श्री दसम् ग्रन्थः

पुटः - 1416


ਬਿਯਾਮਦ ਕਜ਼ੋ ਜਾਇ ਓ ਖ਼ੁਫ਼ਤਹ ਦੀਦ ॥
बियामद कज़ो जाइ ओ क़ुफ़तह दीद ॥

क्षणात् सः राज्ञ्याः प्रासादम् आगतः,

ਜ਼ਿ ਸਰਤਾ ਕਦਮ ਹਮ ਚੁ ਮਿਹਰਸ਼ ਤਪੀਦ ॥੨੭॥
ज़ि सरता कदम हम चु मिहरश तपीद ॥२७॥

एकशयने च तान् दृष्ट्वा, सूर्यवत् ज्वलनशीलः अभवत्।(27)।

ਬਿਦਾਨਦ ਕਿ ਈਂ ਰਾ ਖ਼ਬਰਦਾਰ ਸ਼ੁਦ ॥
बिदानद कि ईं रा क़बरदार शुद ॥

तस्याभिप्रायं विज्ञातवतीं राजा कल्पयत् ।

ਬ ਰੋਜ਼ੇ ਅਜ਼ਾ ਈਂ ਖ਼ਬਰਦਾਰ ਸ਼ੁਦ ॥੨੮॥
ब रोज़े अज़ा ईं क़बरदार शुद ॥२८॥

अतीव सावधानः च अभवत् ।(२८)

ਬਿਖ਼ੁਸ਼ਪੀਦ ਯਕ ਜਾ ਯਕੇ ਖ਼ਾਬ ਗਾਹ ॥
बिक़ुशपीद यक जा यके क़ाब गाह ॥

अत एव ते एकस्मिन् स्थाने एकस्मिन् शयने च निद्रां गतवन्तः ।

ਮਰਾ ਦਾਵ ਅਫ਼ਤਦ ਨ ਯਜ਼ਦਾ ਗਵਾਹ ॥੨੯॥
मरा दाव अफ़तद न यज़दा गवाह ॥२९॥

'देव न करोतु, सा मम प्रयासं असम्भवं कृतवती।'(29)

ਜੁਦਾਗਰ ਬੁਬੀਂਨਮ ਅਜ਼ ਈਂ ਖ਼ਾਬ ਗਾਹ ॥
जुदागर बुबींनम अज़ ईं क़ाब गाह ॥

'यदि मया तां शय्यागृहे एकाकी प्राप्ता स्यात् ।

ਯਕੇ ਜੁਫ਼ਤ ਬਾਸ਼ਮ ਚੁ ਖ਼ੁਰਸ਼ੈਦ ਮਾਹ ॥੩੦॥
यके जुफ़त बाशम चु क़ुरशैद माह ॥३०॥

'अहं तां सद्यः एव आलम्बितवान् स्यात् यथा चन्द्रः सूर्ये विलीयते स्म।'(30)

ਵਜ਼ਾ ਰੋਜ਼ ਗਸ਼ਤਹ ਬਿਯਾਮਦ ਦਿਗਰ ॥
वज़ा रोज़ गशतह बियामद दिगर ॥

राजा तां रात्रौ विलपन् प्रत्यागतवान् ।

ਹੁਮਾ ਖ਼ੁਫ਼ਤਹ ਦੀਦੰ ਯਕੇ ਜਾ ਬਬਰ ॥੩੧॥
हुमा क़ुफ़तह दीदं यके जा बबर ॥३१॥

द्वितीयदिने च पुनः तान् समानशैल्या सुप्तान् दृष्टवान्।(31)

ਦਰੇਗ਼ਾ ਅਜ਼ੀਂ ਗਰ ਜੁਦਾ ਯਾਫ਼ਤਮ ॥
दरेग़ा अज़ीं गर जुदा याफ़तम ॥

'यदि अहं तां एकाकी सुप्तां प्राप्नोमि स्म, .

ਯਕੇ ਹਮਲਹ ਚੂੰ ਸ਼ੇਰ ਨਰ ਸਾਖ਼ਤਮ ॥੩੨॥
यके हमलह चूं शेर नर साक़तम ॥३२॥

'अहं तां सिंहवत् आक्रमयिष्यामि स्म।'(32)

ਦਿਗ਼ਰ ਰੋਜ਼ ਰਫ਼ਤਸ਼ ਸਿਯਮ ਆਮਦਸ਼ ॥
दिग़र रोज़ रफ़तश सियम आमदश ॥

द्वितीये दिने गतः पुनः तृतीयेऽहनि प्रादुर्भूतः ।

ਬ ਦੀਦੰਦ ਯਕ ਜਾਇ ਬਰ ਤਾਫ਼ਤਸ਼ ॥੩੩॥
ब दीदंद यक जाइ बर ताफ़तश ॥३३॥

यथासाधारणं तान् मिलित्वा दृष्ट्वा प्रस्थितः।(33)

ਬ ਰੋਜ਼ੇ ਚੁ ਆਮਦ ਬ ਦੀਦੰਦ ਜੁਫ਼ਤ ॥
ब रोज़े चु आमद ब दीदंद जुफ़त ॥

चतुर्थे दिने पुनः संयोजिताः ।

ਬ ਹੈਰਤ ਫ਼ਰੋ ਰਫ਼ਤ ਬਾ ਦਿਲ ਬਿਗੁਫ਼ਤ ॥੩੪॥
ब हैरत फ़रो रफ़त बा दिल बिगुफ़त ॥३४॥

विस्मितः शिरसा लम्बयित्वा चिन्तयत्,(34)

ਕਿ ਹੈਫ਼ ਅਸਤ ਆਂ ਰਾ ਜੁਦਾ ਯਾਫ਼ਤਮ ॥
कि हैफ़ असत आं रा जुदा याफ़तम ॥

'हा, यदि मया तां एकाकी प्राप्ता स्यात् ।

ਕਿ ਤੀਰੇ ਕਮਾ ਅੰਦਰੂੰ ਸਾਖ਼ਤਮ ॥੩੫॥
कि तीरे कमा अंदरूं साक़तम ॥३५॥

'अहं तस्याः धनुषु बाणं सहजतया निधाय स्याम्।'(35)

ਨ ਦੀਦੇਮ ਦੁਸ਼ਮਨ ਨ ਦੋਜ਼ਨ ਬਤੀਰ ॥
न दीदेम दुशमन न दोज़न बतीर ॥

'न मया शत्रुः गृहीतः, न च बाणं वेधितुं शक्तवान् ।

ਨ ਕੁਸ਼ਤਮ ਅਦੂਰਾ ਨ ਕਰਦਮ ਅਸੀਰ ॥੩੬॥
न कुशतम अदूरा न करदम असीर ॥३६॥

'न मया शत्रुं हतः न च मया बद्धः' इति (३६)

ਸ਼ਸ਼ਮ ਰੋਜ਼ ਆਮਦ ਬ ਦੀਦਹ ਵਜ਼ਾ ॥
शशम रोज़ आमद ब दीदह वज़ा ॥

षष्ठेऽहनि आगत्य तां राज्ञ्या सह तथैव सुप्तां दृष्टवान् ।

ਬ ਪੇਚਸ਼ ਦਰਾਵਖ਼ਤ ਗੁਫ਼ਤ ਅਜ਼ ਜ਼ੁਬਾ ॥੩੭॥
ब पेचश दरावक़त गुफ़त अज़ ज़ुबा ॥३७॥

अत्यन्तं उत्थितः सन् आत्मानं प्राह,(37)।

ਨ ਦੀਦੇਮ ਦੁਸ਼ਮਨ ਕਿ ਰੇਜ਼ੇਮ ਖ਼ੂੰ ॥
न दीदेम दुशमन कि रेज़ेम क़ूं ॥

'यदि अहं मम शत्रुं न पश्यामि तर्हि तं रक्तं पातुं न करिष्यामि।'

ਦਰੇਗਾ ਨ ਕੈਬਰ ਕਮਾ ਅੰਦਰੂੰ ॥੩੮॥
दरेगा न कैबर कमा अंदरूं ॥३८॥

'हा, न शक्नोमि धनुर्निहितं बाणं धारयितुं।'(38)

ਦਰੇਗ਼ਾ ਬ ਦੁਸ਼ਮਨ ਨ ਆਵੇਖ਼ਤਮ ॥
दरेग़ा ब दुशमन न आवेक़तम ॥

'अहो च शत्रुं आलिंगयितुं न शक्तवान्,

ਦਰੇਗਾ ਨਾ ਬਾ ਯਕ ਦਿਗ਼ਰ ਰੇਖ਼ਤਮ ॥੩੯॥
दरेगा ना बा यक दिग़र रेक़तम ॥३९॥

'न च वयं परस्परं संभोगं कर्तुं शक्तवन्तः।'(39)

ਹਕੀਕਤ ਸ਼ਨਾਸ਼ਦ ਨ ਹਾਲੇ ਦਿਗਰ ॥
हकीकत शनाशद न हाले दिगर ॥

प्रेमान्धः सः वास्तविकतां स्वीकुर्वितुं न प्रयत्नं कृतवान् ।

ਕਿ ਮਾਯਲ ਬਸੇ ਗਸ਼ਤ ਓ ਤਾਬ ਸਰ ॥੪੦॥
कि मायल बसे गशत ओ ताब सर ॥४०॥

न च उत्साहेन सत्यं ज्ञातुं चिन्तयति स्म।(40)

ਬੁਬੀਂ ਬੇਖ਼ਬਰ ਰਾ ਚਕਾਰੇ ਕੁਨਦ ॥
बुबीं बेक़बर रा चकारे कुनद ॥

पश्य, अविज्ञात: किं करोति स्म नृप:।

ਕਿ ਕਾਰੇ ਬਦਸ਼ ਇਖ਼ਤਯਾਰੇ ਕੁਨਦ ॥੪੧॥
कि कारे बदश इक़तयारे कुनद ॥४१॥

तथा च तादृशेषु दुष्टेषु आनन्दं प्राप्तुं षड्यन्त्रं कुर्वन् आसीत्।(41)

ਬੁਬੀਂ ਬੇ ਖ਼ਬਰ ਬਦ ਖ਼ਰਾਸ਼ੀ ਕੁਨਦ ॥
बुबीं बे क़बर बद क़राशी कुनद ॥

पश्यतु, अज्ञानी शिरः खरदति,

ਕਿ ਬੇਆਬ ਸਰ ਖ਼ੁਦ ਤਰਾਸ਼ੀ ਕੁਨਦ ॥੪੨॥
कि बेआब सर क़ुद तराशी कुनद ॥४२॥

अनार्द्रं च तं मुण्डनं करोति।(42)

ਬਿਦਿਹ ਸਾਕੀਯਾ ਜਾਮ ਸਬਜ਼ੇ ਮਰਾ ॥
बिदिह साकीया जाम सबज़े मरा ॥

(कविः कथयति) 'अहो साकि हरितचषकं देहि मे ।

ਕਿ ਸਰਬਸਤਹ ਮਨ ਗੰਜ ਬਖ਼ਸ਼ਮ ਤੁਰਾ ॥੪੩॥
कि सरबसतह मन गंज बक़शम तुरा ॥४३॥

'तथा विना कस्यापि उल्लङ्घनस्य, अहं अवगमनं प्राप्नोमि।'(43)

ਬਿਦਿਹ ਸਾਕੀਯਾ੧ ਸਾਗ਼ਰੇ ਸਬਜ਼ ਫ਼ਾਮ ॥
बिदिह साकीया१ साग़रे सबज़ फ़ाम ॥

'हरितपूर्णं च चषकं देहि (द्रवम्), .

ਕਿ ਖ਼ਸਮ ਅਫ਼ਕਨੋ ਵਕਤਹ ਸਤਸ਼ ਬ ਕਾਮ ॥੪੪॥੯॥
कि क़सम अफ़कनो वकतह सतश ब काम ॥४४॥९॥

'यत् शत्रून् नाशं करोति।'(44)(9)

ੴ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫ਼ਤਹ ॥
ੴ वाहिगुरू जी की फ़तह ॥

भगवान् एक एव विजयः सच्चे गुरोः |

ਗ਼ਫ਼ੂਰੋ ਗ਼ੁਨਹ ਬਖ਼ਸ਼ ਗ਼ਾਫ਼ਲ ਕੁਸ਼ ਅਸਤ ॥
ग़फ़ूरो ग़ुनह बक़श ग़ाफ़ल कुश असत ॥

त्वं परोपकारी पापक्षमा विनाशकः ।

ਜਹਾ ਰਾ ਤੁਈਂ ਬਸਤੁ ਈਂ ਬੰਦੁਬਸਤ ॥੧॥
जहा रा तुईं बसतु ईं बंदुबसत ॥१॥

यदस्ति विश्वे, तत् सर्वं तव सृष्टिः।(1)

ਨ ਪਿਸਰੋ ਨ ਮਾਦਰ ਬਿਰਾਦਰ ਪਿਦਰ ॥
न पिसरो न मादर बिरादर पिदर ॥

न त्वं पुत्रान् न च भ्रातृभ्यः अनुग्रहं करोषि ।

ਨ ਦਾਮਾਦੁ ਦੁਸ਼ਮਨ ਨ ਯਾਰੇ ਦਿਗਰ ॥੨॥
न दामादु दुशमन न यारे दिगर ॥२॥

न जामाता, न शत्रवः, न मित्राणि,(2)

ਸ਼ੁਨੀਦਮ ਸੁਖ਼ਨ ਸ਼ਾਹਿ ਮਾਯੰਦਰਾ ॥
शुनीदम सुक़न शाहि मायंदरा ॥

मयिन्द्रराजस्य कथां शृणुत, २.

ਕਿ ਰੌਸ਼ਨ ਦਿਲੋ ਨਾਮ ਰੌਸ਼ਨ ਜ਼ਮਾ ॥੩॥
कि रौशन दिलो नाम रौशन ज़मा ॥३॥

यः ज्ञानी आसीत् सर्वलोकप्रसिद्धः।(3)

ਕਿ ਨਾਮਸ਼ ਵਜ਼ੀਰਸਤ ਸਾਹਿਬ ਸ਼ਊਰ ॥
कि नामश वज़ीरसत साहिब शऊर ॥

तस्य मन्त्री अतीव बुद्धिमान् व्यक्तिः आसीत् ।

ਕਿ ਸਾਹਿਬ ਦਿਮਾਗ਼ ਅਸਤ ਜ਼ਾਹਰ ਜ਼ਹੂਰ ॥੪॥
कि साहिब दिमाग़ असत ज़ाहर ज़हूर ॥४॥

यः अतीव चतुरः प्रभावशाली च आसीत्।(4)

ਕਿ ਪਿਸਰੇ ਅਜ਼ਾ ਬੂਦ ਰੌਸ਼ਨ ਜ਼ਮੀਰ ॥
कि पिसरे अज़ा बूद रौशन ज़मीर ॥

सः (मन्त्री?) पुत्रेण धन्यः आसीत्, यस्य चिन्तनं तार्किकम् अपि आसीत्,

ਕਿ ਹੁਸਨਲ ਜਮਾਲ ਅਸਤ ਸਾਹਿਬ ਅਮੀਰ ॥੫॥
कि हुसनल जमाल असत साहिब अमीर ॥५॥

न केवलं सुन्दरः, (तस्य पुत्रः) तेजस्वी गुणाः।(5)

ਕਿ ਰੌਸ਼ਨ ਦਿਲੇ ਸ਼ਾਹਿ ਓ ਨਾਮ ਬੂਦ ॥
कि रौशन दिले शाहि ओ नाम बूद ॥

सः साहसिकहृदयस्य व्यक्तिः इति प्रसिद्धः आसीत्,