अभिप्रायं च राज्ञा व्याख्यातवान्। ५.
डिब्बा : १.
अहो प्रिय मित्र ! अश्वं अवरुह्य अस्माकं पार्श्वमार्गे पतित्वा अत्याचारिणः अग्निं च (दाहवत्) परिमाणं कृत्वा।
सुर्मं स्थापयित्वा सां उपरि नैन रूपबणानि अर्पयित्वा मम सुखं बहु मद्यपानं वर्धयित्वा।
अस्मान् (भवतः) मुखं दर्शयितुं, वक्षसि स्थापयितुं, नैना-नैना-सङ्गतिं कृत्वा एतादृशं वृत्तिं कर्तुं च।
पत्रं पठन् आगच्छतु, मां न मिलित्वा मा गच्छतु मम समीपं आगच्छतु केवलं आगच्छतु (अर्थः निश्चितरूपेण आगच्छतु) २.६.
द्वयम् : १.
कुमारी पुतलीयां सन्देशं लिखित्वा (प्रियां प्रति) प्रेषितवती।
न पर्याप्तं यत् (पुतली) राजानं प्राप्तवती।7.
चतुर्विंशतिः : १.
प्रिया पत्रं उद्घाट्य किं दृष्टवती ?
सा स्त्रिया तस्मिन् लिखितवती अस्ति।
अस्मिन् पुतलीयां शीघ्रं उपविशतु
तथा हे राजन! (किञ्चित् प्रकारेण) चितस्य विषये बहु चिन्ता न कुर्वन्तु। ८.
पुतलीम् आगच्छतु वा, .
अन्यथा तङ्गस्य अधः गच्छतु।
यदि त्वं भूमौ पतसि, २.
अतः वास्तवतः स्वर्गवासी मा भूत्। ९.
द्वयम् : १.
(मम) मम मातृपक्षतः सप्त कुलानि पितामहपक्षतः सप्त कुलानि च नरकेषु पतन्ति
यदि पुतलीतः भूमौ पतसि। १०.
चतुर्विंशतिः : १.
अहो प्रिये ! मा गृह्यताम् ।
पालना इति ज्ञातव्यम्।
भवतः केशानां अपि क्षतिः न भविष्यति।
(त्वं) तस्मिन् स्थित्वा पश्यतु। ११.
द्वयम् : १.
मया (मम) मन्त्रशक्त्या पालना कृता।
हे राजराज ! मिलित्वा गच्छामः। १२.
चतुर्विंशतिः : १.
नृपः श्रुत्वा (अथवा पठितवान्) तादृशं (वार्तालम्) ।
अतः मनसः सर्वः संकोचः अपहृतः।
सः अश्वात् अवतीर्य पाशस्य उपरि उपविष्टः।
मनसि सुखं बहु वर्धत। १३.
अडिगः : १.
कुँवरः कुमारीम् आगतः
(ते) च सुखेन व्यभिचारं कृतवन्तः।
तावत् शाहः अपि द्वारं प्राप्तवान् ।
अथ कान्तो कुमारीम् अश्रुपूर्णनेत्रम् आह | १४.
अहो प्रिये ! तव राजा मां गृहीत्वा हन्ति इदानीं
अस्मात् प्रासादात् च मां पातयिष्यति।
मम सर्वाणि पृष्ठपार्श्वानि भग्नाः भविष्यन्ति।
भवतः मिलनस्य एतत् फलं प्राप्नुमः। १५.
(राज्ञी उक्तवती) हे राजन् ! मनसि चिन्ता मा कुरुत।
(त्वं) मम चरित्रं इदानीं द्रक्ष्यसि।
न भवतः एकः केशः अपि विकृतः भविष्यति।
मया सह रम्य हसन् गृहं गमिष्यसि। 16.
मन्त्रशक्त्या मेषः ('हुण्डिया') अभवत् ।
कर्णेन च गृहीत्वा भर्तारं दर्शितवती।
अथ (सः) राजानं दुर्गं बद्धवान्।
अथ तं उत्थाप्य स्वगृहं ('सुदेस्') प्रेषितवान्। १७.
शाहं दृष्ट्वा (स्त्री) पुतलीम् अर्पितवती।
राजा एकस्मिन् (पुतली) उपरि उड्डीयत।
प्रीतमः भर्त्रा सह पश्यन्ती गृहं नीतवती।
सः मूर्खः भेदं ज्ञातुं न शक्तवान् । १८.
द्वयम् : १.
शाहस्य पुत्री पतिः पश्यन् पुतलीं विस्फोटितवती।
तस्मिन् बद्धाः घण्टाः ध्वनितुं आरब्धाः । १९.
प्रीतमम् (स्वगृहं) आनयित्वा राणी हसन् भर्तारम् अवदत्।
अस्माकं मित्रं अयं शाहः ढोलकं वादयति। २०.
चतुर्विंशतिः : १.
अनेन युक्त्या मित्रं (स्वस्य) गृहम् आनयत्।
तस्य केशाः अपि विकृताः न भवन्ति स्म ।
तस्याः पतिः रहस्यं न अवगच्छत् ।
अथ कविः सन्दर्भं सम्पन्नवान् । २१.
अत्र श्रीचरितोपख्यानस्य त्रिचरितस्य मन्त्री भूपसंवादस्य २२८तमोऽध्यायः समाप्तः, सर्वं शुभम्। २२८.४३३४ इति । गच्छति
चतुर्विंशतिः : १.
तत्र पालवलदेशे (क) छत्रानी निवसति स्म।
जनाः तं बुद्धिमति इति आह्वयन्ति स्म ।
यदा तस्य शरीरं वृद्धं जातम् ।
ततः सः एकं पात्रं कृतवान्।1.
(सः) द्वौ वक्षःस्थलौ जूताभिः पूरितवान्