ਪੰਜਾਬੀ 
English 
پنجابی 
Español 
Français 
Deutsch 
Português 
Bahasa Indonesia 
Türkçe 
Tiếng Việt 
Filipino 
Svenska हिंदी संस्कृत 
Nederlands 
Română 
Magyar 
Polski 
Čeština 
Afrikaans 
Italiano Català 
Shqip 
Gaeilge Cymraeg 
Slovenčina 
Slovenščina 
Dansk 
Eesti 
Latviešu 
Lietuvių 
Norsk 
Malti 
Íslenska Galego 
Kreyòl Ayisyen 
Latin 
Bahasa Melayu 
Kiswahili 
Hrvatski 
Suomi 
Русский मराठी ગુજરાતી తెలుగు ಕನ್ನಡ தமிழ் മലയാളം 
বাংলা 
Ελληνικά 
日本語 
中文 اردو سنڌي 
فارسی 
العربية 
עברית 
한국어 श्री दसम् ग्रन्थः
पुटः - 67
ਤੁਪਕ ਤੜਾਕ ॥
तुपक तड़ाक ॥बन्दूकाः क्रकचन्ति, २.
ਕੈਬਰ ਕੜਾਕ ॥
कैबर कड़ाक ॥बन्दुकाः बाणाः शूलाः अक्षाः च शब्दान् जनयन्ति ।
ਸੈਹਥੀ ਸੜਾਕ ॥
सैहथी सड़ाक ॥सयहथियाः 'सरर्' इति शब्देन वाद्यन्ते ।
ਛੋਹੀ ਛੜਾਕ ॥੨੦॥
छोही छड़ाक ॥२०॥योद्धवः उद्घोषयन्ति।२०।
ਗਜੇ ਸੁਬੀਰ ॥
गजे सुबीर ॥योद्धाः गर्जन्ति।
ਬਜੇ ਗਹੀਰ ॥
बजे गहीर ॥क्षेत्रे ये वीराः दृढतया तिष्ठन्ति, गर्जन्ति।
ਬਿਚਰੇ ਨਿਹੰਗ ॥
बिचरे निहंग ॥योद्धा (eng in Nihang war-land) भ्रमन्ति
ਜੈਸੇ ਪਲੰਗ ॥੨੧॥
जैसे पलंग ॥२१॥योद्धवः क्षेत्रे चरन्ति चिता इव ॥२१॥
ਹੁਕੇ ਕਿਕਾਣ ॥
हुके किकाण ॥अश्वाः समीपं गच्छन्ति, .
ਧੁਕੇ ਨਿਸਾਣ ॥
धुके निसाण ॥अश्वाः कूजन्ति, तुरहीः च प्रतिध्वनन्ति।
ਬਾਹੈ ਤੜਾਕ ॥
बाहै तड़ाक ॥(एकपक्षे योद्धाः) द्रुतं धावन्ति (कवचम्)।
ਝਲੈ ਝੜਾਕ ॥੨੨॥
झलै झड़ाक ॥२२॥योधाः उत्साहेन शस्त्राणि प्रहरन्ति, प्रहारं च सहन्ते।।22।।
ਜੁਝੇ ਨਿਹੰਗ ॥
जुझे निहंग ॥(साध्य वीर) युद्धेन (युद्धे) २.
ਲਿਟੈ ਮਲੰਗ ॥
लिटै मलंग ॥शहीदरूपेण पतन्तः योद्धाः भूमौ शयिताः निश्चिन्ताः मत्ताः इव दृश्यन्ते ।
ਖੁਲ੍ਰਹੇ ਕਿਸਾਰ ॥
खुल्रहे किसार ॥(तेषां) केशाः उद्घाटिताः सन्ति
ਜਨੁ ਜਟਾ ਧਾਰ ॥੨੩॥
जनु जटा धार ॥२३॥तेषां विच्छिन्नकेशाः जटा इव दृश्यन्ते।२३।
ਸਜੇ ਰਜਿੰਦ੍ਰ ॥
सजे रजिंद्र ॥महाराजाः अलङ्कृताः सन्ति
ਗਜੇ ਗਜਿੰਦ੍ਰ ॥
गजे गजिंद्र ॥महागजाः च गर्जन्ति।
ਉਤਰੇ ਖਾਨ ॥
उतरे खान ॥(तेभ्यः) खान
ਲੈ ਲੈ ਕਮਾਨ ॥੨੪॥
लै लै कमान ॥२४॥महागजाः अलङ्कृताः तेभ्यः अवतरन्तः धनुर्धारिणः योद्धा प्रमुखाः क्षेत्रे गर्जन्ति।।24।।
ਤ੍ਰਿਭੰਗੀ ਛੰਦ ॥
त्रिभंगी छंद ॥त्रिभङ्गी स्तन्जा
ਕੁਪਿਯੋ ਕ੍ਰਿਪਾਲੰ ਸਜਿ ਮਰਾਲੰ ਬਾਹ ਬਿਸਾਲ ਧਰਿ ਢਾਲੰ ॥
कुपियो क्रिपालं सजि मरालं बाह बिसाल धरि ढालं ॥किर्पालचन्दः अतीव क्रोधेन स्वस्य अश्वं अलङ्कृतवान् सः च लोण्ड्-बाहुः योद्धा स्वस्य कवचं धारयति स्म।
ਧਾਏ ਸਭ ਸੂਰੰ ਰੂਪ ਕਰੂਰੰ ਮਚਕਤ ਨੂਰੰ ਮੁਖਿ ਲਾਲੰ ॥
धाए सभ सूरं रूप करूरं मचकत नूरं मुखि लालं ॥सर्वे घोररूपाः योद्धा रक्तप्रभामुखाः ।
ਲੈ ਲੈ ਸੁ ਕ੍ਰਿਪਾਨੰ ਬਾਣ ਕਮਾਣੰ ਸਜੇ ਜੁਆਨੰ ਤਨ ਤਤੰ ॥
लै लै सु क्रिपानं बाण कमाणं सजे जुआनं तन ततं ॥खड्गधराः धनुः बाणविभूषिताः यौवनाः योद्धाः उष्णतापूर्णाः |
ਰਣਿ ਰੰਗ ਕਲੋਲੰ ਮਾਰ ਹੀ ਬੋਲੈ ਜਨੁ ਗਜ ਡੋਲੰ ਬਨਿ ਮਤੰ ॥੨੫॥
रणि रंग कलोलं मार ही बोलै जनु गज डोलं बनि मतं ॥२५॥युद्धक्षेत्रे विहारेषु निरताः, हन्तु, हन्तु इति उद्घोषयन्ति च वने मत्तगजाः इव दृश्यन्ते।२५।
ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ ॥
भुजंग प्रयात छंद ॥भुयांग स्तजा
ਤਬੈ ਕੋਪੀਯੰ ਕਾਗੜੇਸੰ ਕਟੋਚੰ ॥
तबै कोपीयं कागड़ेसं कटोचं ॥तदा काङ्गराराजः (कृपालचन्दः) कटोचः क्रुद्धः अभवत्।
ਮੁਖੰ ਰਕਤ ਨੈਨੰ ਤਜੇ ਸਰਬ ਸੋਚੰ ॥
मुखं रकत नैनं तजे सरब सोचं ॥अथ काङ्गरा राजा (कीर्पालचन्द कटोच) क्रोधपूर्णः। मुखाक्षौ च क्रोधेन रक्ता भूत्वा अन्येभ्यः सर्वेभ्यः विचारेभ्यः मुक्तः अभवत् ।
ਉਤੈ ਉਠੀਯੰ ਖਾਨ ਖੇਤੰ ਖਤੰਗੰ ॥
उतै उठीयं खान खेतं खतंगं ॥ततः (हुसैनीसहचराः) पठानाः रणक्षेत्रे बाणैः सह स्थिताः सन्ति।
ਮਨੋ ਬਿਹਚਰੇ ਮਾਸ ਹੇਤੰ ਪਲੰਗੰ ॥੨੬॥
मनो बिहचरे मास हेतं पलंगं ॥२६॥अन्यतोऽन्यतः खानाः बाणहस्तेन प्रविशन्ति स्म । मांसान्वेषणं विभ्रमन्त इव चिन्दाः ॥२६॥
ਬਜੀ ਭੇਰ ਭੁੰਕਾਰ ਤੀਰੰ ਤੜਕੇ ॥
बजी भेर भुंकार तीरं तड़के ॥धनुः क्रन्दन्ति, बाणाः क्रन्दन्ति।
ਮਿਲੇ ਹਥਿ ਬੰਥੰ ਕ੍ਰਿਪਾਣੰ ਕੜਕੇ ॥
मिले हथि बंथं क्रिपाणं कड़के ॥केतलीदाराः, बाणाः, खड्गाः च कर्मणि स्वविशेषान् शब्दान् निर्मान्ति, हस्ताः क्षतकटिं प्रति गच्छन्ति।
ਬਜੇ ਜੰਗ ਨੀਸਾਣ ਕਥੇ ਕਥੀਰੰ ॥
बजे जंग नीसाण कथे कथीरं ॥(क्वचित्) युद्धे (कुत्रचित्) तुरहीनादः सार्धविंशतिवारं गायन्ति।
ਫਿਰੈ ਰੁੰਡ ਮੁਡੰ ਤਨੰ ਤਛ ਤੀਰੰ ॥੨੭॥
फिरै रुंड मुडं तनं तछ तीरं ॥२७॥क्षेत्रे तुरङ्गाः प्रतिध्वनन्ति, वादकाः च स्ववीरगीतानि गायन्ति, बाणैः विदारिताः शरीराणि, शिरःहीनाः कूपाः च क्षेत्रे गच्छन्ति। 27
ਉਠੈ ਟੋਪ ਟੂਕੰ ਗੁਰਜੈ ਪ੍ਰਹਾਰੇ ॥
उठै टोप टूकं गुरजै प्रहारे ॥(कुत्रचित्) शिरस्त्राणेषु ठोकना (ध्वनिः) भवति।
ਰੁਲੇ ਲੁਥ ਜੁਥੰ ਗਿਰੇ ਬੀਰ ਮਾਰੇ ॥
रुले लुथ जुथं गिरे बीर मारे ॥शिरस्त्राणेषु गदाप्रहाराः ठोकनाशब्दान् जनयन्ति, हतयोद्धानां शरीराणि रजसि आवर्तन्ते।
ਪਰੈ ਕਤੀਯੰ ਘਾਤ ਨਿਰਘਾਤ ਬੀਰੰ ॥
परै कतीयं घात निरघात बीरं ॥खड्गाः वीरशरीरेषु व्रणं कुर्वन्ति
ਫਿਰੈ ਰੁਡ ਮੁੰਡੰ ਤਨੰ ਤਨ ਤੀਰੰ ॥੨੮॥
फिरै रुड मुंडं तनं तन तीरं ॥२८॥बाणैः शिरसा कूपैः विद्धानि शरीराणि क्षेत्रे चरन्ति।।२८।।
ਬਹੀ ਬਾਹੁ ਆਘਾਤ ਨਿਰਘਾਤ ਬਾਣੰ ॥
बही बाहु आघात निरघात बाणं ॥बाणाः बाहुप्रहारैः सततं गच्छन्ति ।
ਉਠੇ ਨਦ ਨਾਦੰ ਕੜਕੇ ਕ੍ਰਿਪਾਣੰ ॥
उठे नद नादं कड़के क्रिपाणं ॥बाहू निरन्तरं बाणप्रहारं कुर्वन्ति, प्रहारकाः खड्गाः गम्भीरं ध्वनिं कुर्वन्ति।
ਛਕੇ ਛੋਭ ਛਤ੍ਰ ਤਜੈ ਬਾਣ ਰਾਜੀ ॥
छके छोभ छत्र तजै बाण राजी ॥योधाः महाक्रोधाः बाणानां वॉलीवृष्टिं कुर्वन्ति
ਬਹੇ ਜਾਹਿ ਖਾਲੀ ਫਿਰੈ ਛੂਛ ਤਾਜੀ ॥੨੯॥
बहे जाहि खाली फिरै छूछ ताजी ॥२९॥केचन बाणाः लक्ष्यं चूकन्ति केषाञ्चन बाणानां कारणात् अश्वाः सवाराः विना भ्रमन्तः दृश्यन्ते।२९।
ਜੁਟੇ ਆਪ ਮੈ ਬੀਰ ਬੀਰੰ ਜੁਝਾਰੇ ॥
जुटे आप मै बीर बीरं जुझारे ॥(क्वचित्) परस्परं योद्धा गुथम गुत्था, २.
ਮਨੋ ਗਜ ਜੁਟੈ ਦੰਤਾਰੇ ਦੰਤਾਰੇ ॥
मनो गज जुटै दंतारे दंतारे ॥परस्परं युध्यमानाः शूराः योद्धवः परस्परं युध्यमानाः दंष्ट्रा इव गजाः इव दृश्यन्ते ।
ਕਿਧੋ ਸਿੰਘ ਸੋ ਸਾਰਦੂਲੰ ਅਰੁਝੇ ॥
किधो सिंघ सो सारदूलं अरुझे ॥(यथा) सिंहः सिंहेन सह युध्यति, २.
ਤਿਸੀ ਭਾਤਿ ਕਿਰਪਾਲ ਗੋਪਾਲ ਜੁਝੇ ॥੩੦॥
तिसी भाति किरपाल गोपाल जुझे ॥३०॥व्याघ्रस्य सम्मुखं वा व्याघ्रः। तथैव गोपालचन्दगुलेरिया किरपालचन्देन (हुसैन्याः मित्रपक्षेण) सह युद्धं कुर्वन् अस्ति।30.
ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਧਾਯੋ ਤਹਾ ਏਕ ਬੀਰੰ ॥
हरी सिंघ धायो तहा एक बीरं ॥तदा योद्धा हरिसिंहः (हुसैनीपक्षस्य) आक्रमणं कुर्वन् आगतः।
ਸਹੇ ਦੇਹ ਆਪੰ ਭਲੀ ਭਾਤਿ ਤੀਰੰ ॥
सहे देह आपं भली भाति तीरं ॥ततः अन्यः योद्धा हरिसिंहः क्षेत्रे त्वरितम् अगच्छत् सः स्वशरीरे बहूनि बाणान् प्राप्तवान्।