तेषां पुत्राः पौत्राः च, २.
तेषां पुत्राः पौत्राः च लोकं शासन्ति स्म।25।
यावत् (तेषां स्थितिं) वर्णयन् मया श्रोतव्यः,
असंख्याताः आसन्, अतः सर्वेषां वर्णनं दुष्करम्।
चतुर्युगेषु ये (राजाः) आगताः,
चतुर्युगेषु सर्वेषु राज्येषु ये राज्यं कृतवन्तः तेषां नामगणना न सम्भवति।२६।
यदि इदानीं तव प्रसादेन बलं प्राप्नोमि
यदि इदानीं त्वं मयि प्रसादं वर्षयसि तर्हि अहं (कतिपयानि) नामानि प्रवक्ष्यामि, यथा अहं तान् जानामि।
काल केतुः कल रायः इति नाम गृहाण
कल्केतस्य कालरायस्य च असंख्यवंशजाः आसन्।27।
काल केतुः अतीव बलवान् अभवत्
कल्केत् एकः पराक्रमी योद्धा आसीत्, यः कल रायं स्वनगरात् बहिः कृतवान् ।
ततः सः पलायितः सनुददेशं गतः
कल रायः सनौधनामदेशे निवसन् राज्ञः पुत्रीं विवाहितवान् ।२८।
तस्य (राजकुमारी) गृहे यः पुत्रः जातः,
तस्य पुत्रो जातः सोधिराय इति नाम्ना ।
तस्मात् दिवसात् आरभ्य सनोध बन्सः अगच्छत्
सोधिरायः परमपुरुषस्य इच्छानुसारं सनौधवंशस्य संस्थापकः आसीत्।२९।
यस्मात् (सोधिराय) पुत्राः पौत्राः,
तस्य पुत्राः पौत्राः च सोधीः इति उच्यन्ते स्म ।
सः जगति अतीव प्रसिद्धः अभवत्
ते लोके सुप्रसिद्धा भूत्वा क्रमेण धनसमृद्धाः ॥३०॥
(ते) बहुधा शासनं कृतवन्तः
नानाप्रकारेण देशे राज्यं कृत्वा बहुदेशराजान् वशीकृतवन्तः ।
यत्र यत्र धर्मस्य विस्तारं कृतवान्
सर्वत्र धर्मं प्रसारयन्ति स्म, शिरसि राजवितानम्।।31।।
(ते) बहुवारं राजसूययज्ञं कृतवन्तः
ते नानादेशराजान् जित्वा अनेकवारं परमशासकाः इति घोषयन्तः राजसुयज्ञं कृतवन्तः ।
(ते) अश्वमेधयज्ञं च बहुवारं कृतवन्तः
ते बहुवारं बजमेध-यज्ञं (अश्वयज्ञं) कृतवन्तः, तेषां वंशस्य सर्वान् कलङ्कान् निर्मूलयन्।३२।
ततः (तेषां) बन्नानां मध्ये कलहः बहु वर्धितः
तदनन्तरं वंशस्य अन्तः कलहाः, मतभेदाः च उत्पन्नाः, कश्चित् अपि विषयान् सम्यक् स्थापयितुं न शक्तवान् ।
वीरयोद्धानां समूहाः भ्रमितुं आरब्धवन्तः
महायोधाः धनुर्धराश्च युद्धाय रणक्षेत्रं प्रति गतवन्तः।।33।।
धनभूमियोः मध्ये पुरातनं वैरम् अस्ति
बहुपुरादेव धनसम्पत्तौ कलहं कृत्वा जगत् विनश्यति।
उत्साहः अभिमानः च (अस्य) कलहस्य प्रसारस्य कारणम्।
आसक्तिः अहङ्कारः अन्तर्युद्धं च बहुधा प्रसृत्य कामक्रोधैः जितं जगत्।३४।
दोहरा
मालः प्रशंसितः स्यात्, यस्याः दासत्वेन सर्वं जगत् अस्ति।
सर्वः लोकः तां अन्वेष्टुं गच्छन्ति सर्वे च तां नमस्कारं कर्तुं गच्छन्ति।३५।
चौपाई ।
आह्वानगणना नास्ति
कश्चित् KAL स्मर्तुं न शक्तवान् तथा च केवलं वैरस्य, कलहस्य अहङ्कारस्य विस्तारः आसीत्।
लोभः अस्य जगतः आधारः अभवत्
लोभ एव जगतः आधारः भवति, यस्मात् सर्वे अन्यस्य मृत्यवे इच्छन्ति।36।
BACHITTAR NATAK इत्यस्य द्वितीयस्य अध्यायस्य समाप्तिः यस्य शीर्षकं वंशस्य वर्णनम् .2.
भुजजंग प्रयात स्तन्जा