलं न संयुज्यन्ते स्म, ते नगरात् निर्गताः ।
ये च वीरयुद्धं कृतवन्तः ते मया आश्रयिताः ३७।
चौपाई
एवं बहवः दिवसाः व्यतीताः।
एवं बहूनि दिवसाः व्यतीताः, सः साधवः रक्षिताः दुष्टाः च हताः।
ते तान् मूर्खान् लम्बयन्ति स्म, .
अत्याचारिणः लम्बिताः अन्ते हताः, ते श्वाः इव अन्तिमं निःश्वसन्ति स्म।३८।
बछित्तर नाटकस्य भङ्गनीयुद्धवर्णनम् इति अष्टमस्य अध्यायस्य समाप्तिः ८.३२०.
अत्र नादौनयुद्धस्य वर्णनम् आरभ्यते-
चौपाई
एवं बहुकालः व्यतीतः।
एवं प्रकारेण बहुकालः व्यतीतः, मियां खानः (दिल्लीतः) जम्मू (राजस्वसङ्ग्रहार्थम्) आगतः।
(सः) आल्फ खानं नदौन् प्रेषितवान्,
सः अलिफखानं नदौन् प्रति प्रेषितवान्, तस्य भीमचन्दस्य (कहलुरस्य प्रमुखस्य) प्रति वैरस्य विकासः अभवत् ।१.
राजा अस्मान् युद्धाय आहूतवान् (अल्फखानेन सह)।
भीम छनादः साहाय्यार्थं मां आहूय स्वयं (शत्रुस्य) सम्मुखं गतः।
आल्फ खानः नवरास् (नामकं पर्वतम्) इत्यत्र काष्ठदुर्गं (अग्रभागे) निर्मितवान् ।
अलिफखानः नवरासपर्वतस्य काष्ठदुर्गं सज्जीकृतवान् । तेषां बाणबन्दूकान् च गिरिप्रमुखः ।२।
भुजंग स्तन्जा
तत्र भीमचन्देन सह महाबलः राजराजसिंहः |
वीर भीम चन्द सहित राजसिंह यशस्वी रामसिंह,
सुखदेव, जसरोतस्य गौरवशाली राजा
तथा जसरोतस्य सुखदेव गाजी, क्रोधेन परिपूर्णाः आसन्, उत्साहेन स्वकार्याणि प्रबन्धयन्ति स्म।3.
धधा बलवान् पृथ्वीचन्द द्धावलिया आरुह्य।
तत्र स्वराज्यस्य कार्यानुष्ठानं कृत्वा दध्वरस्य वीरः पृथिचन्दः अपि आगतः ।
कृपाल चन्दः निकटतया आक्रमणं कृतवान्
किर्पालचन्दः (कनारस्य) गोलाबारूदं गृहीत्वा आगत्य पुनः वाहनं कृत्वा (भीमचन्दस्य) बहवः योद्धान् मारितवान् ।४.
द्वितीयवारं स्पर्धायाः कृते उपयुक्तः, (तेषां) अधः प्रहारं कृतवान्।
यदा द्वितीयवारं भीमचन्दस्य बलानि अग्रे गच्छन्ति स्म, तदा ते (भीमचन्दस्य मित्रराष्ट्राणां) महतीं दुःखं प्रति अधः ताडिताः अभवन्,
तत्र ते योद्धाः उद्घोषयन्ति स्म।
गिरिस्थे योद्धा तुरङ्गं वादयन्ति स्म, अधः प्रधानाः पश्चात्तापपूर्णाः आसन्।5.
ततः स्वयं भीमचन्दः क्रुद्धः अभवत्
अथ भीमचन्दः महता क्रोधः सन् हनुमतः मन्त्रान् पठितुं प्रवृत्तः।
सर्वान् योद्धान् आहूय अस्मान् अपि आमन्त्रितवान्।
सः सर्वान् योद्धान् आहूय मां च आहूतवान् | ततः सर्वे समागत्य आक्रमणार्थं प्रस्थिताः।6.
सर्वे महायोद्धाः क्रोधाः अग्रे गतवन्तः |
सर्वे महायोद्धाः शुष्कतृणवेष्टनस्य उपरि ज्वाला इव महता क्रोधेन अग्रे गतवन्तः।
वीर दयाल चन्दः, यः तत्र उत्पीडितः आसीत्
ततः परे बिझारवालस्य वीरः राजा दयालः राजाकिर्पालेन सह सर्वैः सेनाभिः सह अग्रे अगच्छत्।7.
मधुभर स्तन्जा
कृपाल चन्दः क्रुद्धः अभवत् ।
किर्पाल चनादः अतीव क्रुद्धः आसीत् । अश्वाः नृत्यन्ति स्म ।
युद्धघण्टाः ध्वनितुं आरब्धाः
नलिकां च वाद्यते स्म येन घोरं दृश्यं प्रस्तुतम्।8.
योद्धवः युद्धं कर्तुं प्रवृत्ताः, .
योद्धा चतुर्थं खड्गान् प्रहृत्य च।
मनसि क्रुद्धः भवति
क्रोधेन ते बाणानां वॉलीवृष्टिं कृतवन्तः।9.
(यः) युद्धं कुर्वन्ति, २.
क्षेत्रे पतित्वा युद्धसैनिकाः अन्तिमं निःश्वासं कृतवन्तः ।
ते भूमौ पतन्ति
ते पतितवन्तः। भूमौ मेघानां गर्जना इव ॥१०॥
रसावल स्तन्जा
कृपाल चन्दः क्रुद्धः अभवत्, २.
किर्पालचन्दः महाक्रोधः क्षेत्रे दृढतया स्थितः।
अत्यधिकं बाणाः निपातयन्तु
बाणवल्लिना महायोद्धान् हत्वा ॥११॥
छत्रधारी (राजा) हता, २.
स मुख्यं जघान भूमौ मृतं शयितम् |
शृङ्गाणि प्रवहन्ति स्म