ਪੰਜਾਬੀ 
English 
پنجابی 
Español 
Français 
Deutsch 
Português 
Bahasa Indonesia 
Türkçe 
Tiếng Việt 
Filipino 
Svenska हिंदी संस्कृत 
Nederlands 
Română 
Magyar 
Polski 
Čeština 
Afrikaans 
Italiano Català 
Shqip 
Gaeilge Cymraeg 
Slovenčina 
Slovenščina 
Dansk 
Eesti 
Latviešu 
Lietuvių 
Norsk 
Malti 
Íslenska Galego 
Kreyòl Ayisyen 
Latin 
Bahasa Melayu 
Kiswahili 
Hrvatski 
Suomi 
Русский मराठी ગુજરાતી తెలుగు ಕನ್ನಡ தமிழ் മലയാളം 
বাংলা 
Ελληνικά 
日本語 
中文 اردو سنڌي 
فارسی 
العربية 
עברית 
한국어 श्री दसम् ग्रन्थः
पुटः - 1014
ਫਟਕਾਚਲ ਸਿਵ ਕੇ ਸਹਿਤ ਬਹੁਰਿ ਬਿਰਾਜੀ ਜਾਇ ॥੧੧॥
फटकाचल सिव के सहित बहुरि बिराजी जाइ ॥११॥शिवं च गृहीत्वा पुनः गत्वा कैलाशपर्वतेषु (आख्यायिकेषु) निवसति स्म।(11)(1)
ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਇਕ ਸੌ ਇਕਤਾਲੀਸਵੋ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੧੪੧॥੨੭੯੯॥ਅਫਜੂੰ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे इक सौ इकतालीसवो चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥१४१॥२७९९॥अफजूं॥141तमः शुभचृतारसंवादः राजमन्त्रीसंवादः, आशीर्वादेन सम्पन्नः।(14136)(2797)
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥दोहिरा
ਸਹਿਰ ਬੇਸਹਰ ਕੇ ਬਿਖੈ ਬਾਣਾਸੁਰ ਨਰੇਸ ॥
सहिर बेसहर के बिखै बाणासुर नरेस ॥बाणसूरः बुशेहर-नगरस्य राजा आसीत्,
ਦੇਸ ਦੇਸ ਏਸ੍ਵਰ ਝੁਕੇ ਜਨੁਕ ਦੁਤਿਯ ਅਲਿਕੇਸ ॥੧॥
देस देस एस्वर झुके जनुक दुतिय अलिकेस ॥१॥सर्वदेशाधिपाः च तं विभुं पूजयन् प्रणम्य च।(1)
ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥चौपाई
ਜੋਗ ਮਤੀ ਤਾ ਕੀ ਪਟਰਾਨੀ ॥
जोग मती ता की पटरानी ॥जोग मतिः तस्य पत्राणी आसीत् ।
ਸੁੰਦਰ ਭਵਨ ਤੀਨ ਹੂੰ ਜਾਨੀ ॥
सुंदर भवन तीन हूं जानी ॥तस्य प्रधाना राणी योगधर्मशास्त्रम् अनुसृत्य आसीत्; सा असाधारणतया सुन्दरी आसीत् ।
ਜੋਬਨ ਜੇਬ ਅਧਿਕ ਤਿਸ ਸੋਹੈ ॥
जोबन जेब अधिक तिस सोहै ॥तस्य कार्यं सौन्दर्यं च अतीव सुन्दरम् आसीत् ।
ਸੁਰ ਨਰ ਜਛ ਭੁਜੰਗਨ ਮੋਹੈ ॥੨॥
सुर नर जछ भुजंगन मोहै ॥२॥तस्याः यौवनं सर्वैः अतीव आस्वादितम् आसीत्; देवाः पिशाचाः जच्छः भुजङ्गाः च | (२) ९.
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥दोहिरा
ਊਖਾ ਨਾਮਾ ਕੰਨਿਕਾ ਉਪਜਤ ਭਈ ਅਪਾਰ ॥
ऊखा नामा कंनिका उपजत भई अपार ॥उखां नाम कन्याम् तया जनयामास ।
ਲਾਜ ਸੀਲ ਸੁਭ ਸਕੁਚ ਬ੍ਰਤ ਨਿਜੁ ਕਰਿ ਕਿਯ ਕਰਤਾਰ ॥੩॥
लाज सील सुभ सकुच ब्रत निजु करि किय करतार ॥३॥यः शान्तः आसीत्, रमणीया च युक्तः।(3)
ਅੜਿਲ ॥
अड़िल ॥अरिल्
ਤਾ ਕੋ ਰੂਪ ਅਨੂਪ ਸਰੂਪ ਬਿਰਾਜਈ ॥
ता को रूप अनूप सरूप बिराजई ॥सा सुखदविशेषतायुक्ता आसीत् ।
ਸੁਰ ਨਰ ਜਛ ਭੁਜੰਗਨ ਕੋ ਮਨੁ ਲਾਜਈ ॥
सुर नर जछ भुजंगन को मनु लाजई ॥पिशाचाः, देवाः, जच्छः, भुजङ्गः च सर्वे तस्याः पुरतः विनयम् अनुभवन्ति स्म ।
ਤਾ ਕੋ ਕੋਰ ਕਟਾਛ ਬਿਲੋਕਨ ਪਾਇਯੈ ॥
ता को कोर कटाछ बिलोकन पाइयै ॥यदि कश्चित् तां स्वचक्षुषा दृष्टवान् ।
ਹੋ ਬਿਨ ਦੀਨੋ ਹੀ ਦਾਮਨ ਸਦਾ ਬਿਕਾਇਯੈ ॥੪॥
हो बिन दीनो ही दामन सदा बिकाइयै ॥४॥सः तस्याः कृते विक्रीतत्वं अनुभवति स्म विना धनलाभः (अवेतनः दासः)।(4)
ਨੈਨ ਹਰਨ ਸੇ ਸ੍ਯਾਮ ਬਿਸਿਖ ਜਾਨੁਕ ਬਢਿਯਾਰੇ ॥
नैन हरन से स्याम बिसिख जानुक बढियारे ॥तस्याः कृष्णाक्षिणः मृगनेत्रस्य प्रतिरूपाः आसन् ।
ਸੁਭ ਸੁਹਾਗ ਤਨ ਭਰੇ ਚਾਰੁ ਸੋਭਿਤ ਕਜਰਾਰੇ ॥
सुभ सुहाग तन भरे चारु सोभित कजरारे ॥ते च तेषु नेत्रपलकं कृत्वा अधिकं आकर्षकं दृष्टवन्तः।
ਕਮਲ ਹੇਰਿ ਛਬਿ ਲਜੈ ਦਿਪਤ ਦਾਮਨ ਕੁਰਰਾਵੈ ॥
कमल हेरि छबि लजै दिपत दामन कुररावै ॥तस्य (मुखस्य) प्रतिबिम्बं दृष्ट्वा कमलपुष्पं लज्जितं विद्युत्प्रहारं च करोति स्म ।
ਹੋ ਬਨ ਬਨ ਭਰਮੈ ਬਿਹੰਗ ਆਜੁ ਲਗਿ ਅੰਤ ਨ ਪਾਵੈ ॥੫॥
हो बन बन भरमै बिहंग आजु लगि अंत न पावै ॥५॥पद्मपुष्पं विद्युत्प्रकाशं च तस्याः पुरतः विनयशीलं दृश्यते स्म।
ਜਨੁਕ ਪਖਰਿਆ ਤੁਰੈ ਜਨੁਕ ਜਮਧਰ ਸੀ ਸੋਹੈ ॥
जनुक पखरिआ तुरै जनुक जमधर सी सोहै ॥काष्ठाश्वा इव कतार इव वा अलङ्कृताः।
ਖੜਗ ਬਾਢਿ ਜਨੁ ਧਰੇ ਪੁਹਪ ਨਰਗਿਸਿ ਤਟ ਕੋ ਹੈ ॥
खड़ग बाढि जनु धरे पुहप नरगिसि तट को है ॥खड्गवत् छिन्नानि नार्सिस्कुसुमानि च |
ਜਨੁਕ ਰੈਨਿ ਕੇ ਜਗੇ ਹੇਰਿ ਹਰ ਨਿਜ ਛਬਿ ਹਾਰੇ ॥
जनुक रैनि के जगे हेरि हर निज छबि हारे ॥यथा अग्निः ('हर') निशायाः रक्ताक्षिणः जागृतान् दृष्ट्वा स्वप्रतिबिम्बं अवहेलयति।
ਹੋ ਬਾਲਿ ਤਿਹਾਰੇ ਨੈਨ ਜਨੁਕ ਦੋਊ ਮਤਵਾਰੇ ॥੬॥
हो बालि तिहारे नैन जनुक दोऊ मतवारे ॥६॥हे बालक ! भगिन्यौ भवत्याः भगिन्यौ अतीव प्रसन्नाः भवन्तु। ६.
ਚੁੰਚਰੀਟ ਛਬਿ ਹੇਰਿ ਭਏ ਅਬ ਲਗੇ ਦਿਵਾਨੇ ॥
चुंचरीट छबि हेरि भए अब लगे दिवाने ॥तां दृष्ट्वा पाईड्-वाग्टेल्स् उन्मत्ताः अभवन् ।
ਮ੍ਰਿਗ ਅਬ ਲੌ ਬਨ ਬਸਤ ਬਹੁਰਿ ਗ੍ਰਿਹ ਕੌ ਨ ਸਿਧਾਨੇ ॥
म्रिग अब लौ बन बसत बहुरि ग्रिह कौ न सिधाने ॥मृगः तस्याः दर्शनार्थं वने परिभ्रमति स्म ।
ਤਪੀਸਨ ਦੁਤਿ ਕੌ ਹੇਰਿ ਜਟਨ ਕੋ ਜੂਟ ਛਕਾਯੋ ॥
तपीसन दुति कौ हेरि जटन को जूट छकायो ॥ब्रह्मचारिणः परिणताः, तस्याः प्रणयस्य न प्राप्तेः ।
ਹੋ ਭ੍ਰਮਤ ਪੰਖੇਰੂ ਗਗਨ ਪ੍ਰਭਾ ਕੋ ਪਾਰ ਨ ਪਾਯੋ ॥੭॥
हो भ्रमत पंखेरू गगन प्रभा को पार न पायो ॥७॥पक्षिणः तां अन्विष्यन्ते स्म सर्वदा।(7)
ਤਾ ਕੌ ਰੂਪ ਅਨੂਪ ਬਿਧਾਤੈ ਜੋ ਰਚਿਯੋ ॥
ता कौ रूप अनूप बिधातै जो रचियो ॥विधातेन निर्मितं तस्य अद्वितीयं रूपं, २.
ਰੂਪ ਚਤੁਰਦਸ ਲੋਗਨ ਕੌ ਯਾ ਮੈ ਗਚਿਯੋ ॥
रूप चतुरदस लोगन कौ या मै गचियो ॥तस्मिन् चतुर्दश जनाः चित्रिताः सन्ति ।
ਜੋ ਕੋਊ ਦੇਵ ਅਦੇਵ ਬਿਲੋਕੈ ਜਾਇ ਕੈ ॥
जो कोऊ देव अदेव बिलोकै जाइ कै ॥यदि कश्चित् देवः राक्षसः वा तं गतवान् ।
ਹੋ ਗਿਰੈ ਮੂਰਛਨਾ ਖਾਇ ਧਰਨਿ ਪਰ ਆਇ ਕੈ ॥੮॥
हो गिरै मूरछना खाइ धरनि पर आइ कै ॥८॥सः मूर्च्छितः भूमौ पतितः। ८.
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥दोहिरा
ਸਹਸ੍ਰਬਾਹੁ ਤਾ ਕੋ ਪਿਤਾ ਜਾ ਕੋ ਬੀਰਜ ਅਪਾਰ ॥
सहस्रबाहु ता को पिता जा को बीरज अपार ॥सेहस बाहुः तस्याः पिता आसीत्, २.
ਬਾਹੁ ਸਹਸ ਆਯੁਧ ਧਰੇ ਜਨੁ ਦੂਜੋ ਕਰਤਾਰ ॥੯॥
बाहु सहस आयुध धरे जनु दूजो करतार ॥९॥बाहुशस्त्राणि च सहस्राणि तस्याधीनानि आसन्।(9)
ਛਿਤ ਕੇ ਜਿਤੇ ਛਿਤੇਸ ਸਭ ਬਡੇ ਛਤ੍ਰਿਯਨ ਘਾਇ ॥
छित के जिते छितेस सभ बडे छत्रियन घाइ ॥बहूनि वीरान् संहृत्य बहूनां नृपान् वशीकृतवान् ।
ਬਿਪ੍ਰਨ ਕੌ ਦਛਿਨਾ ਦਈ ਭੂਰਿ ਗਾਇ ਸੈ ਦਾਇ ॥੧੦॥
बिप्रन कौ दछिना दई भूरि गाइ सै दाइ ॥१०॥ब्राह्मणपुरोहितानाम् उपकारी भूत्वा दाने बहूनि गावः दत्तवान् आसीत्।(१०)
ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥चौपाई
ਜਾ ਕੌ ਖੰਡ ਡੰਡ ਨਿਤਿ ਭਰੈ ॥
जा कौ खंड डंड निति भरै ॥यस्य (राजाः) (सर्वस्य) खण्डाः दास्यन्ति स्म (अर्थात् वशीकरणं स्वीकुर्वन्ति स्म)।
ਤੇ ਸਿਵ ਕੀ ਪੂਜਾ ਨਿਤਿ ਕਰੈ ॥
ते सिव की पूजा निति करै ॥सर्वप्रदेशानां राजाः तस्मै करं दत्तवन्तः। सः शिवभक्तः आसीत् ।
ਏਕ ਦਿਵਸ ਪਸੁਰਾਟ ਰਿਝਾਯੋ ॥
एक दिवस पसुराट रिझायो ॥(सः) शिवं ('पसूरत') एकस्मिन् दिने प्रीणयति स्म
ਤੁਮਲ ਜੁਧ ਮਾਗ੍ਯੋ ਮੁਖ ਪਾਯੋ ॥੧੧॥
तुमल जुध माग्यो मुख पायो ॥११॥सः शिवात् वरं याचितवान् यत् तस्य महत् युद्धं जितुम् अर्हति।(11)
ਸਿਵ ਬਾਚ ॥
सिव बाच ॥शिव वार्ता
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥दोहिरा
ਜਬ ਤੇਰੇ ਗ੍ਰਿਹ ਤੇ ਧਰਨਿ ਧੁਜਾ ਪਰੈਗੀ ਆਨ ॥
जब तेरे ग्रिह ते धरनि धुजा परैगी आन ॥'यदा तव गृहे ध्वजः भूमौ पतति ।
ਤੁਮਲ ਜੁਧ ਤਬ ਹੀ ਭਯੋ ਲੀਜੌ ਸਮਝਿ ਸੁਜਾਨਿ ॥੧੨॥
तुमल जुध तब ही भयो लीजौ समझि सुजानि ॥१२॥'तदा भृशं युद्धं भङ्गं गमिष्यति' इति गृह्णासि'(१२) ।
ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥चौपाई
ਸੋਵਤ ਸੁਤਾ ਸੁਪਨ ਯੌਂ ਪਾਯੋ ॥
सोवत सुता सुपन यौं पायो ॥तस्य कन्या स्वप्नं सुप्तां दृष्टवती ।
ਜਾਨੁਕ ਮੈਨ ਰੂਪ ਧਰਿ ਆਯੋ ॥
जानुक मैन रूप धरि आयो ॥तस्य सुप्तायाः कन्यायाः तादृशः स्वप्नः आसीत्, येन तस्याः मनसि कामदेवः अवतरितः इति भावः आसीत् ।
ਤਾਹਿ ਛੋਰਿ ਤਾ ਕੋ ਸੁਤ ਬਰਿਯੋ ॥
ताहि छोरि ता को सुत बरियो ॥तं त्यक्त्वा (काम-'प्रुदुमान्') पुत्रं (अनरुद्धं) विवाहयत्।
ਨਗਰ ਦ੍ਵਾਰਿਕਾ ਚਿਤਵਨ ਕਰਿਯੋ ॥੧੩॥
नगर द्वारिका चितवन करियो ॥१३॥कामदेवस्य च उपेक्षया तस्य पुत्रं द्वारकावासं प्राप्तवती।(13)।
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥दोहिरा
ਚਮਕ ਪਰੀ ਅਬਲਾ ਤਬੈ ਪ੍ਰੀਤਿ ਪਿਯਾ ਕੇ ਸੰਗ ॥
चमक परी अबला तबै प्रीति पिया के संग ॥स्वप्नं दृष्ट्वा कान्तस्य मोहं सा सहसा उत्तिष्ठति स्म ।
ਪੁਲਿਕ ਪਸੀਜਤ ਤਨ ਭਯੋ ਬਿਰਹ ਬਿਕਲ ਭਯੋ ਅੰਗ ॥੧੪॥
पुलिक पसीजत तन भयो बिरह बिकल भयो अंग ॥१४॥प्रेमस्वप्नेन स्वेदितवती सर्वाङ्गाश्च पीडिताः ॥१४॥
ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥चौपाई
ਪਿਯ ਪਿਯ ਉਠ ਅਬਲਾਹਿ ਉਚਰੀ ॥
पिय पिय उठ अबलाहि उचरी ॥अबला उत्थाय 'प्रिया प्रिया' इति वक्तुं प्रवृत्तः।
ਛਿਤ ਗਿਰਿ ਗਈ ਦਾਤਨੀ ਪਰੀ ॥
छित गिरि गई दातनी परी ॥प्रेम्णः प्रेम्णः इति उद्घोषयन्ती सा पतित्वा मूर्च्छिता अभवत् ।
ਤਬ ਸਖਿਯਨ ਤਿਹ ਲਯੋ ਉਚਾਈ ॥
तब सखियन तिह लयो उचाई ॥अथ सखीः तं उद्धृतवन्तः।
ਰੇਖਾ ਚਿਤ੍ਰ ਕਥਾ ਸੁਨਿ ਪਾਈ ॥੧੫॥
रेखा चित्र कथा सुनि पाई ॥१५॥ततः सखाः तां उत्थाप्य रेखा चि तारः तस्याः सर्वां कथां श्रुतवान्।(15)
ਸਵੈਯਾ ॥
सवैया ॥सवैय्य
ਘੂਮਤ ਨੈਨ ਖੁਮਾਰੀ ਸੀ ਮਾਨਹੁ ਗੂੜ ਅਗੂੜਨ ਭੇਦ ਬਤਾਵੈ ॥
घूमत नैन खुमारी सी मानहु गूड़ अगूड़न भेद बतावै ॥(उखासखीं प्रति रेखा चितरः) 'सा प्रेम्णा परिपूर्णा अस्ति, तस्याः रहस्यं च यत् सा वर्णयितुं न शक्नोति।'
ਤਾਪ ਚੜੀ ਤਿਹ ਕੋ ਤਨ ਕੌ ਸਖੀ ਹਾਰ ਸਿੰਗਾਰ ਕਿਯੋ ਨ ਸੁਹਾਵੈ ॥
ताप चड़ी तिह को तन कौ सखी हार सिंगार कियो न सुहावै ॥'प्रेमज्वरं प्राप्ता भूषणं घृणां करोति।'
ਬੇਗਿ ਚਲੋ ਸੁਨਿ ਬੈਨ ਬਲਾਇ ਲਿਉ ਤੇਰੀ ਦਸਾ ਕਹਿ ਮੁਹਿ ਨ ਆਵੈ ॥
बेगि चलो सुनि बैन बलाइ लिउ तेरी दसा कहि मुहि न आवै ॥'सा मां गन्तुम् अवदत् यतः सा स्वस्य स्थितिं वर्णयितुं न शक्नोति।'
ਪੀਯ ਕੀ ਪੀਰ ਕਿ ਪੀਰ ਕਛੂ ਨਿਰਖੋ ਪਲ ਮੈ ਕਿ ਮਰਿਯੋ ਬਚਿ ਆਵੈ ॥੧੬॥
पीय की पीर कि पीर कछू निरखो पल मै कि मरियो बचि आवै ॥१६॥'कान्तविरहात् दुःखिता वा, अन्यत् वा।' 'न जीविष्यतीति वा म्रियते वा इति वक्तुं न शक्नोमि।'(16)
ਬੋਲਤ ਹੋ ਮਤਵਾਰੇ ਜ੍ਯੋ ਮਾਨਨਿ ਡਾਰਤ ਆਂਖਨਿ ਤੇ ਜਲ ਜੈਹੈ ॥
बोलत हो मतवारे ज्यो माननि डारत आंखनि ते जल जैहै ॥'सा मोहित इव वदति।'
ਘੋਰਿ ਹਲਾਹਲ ਆਜੁ ਪਿਯੈ ਨਹਿ ਕਾਸੀ ਬਿਖੈ ਕਰਵਤ੍ਰਹਿ ਲੈਹੈ ॥
घोरि हलाहल आजु पियै नहि कासी बिखै करवत्रहि लैहै ॥'विषं गृहीतवती वा शिरसि कान्शीयां आराधः अस्ति इति भासते।'
ਜਾਨਤ ਹੋ ਗ੍ਰਿਹ ਛਾਡਿ ਸਖੀ ਸਭ ਹੀ ਪਟ ਫਾਰਿ ਅਤੀਤਨਿ ਹ੍ਵੈਹੈ ॥
जानत हो ग्रिह छाडि सखी सभ ही पट फारि अतीतनि ह्वैहै ॥'अहं मन्ये सा स्वगृहं त्यक्त्वा भिक्षुणी भविष्यति।'
ਲੇਹੁ ਬਿਲੋਕਿ ਪਿਯਾਰੀ ਕੋ ਆਨਨ ਊਖ ਕਲਾ ਮਰਿਗੇ ਦੁਖੁ ਪੈਹੈ ॥੧੭॥
लेहु बिलोकि पियारी को आनन ऊख कला मरिगे दुखु पैहै ॥१७॥'आगच्छ प्रियदर्शनं कुरु अन्यथा उखा कला म्रियते त्वमपि पीडितः भविष्यसि।'(17)
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥दोहिरा