ਪੰਜਾਬੀ 
English 
پنجابی 
Español 
Français 
Deutsch 
Português 
Bahasa Indonesia 
Türkçe 
Tiếng Việt 
Filipino 
Svenska हिंदी संस्कृत 
Nederlands 
Română 
Magyar 
Polski 
Čeština 
Afrikaans 
Italiano Català 
Shqip 
Gaeilge Cymraeg 
Slovenčina 
Slovenščina 
Dansk 
Eesti 
Latviešu 
Lietuvių 
Norsk 
Malti 
Íslenska Galego 
Kreyòl Ayisyen 
Latin 
Bahasa Melayu 
Kiswahili 
Hrvatski 
Suomi 
Русский मराठी ગુજરાતી తెలుగు ಕನ್ನಡ தமிழ் മലയാളം 
বাংলা 
Ελληνικά 
日本語 
中文 اردو سنڌي 
فارسی 
العربية 
עברית 
한국어 श्री दसम् ग्रन्थः
पुटः - 1030
ਬਜ੍ਰ ਬਿਸਿਖ ਅਸਿ ਹਨ੍ਯੋ ਸੁ ਸੈਨ ਉਚਾਇਯੋ ॥
बज्र बिसिख असि हन्यो सु सैन उचाइयो ॥गदाभिः खड्गैः च सेनायाः आह्वानं कृत्वा ।
ਹੋ ਜਬੈ ਬਿਸੁਨ ਲਛਮੀ ਕੇ ਸਹਤ ਰਿਸਾਇਯੋ ॥੧੦॥
हो जबै बिसुन लछमी के सहत रिसाइयो ॥१०॥यथा विष्णुः कोपेन लच्छ्मिणा सह आगतः | १०.
ਰਾਨੀ ਜਾ ਤਨ ਬਿਸਿਖ ਪ੍ਰਹਾਰੈ ਕੋਪ ਕਰਿ ॥
रानी जा तन बिसिख प्रहारै कोप करि ॥राणी क्रुद्धा तस्य शरीरे बाणान् निपातयन् |
ਤਛਿਨ ਮ੍ਰਿਤਕ ਹ੍ਵੈ ਪਰਈ ਸੂਰ ਸੁ ਭੂਮਿ ਪਰ ॥
तछिन म्रितक ह्वै परई सूर सु भूमि पर ॥तस्मिन् क्षणे स वीरः मृतः भूमौ पतितः |
ਫੂਲ ਦਏ ਬਰਖਾਇ ਗਗਨ ਤੇ ਦੇਵਤਨ ॥
फूल दए बरखाइ गगन ते देवतन ॥देवाः आकाशात् पुष्पवृष्टिं कृतवन्तः
ਹੋ ਰਾਨੀ ਕੌ ਰਨ ਹੇਰ ਉਚਾਰੈ ਧੰਨ੍ਯ ਧੰਨਿ ॥੧੧॥
हो रानी कौ रन हेर उचारै धंन्य धंनि ॥११॥राज्ञ्याः च युद्धं दृष्ट्वा धन्यम् अवदत्। ११.
ਤ੍ਰਿਯਾ ਸਹਿਤ ਨ੍ਰਿਪ ਲਰਿਯੋ ਅਧਿਕ ਰਿਸ ਖਾਇ ਕੈ ॥
त्रिया सहित न्रिप लरियो अधिक रिस खाइ कै ॥राजा सपत्न्या सह अतिक्रुद्धो युद्धं च कृतवान् ।
ਤਬ ਹੀ ਲਗੀ ਤੁਫੰਗ ਹ੍ਰਿਦੈ ਮੈ ਆਇ ਕੈ ॥
तब ही लगी तुफंग ह्रिदै मै आइ कै ॥तस्मिन् क्षणे गोलिका तस्य हृदये आहतवती ।
ਗਿਰਿਯੋ ਅੰਬਾਰੀ ਮਧ੍ਯ ਮੂਰਛਨਾ ਹੋਇ ਕਰਿ ॥
गिरियो अंबारी मध्य मूरछना होइ करि ॥सः मूर्च्छितः भूत्वा अम्बर्यां पतितः।
ਹੋ ਤਬ ਤ੍ਰਿਯ ਲਿਯੋ ਉਚਾਇ ਨਾਥ ਦੁਹੂੰ ਭੁਜਨਿ ਭਰਿ ॥੧੨॥
हो तब त्रिय लियो उचाइ नाथ दुहूं भुजनि भरि ॥१२॥अथ राज्ञी बाहुद्वयेन राजानं (तस्याः) वहति स्म। १२.
ਤਵਨ ਅੰਬਾਰੀ ਸੰਗ ਨ੍ਰਿਪਹਿ ਬਾਧਤ ਭਈ ॥
तवन अंबारी संग न्रिपहि बाधत भई ॥सः राजानं अम्बरीं प्रति बद्धवान्
ਨਿਜੁ ਕਰ ਕਰਹਿ ਉਚਾਇ ਇਸਾਰਤਿ ਦਲ ਦਈ ॥
निजु कर करहि उचाइ इसारति दल दई ॥सा च उद्धृतहस्तैः सेनायाः नेतृत्वं कर्तुं आरब्धा।
ਜਿਯਤ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਲਖਿ ਸੁਭਟ ਸਭੇ ਧਾਵਤ ਭਏ ॥
जियत न्रिपति लखि सुभट सभे धावत भए ॥नृपं जीवितं दृष्ट्वा सर्वे योधाः पतिताः |
ਹੋ ਚਿਤ੍ਰ ਬਚਿਤ੍ਰ ਅਯੋਧਨ ਤਿਹ ਠਾ ਕਰਤ ਭੇ ॥੧੩॥
हो चित्र बचित्र अयोधन तिह ठा करत भे ॥१३॥तत्र च ते भिन्नभिन्नरूपेण युद्धं कर्तुं आरब्धवन्तः। १३.
ਪੀਸਿ ਪੀਸਿ ਕਰਿ ਦਾਤ ਸੂਰਮਾ ਰਿਸਿ ਭਰੇ ॥
पीसि पीसि करि दात सूरमा रिसि भरे ॥क्रुद्धः सुर्मा दन्तं पिष्टुं आरब्धवान् ।
ਟੂਕ ਟੂਕ ਹ੍ਵੈ ਪਰੇ ਤਊ ਪਗੁ ਨ ਟਰੇ ॥
टूक टूक ह्वै परे तऊ पगु न टरे ॥भग्नखण्डेषु पतन्ति तदापि न निवर्तन्ते ।
ਤੌਨ ਸੈਨ ਸੰਗ ਰਾਜਾ ਲੀਨੇ ਘਾਇ ਕੈ ॥
तौन सैन संग राजा लीने घाइ कै ॥तस्य (शत्रु) राजानं सैन्येन सह हत्वा
ਹੋ ਜੀਤ ਨਗਾਰੇ ਬਜੇ ਅਧਿਕ ਹਰਿਖਾਇ ਕੈ ॥੧੪॥
हो जीत नगारे बजे अधिक हरिखाइ कै ॥१४॥सुखी च भूत्वा विजयगीतानि वादयति स्म। १४.
ਤਬ ਰਾਨੀ ਨਿਜੁ ਕਰਨ ਬੈਰਿਯਹਿ ਮਾਰਿ ਕੈ ॥
तब रानी निजु करन बैरियहि मारि कै ॥अथ राज्ञी हस्तेन शत्रुं हतत् |
ਨਿਜੁ ਸੁਤ ਦੀਨੋ ਰਾਜ ਸੁ ਘਰੀ ਬਿਚਾਰਿ ਕੈ ॥
निजु सुत दीनो राज सु घरी बिचारि कै ॥शुभकालं च विचार्य, पुत्राय राज्यं दत्तवान्।
ਕਰਿ ਕੈ ਬਡੋ ਅਡੰਬਰ ਆਪੁ ਜਰਨ ਚਲੀ ॥
करि कै बडो अडंबर आपु जरन चली ॥(यदा) सा बहुविमर्शं कृत्वा सती भवितुं गता,
ਹੋ ਤਬੈ ਗਗਨ ਤੇ ਬਾਨੀ ਤਾਹਿ ਭਈ ਭਲੀ ॥੧੫॥
हो तबै गगन ते बानी ताहि भई भली ॥१५॥अतः सः आकाशात् उत्तमं वचनं प्राप्तवान्। १५.
ਕ੍ਰਿਪਾ ਸਿੰਧੁ ਜੂ ਕ੍ਰਿਪਾ ਅਧਿਕ ਤੁਮ ਪਰ ਕਰੀ ॥
क्रिपा सिंधु जू क्रिपा अधिक तुम पर करी ॥ईश्वरः भवतः बहु अनुग्रहं दत्तवान्
ਨਿਜੁ ਨਾਯਕ ਕੇ ਹੇਤੁ ਬਹੁਤ ਬਿਧਿ ਤੈ ਲਰੀ ॥
निजु नायक के हेतु बहुत बिधि तै लरी ॥त्वं हि स्वामिनः कृते सुयुद्धं कृतवान्।
ਤਾ ਤੇ ਅਪਨੌ ਭਰਤਾ ਲੇਹੁ ਜਿਯਾਇ ਕੈ ॥
ता ते अपनौ भरता लेहु जियाइ कै ॥अतः भर्तुः प्राणान् गृहाण
ਹੋ ਬਹੁਰਿ ਰਾਜ ਕੌ ਕਰੋ ਹਰਖ ਉਪਜਾਇ ਕੈ ॥੧੬॥
हो बहुरि राज कौ करो हरख उपजाइ कै ॥१६॥सुखेन च पुनः राज्यं कुर्वन्तु। 16.
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥द्वयम् : १.
ਸਤ੍ਰੁ ਨਾਥ ਹਨਿ ਜੁਧ ਕਰਿ ਲੀਨੋ ਪਤਿਹਿ ਜਿਯਾਇ ॥
सत्रु नाथ हनि जुध करि लीनो पतिहि जियाइ ॥युद्धेन भगवतः शत्रुं हत्वा भर्तुः प्राणान् रक्षितवान् ।
ਬਹੁਰਿ ਰਾਜ ਅਪਨੌ ਕਰਿਯੋ ਨਾਥ ਸਹਿਤ ਸੁਖ ਪਾਇ ॥੧੭॥
बहुरि राज अपनौ करियो नाथ सहित सुख पाइ ॥१७॥ततः सूक्ष्मतया राज्ञा सह शासनं कृतवान्। १७.
ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਇਕ ਸੌ ਇਕਯਾਵਨੋ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੧੫੧॥੩੦੧੨॥ਅਫਜੂੰ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे इक सौ इकयावनो चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥१५१॥३०१२॥अफजूं॥अत्र श्रीचरितोपख्यानस्य त्रिचरितस्य मन्त्री भूप साम्बदस्य १५१तमस्य चरितस्य समापनम्, सर्वं शुभम्। १५१.३०१२ इति । गच्छति
ਚਿਤ੍ਰ ਸਿੰਘ ਬਾਚ ॥
चित्र सिंघ बाच ॥चित्रसिंह ने कहा-
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥द्वयम् : १.
ਜੈਸੋ ਤ੍ਰਿਯ ਇਨ ਰਨ ਕਿਯੋ ਤੋਸੋ ਕਰੈ ਨ ਕੋਇ ॥
जैसो त्रिय इन रन कियो तोसो करै न कोइ ॥यथा एषा स्त्रिया युद्धं कृतवती, न केनापि कृतम्।
ਪਾਛੇ ਭਯੋ ਨ ਅਬ ਸੁਨ੍ਯੋ ਆਗੇ ਕਬਹੂੰ ਨ ਹੋਇ ॥੧॥
पाछे भयो न अब सुन्यो आगे कबहूं न होइ ॥१॥(एवं तथा) न पूर्वं जातम्, न च श्रुतम्, न पुनः कदापि भविष्यति। १.
ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥चतुर्विंशतिः : १.
ਤਬ ਮੰਤ੍ਰੀ ਇਹ ਭਾਤਿ ਉਚਾਰੀ ॥
तब मंत्री इह भाति उचारी ॥अथ मन्त्री एवं उक्तवान् ।
ਸੁਨੋ ਰਾਜ ਤੁਮ ਬਾਤ ਹਮਾਰੀ ॥
सुनो राज तुम बात हमारी ॥हे राजन ! त्वं मां शृणु।
ਬਿਸੁਨ ਸਾਥ ਜੰਭਾਸੁਰ ਲਰਿਯੋ ॥
बिसुन साथ जंभासुर लरियो ॥(एकदा) विष्णुः जम्भासुरेण सह युद्धं कृतवान्,
ਤਾ ਕੌ ਪ੍ਰਾਨ ਲਛਿਮੀ ਹਰਿਯੋ ॥੨॥
ता कौ प्रान लछिमी हरियो ॥२॥(तथा तस्य) प्राणाः लच्छ्मीना अपहृताः। २.
ਤਾ ਤੇ ਹੋਤ ਇੰਦ੍ਰ ਭੈ ਭੀਤ੍ਰਯੋ ॥
ता ते होत इंद्र भै भीत्रयो ॥इन्द्रोऽपि तस्मात् भीतः (जम्भासुरस्य राक्षसः)।
ਚੌਦਹ ਭਵਨ ਨਰਹ ਤਨਿ ਜੀਤ੍ਯੋ ॥
चौदह भवन नरह तनि जीत्यो ॥स च चतुर्दश नृपान् जित्वा।
ਸੋਊ ਅਸੁਰ ਇਹ ਪਰ ਚੜਿ ਆਯੋ ॥
सोऊ असुर इह पर चड़ि आयो ॥स एव विशालः विष्णुः उपरि आगतः
ਤੁਮਲ ਜੁਧ ਹਰਿ ਸਾਥ ਮਚਾਯੋ ॥੩॥
तुमल जुध हरि साथ मचायो ॥३॥तेन सह घोरं युद्धं च कृतवान्। ३.
ਅੜਿਲ ॥
अड़िल ॥अडिगः : १.
ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਤਾ ਸੋ ਰਨ ਇੰਦ੍ਰ ਮਚਾਇਯੋ ॥
भाति भाति ता सो रन इंद्र मचाइयो ॥इन्द्रः तेन सह बहुधा युद्धं कृतवान् ।
ਸੂਰ ਚੰਦ੍ਰ ਥਕਿ ਰਹੇ ਨ ਕਛੂ ਬਸਾਇਯੋ ॥
सूर चंद्र थकि रहे न कछू बसाइयो ॥सूर्यचन्द्रोऽपि क्षीणौ (युद्धेन) (किन्तु तेषु कश्चन अपि न अवशिष्टः)।
ਦੇਵ ਦੈਤ ਹ੍ਵੈ ਮ੍ਰਿਤਕ ਬਿਰਾਜੇ ਤਾਹਿ ਰਨ ॥
देव दैत ह्वै म्रितक बिराजे ताहि रन ॥तस्मिन् रणक्षेत्रे देवा दैत्याश्चैव मृताः शयितवन्तः ।
ਹੋ ਜਨੁ ਅਲਿਕਿਸ ਕੇ ਬਾਗ ਬਿਰਾਜੈ ਮਾਲਿ ਜਨ ॥੪॥
हो जनु अलिकिस के बाग बिराजै मालि जन ॥४॥यथा धनीजनाः ('माली जन') कुबेरस्य उद्याने उपविष्टाः सन्ति। ४.