श्री दसम् ग्रन्थः

पुटः - 1275


ਏਕ ਤਰੁਨ ਤਰੁਨੀ ਕੌ ਭਾਯੋ ॥
एक तरुन तरुनी कौ भायो ॥

एकः युवकः राजकुमार्याः प्रेम्णा पतितः।

ਜਾਨੁਕ ਮਦਨ ਰੂਪ ਧਰਿ ਆਯੋ ॥੪॥
जानुक मदन रूप धरि आयो ॥४॥

(एवं दृश्यते स्म) कामः देवरूपः इव आगतः। ४.

ਸੋਇ ਕੁਅਰ ਤਰੁਨੀ ਕੌ ਭਾਯੋ ॥
सोइ कुअर तरुनी कौ भायो ॥

उहि कुमार राज कुमारी उत्तम

ਪਠੈ ਸਹਚਰੀ ਬੋਲਿ ਪਠਾਯੋ ॥
पठै सहचरी बोलि पठायो ॥

सखीं च प्रेषयित्वा आमन्त्रितवान्।

ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰੀ ਬਹੁਤ ਬਿਧਿ ਵਾ ਸੋ ॥
क्रीड़ा करी बहुत बिधि वा सो ॥

तस्य सह अतीव सुन्दरं कार्यं कृतवान्।

ਕੀਨੋ ਪ੍ਰਾਤ ਸੁਯੰਬਰ ਤਾ ਸੋ ॥੫॥
कीनो प्रात सुयंबर ता सो ॥५॥

प्रातःकाले तेन सह साम्बरं कृतवान् । ५.

ਜਬ ਹੀ ਬ੍ਯਾਹ ਤਵਨ ਸੌ ਕੀਯੋ ॥
जब ही ब्याह तवन सौ कीयो ॥

यदा सः तां विवाहितवान् तदा .

ਬਹੁਤਿਕ ਬਰਿਸ ਨ ਜਾਨੇ ਦੀਯੋ ॥
बहुतिक बरिस न जाने दीयो ॥

अतः सः बहुवर्षपर्यन्तं गन्तुं न अनुमन्यते स्म ।

ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰੈ ਭਾਤਿ ਭਾਤਿਨ ਤਨ ॥
क्रीड़ा करै भाति भातिन तन ॥

(तेन सह) नानाक्रीडाः क्रीडति स्म

ਹਰਖ ਬਢਾਇ ਬਢਾਇ ਅਧਿਕ ਮਨ ॥੬॥
हरख बढाइ बढाइ अधिक मन ॥६॥

मनसि आनन्दं वर्धयित्वा। ६.

ਭੋਗ ਬਹੁਤ ਦਿਨ ਤਾ ਸੰਗ ਕਯੋ ॥
भोग बहुत दिन ता संग कयो ॥

बहुदिनानि तेन सह आनन्दितवान्

ਤਾ ਕੋ ਬਲ ਸਭ ਹੀ ਹਰਿ ਲਯੋ ॥
ता को बल सभ ही हरि लयो ॥

तस्य सर्वं बलं च नाशितवान्।

ਜਬੈ ਨ੍ਰਿਧਾਤ ਕੁਅਰ ਵਹ ਭਯੋ ॥
जबै न्रिधात कुअर वह भयो ॥

यदा सः कुमारः निर्धातः (अशक्तः) अभवत् ।

ਤਬ ਹੀ ਡਾਰਿ ਹ੍ਰਿਦੈ ਤੇ ਦਯੋ ॥੭॥
तब ही डारि ह्रिदै ते दयो ॥७॥

तदा एव (राजकुमारी) तं मनसा दूरं कृतवान्।7.

ਔਰਨ ਸਾਥ ਕਰੈ ਤਬ ਪ੍ਰੀਤਾ ॥
औरन साथ करै तब प्रीता ॥

ततः सा अन्येषां प्रेम्णः आरब्धा

ਨਿਸੁ ਦਿਨ ਕਰੈ ਕਾਮ ਕੀ ਰੀਤਾ ॥
निसु दिन करै काम की रीता ॥

कामकृदसंस्कारं च निशादिनं प्रारभत |

ਪਤਿਹਿ ਤੋਰਿ ਖੋਜਾ ਕਰਿ ਡਾਰਾ ॥
पतिहि तोरि खोजा करि डारा ॥

भर्तुः पौरुषशक्तिं निराकरणेन तं नपुंसकं (नपुंसकं) कृतवान्।

ਆਪੁ ਅਵਰ ਸੋ ਕੇਲ ਮਚਾਰਾ ॥੮॥
आपु अवर सो केल मचारा ॥८॥

त्वं च अन्यैः सह क्रीडितुं आरब्धवान्। ८.

ਬਿਰਹ ਰਾਇ ਤਾ ਕੋ ਥੋ ਯਾਰਾ ॥
बिरह राइ ता को थो यारा ॥

तस्य बिर्ह रायः नाम मित्रम् आसीत्, १.

ਜਾ ਸੋ ਬਧਿਯੋ ਕੁਅਰਿ ਕੇ ਪ੍ਯਾਰਾ ॥
जा सो बधियो कुअरि के प्यारा ॥

येन सह कुमारीः प्रेम्णः वृद्धिः अभवत्।

ਤਾ ਪਰ ਰਹੀ ਹੋਇ ਸੋ ਲਟਕਨ ॥
ता पर रही होइ सो लटकन ॥

सा तस्य उपरि पतिता

ਤਿਹ ਹਿਤ ਮਰਤ ਪ੍ਯਾਸ ਅਰੁ ਭੂਖਨ ॥੯॥
तिह हित मरत प्यास अरु भूखन ॥९॥

तस्मिन् च (मग्नः सन्) क्षुधापिपासा मृतः प्रारभत। ९.

ਇਕ ਦਿਨ ਭਾਗ ਮਿਤ੍ਰ ਤਿਹ ਲਈ ॥
इक दिन भाग मित्र तिह लई ॥

एकदा तस्य मित्रं भङ्गं धूमपानं कृतवान्

ਪੋਸਤ ਸਹਿਤ ਅਫੀਮ ਚੜਈ ॥
पोसत सहित अफीम चड़ई ॥

पोपबीजैः सह अफीनं च अर्पितवान्।

ਬਹੁ ਰਤਿ ਕਰੀ ਨ ਬੀਰਜ ਗਿਰਾਈ ॥
बहु रति करी न बीरज गिराई ॥

सः वीर्यहीनः पतितः

ਆਠ ਪਹਿਰ ਲਗਿ ਕੁਅਰਿ ਬਜਾਈ ॥੧੦॥
आठ पहिर लगि कुअरि बजाई ॥१०॥

अष्टघण्टापर्यन्तं राजकुमार्या सह क्रीडितः। १०.

ਸਭ ਨਿਸਿ ਨਾਰਿ ਭੋਗ ਜਬ ਪਾਯੋ ॥
सभ निसि नारि भोग जब पायो ॥

यदा सा महिला सर्वाम् रात्रौ यौनसम्बन्धं कृतवती

ਬਹੁ ਆਸਨ ਕਰਿ ਹਰਖ ਬਢਾਯੋ ॥
बहु आसन करि हरख बढायो ॥

अनेकासनानि च कृत्वा सुखं भुक्त्वा।

ਤਾ ਪਰ ਤਰੁਨਿ ਚਿਤ ਤੇ ਅਟਕੀ ॥
ता पर तरुनि चित ते अटकी ॥

(ततः) सा महिला तस्मिन् आकृष्टा अभवत्

ਭੂਲਿ ਗਈ ਸਭ ਹੀ ਸੁਧਿ ਘਟ ਕੀ ॥੧੧॥
भूलि गई सभ ही सुधि घट की ॥११॥

शरीरस्य च शुद्धा प्रज्ञा विस्मृता। ११.

ਦ੍ਵੈ ਘਟਿਕਾ ਜੋ ਭੋਗ ਕਰਤ ਨਰ ॥
द्वै घटिका जो भोग करत नर ॥

द्विघण्टां यावत् व्यभिचारं करोति पुरुषः ।

ਤਾ ਪਰ ਰੀਝਤ ਨਾਰਿ ਬਹੁਤ ਕਰਿ ॥
ता पर रीझत नारि बहुत करि ॥

(तथा) स्त्री तस्मै अतीव ईर्ष्याम् अनुभवति।

ਚਾਰਿ ਪਹਰ ਜੋ ਕੇਲ ਕਮਾਵੈ ॥
चारि पहर जो केल कमावै ॥

को (व्यक्तिः) चतुर्घण्टां यावत् मैथुनं करिष्यति

ਸੋ ਕ੍ਯੋਨ ਨ ਤ੍ਰਿਯ ਕੌ ਚਿਤ ਚੁਰਾਵੈ ॥੧੨॥
सो क्योन न त्रिय कौ चित चुरावै ॥१२॥

अतः सः किमर्थं सत्पुरुषस्य हृदयं न हरेत्। १२.

ਰੈਨਿ ਸਕਲ ਤਿਨ ਤਰੁਨਿ ਬਜਾਈ ॥
रैनि सकल तिन तरुनि बजाई ॥

सः सर्वाम् रात्रौ तया सह यौनसम्बन्धं कृतवान्

ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਕੇ ਸਾਥ ਹੰਢਾਈ ॥
भाति भाति के साथ हंढाई ॥

बहुविधं च प्रयुक्तम् ।

ਆਸਨ ਕਰੇ ਤਰੁਨਿ ਬਹੁ ਬਾਰਾ ॥
आसन करे तरुनि बहु बारा ॥

(तत्) स्त्री बहुवारं आसनं उपविशति स्म

ਚੁੰਬਨਾਦਿ ਨਖ ਘਾਤ ਅਪਾਰਾ ॥੧੩॥
चुंबनादि नख घात अपारा ॥१३॥

बहूनि च चुम्बनानि नखव्रणानि च। १३.

ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਕੇ ਚਤੁਰਾਸਨ ਕਰਿ ॥
भाति भाति के चतुरासन करि ॥

विविधं चतुर आसनं कृतवान्

ਭਜ੍ਯੋ ਤਾਹਿ ਤਰ ਦਾਬਿ ਭੁਜਨ ਭਰਿ ॥
भज्यो ताहि तर दाबि भुजन भरि ॥

आदाय च तं बाहुयुग्मं कृत्वा सुसंभोगम् |

ਚੁੰਬਨ ਆਸਨ ਕਰਤ ਬਿਚਛਨ ॥
चुंबन आसन करत बिचछन ॥

चतुराः चुम्बनानि, मुद्राः च

ਕੋਕ ਕਲਾ ਕੋਬਿਦ ਸਭ ਲਛਨ ॥੧੪॥
कोक कला कोबिद सभ लछन ॥१४॥

ये सर्वे कोककलायां उक्तलक्षणानुसारं आसन्। १४.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

द्वयम् : १.

ਪੋਸਤ ਸ੍ਰਾਬ ਅਫੀਮ ਬਹੁ ਘੋਟਿ ਚੜਾਵਤ ਭੰਗ ॥
पोसत स्राब अफीम बहु घोटि चड़ावत भंग ॥

पोपबीजं मद्यं अफीमं सुमर्दितं भङ्गं च दत्त्वा

ਚਾਰਿ ਪਹਰ ਭਾਮਹਿ ਭਜਾ ਤਊ ਨ ਮੁਚਾ ਅਨੰਗ ॥੧੫॥
चारि पहर भामहि भजा तऊ न मुचा अनंग ॥१५॥

तया सह चतुर्घण्टां यावत् मैथुनं कृतवान्, परन्तु तदापि तस्य कामः शान्तः न अभवत् । १५.

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चतुर्विंशतिः : १.

ਭੋਗ ਕਰਤ ਸਭ ਰੈਨਿ ਬਿਤਾਵਤ ॥
भोग करत सभ रैनि बितावत ॥

ते पूर्णरात्रौ यौनसम्बन्धं कुर्वन्ति स्म ।

ਦਲਿਮਲਿ ਸੇਜ ਮਿਲਿਨ ਹ੍ਵੈ ਜਾਵਤ ॥
दलिमलि सेज मिलिन ह्वै जावत ॥

ऋषिः मिलित्वा मुग्धः भवति स्म।

ਹੋਤ ਦਿਵਾਕਰ ਕੀ ਅਨੁਰਾਈ ॥
होत दिवाकर की अनुराई ॥

यदा प्रातः लज्जा भवति, .

ਛੈਲ ਸੇਜ ਮਿਲਿ ਬਹੁਰਿ ਬਿਛਾਈ ॥੧੬॥
छैल सेज मिलि बहुरि बिछाई ॥१६॥

ततः प्रेम्णा सह सा पुनः मुनिं शयति स्म। 16.

ਪੌਢਿ ਪ੍ਰਜੰਕ ਅੰਕ ਭਰਿ ਸੋਊ ॥
पौढि प्रजंक अंक भरि सोऊ ॥

(उभौ) शयने परस्परं आलिंग्य निद्रां कुर्वन्ति स्म

ਭਾਗ ਅਫੀਮ ਪਿਯਤ ਮਿਲਿ ਦੋਊ ॥
भाग अफीम पियत मिलि दोऊ ॥

उभौ च अफीमं भङ्गं च एकत्र धूमपानं कुर्वन्तौ आस्ताम्।

ਬਹੁਰਿ ਕਾਮ ਕੀ ਕੇਲ ਮਚਾਵੈ ॥
बहुरि काम की केल मचावै ॥

ततः ते यौनक्रीडां आरभन्ते स्म

ਕੋਕ ਸਾਰ ਮਤ ਪ੍ਰਗਟ ਦਿਖਾਵੈ ॥੧੭॥
कोक सार मत प्रगट दिखावै ॥१७॥

कोक-शास्त्रस्य च सारं स्पष्टतया सक्रियं कुरुत। १७.

ਕੈਫਨ ਸਾਥ ਰਸ ਮਸੇ ਹ੍ਵੈ ਕਰਿ ॥
कैफन साथ रस मसे ह्वै करि ॥

मादकद्रव्यस्य रसेन पीतः

ਪ੍ਰੋਢਿ ਪ੍ਰਜੰਕ ਰਹਤ ਦੋਊ ਸ੍ਵੈ ਕਰਿ ॥
प्रोढि प्रजंक रहत दोऊ स्वै करि ॥

('रस मासे') उभौ शय्यायाम् एव निद्रां कुर्वतः ।

ਬਹੁਰਿ ਜਗੈ ਰਸ ਰੀਤਿ ਮਚਾਵੈ ॥
बहुरि जगै रस रीति मचावै ॥

जागरणानन्तरं पुनः मैथुनं आरभन्ते,

ਕਵਿਤ ਉਚਾਰਹਿ ਧੁਰਪਦ ਗਾਵੈ ॥੧੮॥
कवित उचारहि धुरपद गावै ॥१८॥

काव्यपाठ एवं धुर्पद गायन। १८.

ਤਬ ਲਗਿ ਬਿਰਹ ਨਟਾ ਤਾ ਕੋ ਪਤਿ ॥
तब लगि बिरह नटा ता को पति ॥

तावत्पर्यन्तं तस्याः मूर्खः पतिः

ਨਿਕਸਿਯੋ ਆਇ ਤਹਾ ਮੂਰਖ ਮਤਿ ॥
निकसियो आइ तहा मूरख मति ॥

बिर्ह नाता तत्र बहिः आगता।

ਤਬ ਤ੍ਰਿਯ ਚਤੁਰ ਚਰਿਤ੍ਰ ਬਿਚਰਿ ਕੈ ॥
तब त्रिय चतुर चरित्र बिचरि कै ॥

ततः सा चतुरस्त्री चरित्रं कृतवान्

ਹਨ੍ਯੋ ਤਾਹਿ ਫਾਸੀ ਗਰ ਡਰਿ ਕੈ ॥੧੯॥
हन्यो ताहि फासी गर डरि कै ॥१९॥

कण्ठे पाशं स्थापयित्वा सः मारितः । १९.

ਏਕ ਕੋਠਰੀ ਮਿਤ੍ਰ ਛਪਾਯੋ ॥
एक कोठरी मित्र छपायो ॥

एकः मित्रः एकस्मिन् कोष्ठके निगूढः आसीत्

ਪਤਿਹਿ ਮਾਰਿ ਸੁਰ ਊਚ ਉਘਾਯੋ ॥
पतिहि मारि सुर ऊच उघायो ॥

भर्तारं च प्रहारं कृत्वा उच्चैः रोदितुम् आरब्धा।

ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਜਾ ਸਬਦ ਸੁਨਿ ਧਾਏ ॥
राजा प्रजा सबद सुनि धाए ॥

राज्ञः प्रजानां च शब्दं श्रुत्वा (रुदति)।

ਦੁਹਿਤਾ ਕੇ ਮੰਦਰਿ ਚਲਿ ਆਏ ॥੨੦॥
दुहिता के मंदरि चलि आए ॥२०॥

ते कन्यागृहं प्रति धावन्तः आगताः। २०.

ਮ੍ਰਿਤਕ ਪਰਿਯੋ ਤਾ ਕੌ ਭਰਤਾਰਾ ॥
म्रितक परियो ता कौ भरतारा ॥

तस्याः मृतपतिं प्रति

ਰਾਵ ਰੰਕ ਸਭਹੂੰਨ ਨਿਹਾਰਾ ॥
राव रंक सभहूंन निहारा ॥

राजानः पङ्क्तिः (धनाः दरिद्राः) सर्वे दृष्टवन्तः।

ਪੂਛਤ ਭਯੋ ਤਿਸੀ ਕਹ ਰਾਜਨ ॥
पूछत भयो तिसी कह राजन ॥

राजा तं पृष्टवान्

ਕਹਾ ਭਈ ਯਾ ਕੀ ਗਤਿ ਕਾਮਨਿ ॥੨੧॥
कहा भई या की गति कामनि ॥२१॥

हे पुत्री ! कथं एषा अवस्था अभवत् (अर्थात् कथं मृता) २१.

ਸੁਨਹੁ ਪਿਤਾ ਮੈ ਕਛੂ ਨ ਜਾਨੋ ॥
सुनहु पिता मै कछू न जानो ॥

(राज कुमारी उत्तर दिया) हे पिता ! शृणोतु!

ਰੋਗ ਯਾਹਿ ਜੋ ਤੁਮੈ ਬਖਾਨੋ ॥
रोग याहि जो तुमै बखानो ॥

अहं किमपि न जानामि (अस्मिन् विषये)। यदि तस्य रोगः आसीत् तर्हि भवन्तं कथयिष्यति स्म।