श्री दसम् ग्रन्थः

पुटः - 1228


ਜਾ ਤੇ ਮੋਹਿ ਸਦਾ ਤੁਮ ਪਾਵਹੁ ॥
जा ते मोहि सदा तुम पावहु ॥

येन त्वं मां शाश्वतं प्राप्नोषि।

ਭੇਦ ਦੂਸਰੋ ਪੁਰਖ ਨ ਪਾਵੈ ॥
भेद दूसरो पुरख न पावै ॥

न कश्चित् अन्यः व्यक्तिः (अस्य) रहस्यं प्राप्नुयात् ।

ਲਹੈ ਨ ਸ੍ਵਾਨ ਨ ਭੂਸਨ ਆਵੈ ॥੨੧॥
लहै न स्वान न भूसन आवै ॥२१॥

श्वापदं न पश्यतु न च कूजतु आगच्छतु। २१.

ਰਾਨੀ ਸੁਨੀ ਬਾਤ ਐਸੀ ਜਬ ॥
रानी सुनी बात ऐसी जब ॥

यदा राज्ञी तादृशं श्रुत्वा ।

ਬਚਨ ਕਹਾ ਹਸਿ ਕਰਿ ਪਿਯ ਸੋ ਤਬ ॥
बचन कहा हसि करि पिय सो तब ॥

ततः प्रहसन् प्रेम्णा सह एवं वचनं वितरितवान्।

ਰੋਮ ਨਾਸ ਤੁਮ ਬਦਨ ਲਗਾਵਹੁ ॥
रोम नास तुम बदन लगावहु ॥

(सः अवदत्) भवता मुखस्य ('शरीरस्य') रोमान्सस्य प्रयोगः करणीयः।

ਸਕਲ ਨਾਰਿ ਕੋ ਭੇਸ ਬਨਾਵਹੁ ॥੨੨॥
सकल नारि को भेस बनावहु ॥२२॥

स्त्रीवेषं च सर्वं कुरुत। २२.

ਰੋਮਾਤਕ ਰਾਨਿਯਹਿ ਮੰਗਾਯੋ ॥
रोमातक रानियहि मंगायो ॥

रानी रोमान्सस्य आह्वानं कृतवती

ਤਾ ਕੇ ਬਦਨ ਸਾਥ ਲੈ ਲਾਯੋ ॥
ता के बदन साथ लै लायो ॥

गृहीत्वा च तस्य सर्वमुखे स्थापयति स्म।

ਸਭ ਹੀ ਕੇਸ ਦੂਰਿ ਜਬ ਭਏ ॥
सभ ही केस दूरि जब भए ॥

यदा सर्वे केशाः पतिताः (मुखस्य) ।

ਤਾ ਕਹ ਬਸਤ੍ਰ ਨਾਰਿ ਕੇ ਦਏ ॥੨੩॥
ता कह बसत्र नारि के दए ॥२३॥

अतः तस्मै स्त्रियाः वस्त्राणि दत्तानि। 23.

ਬੀਨਾ ਦਈ ਕੰਧ ਤਾ ਕੈ ਪਰ ॥
बीना दई कंध ता कै पर ॥

वीणा तस्य स्कन्धे स्थापिता आसीत्

ਸੁਨਨ ਨਮਿਤਿ ਰਾਖਿਯੋ ਤਾ ਕੌ ਘਰ ॥
सुनन नमिति राखियो ता कौ घर ॥

तथा च तं (सङ्गीतं) श्रोतुं गृहे एव स्थापयति स्म।

ਜਬ ਰਾਜਾ ਤਾ ਕੇ ਗ੍ਰਿਹ ਆਵੈ ॥
जब राजा ता के ग्रिह आवै ॥

यदा राजा तस्याः (राज्ञ्याः) गृहम् आगच्छति तदा ।

ਤਬ ਤੰਤ੍ਰੀ ਸੌ ਬੈਠਿ ਬਜਾਵੈ ॥੨੪॥
तब तंत्री सौ बैठि बजावै ॥२४॥

ततः सा उपविश्य तारं वादयति स्म । २४.

ਰਾਜ ਬੀਨ ਸੁਨਿ ਤ੍ਰਿਯ ਤਿਹ ਮਾਨੈ ॥
राज बीन सुनि त्रिय तिह मानै ॥

वीणाम् (तस्मात्) श्रुत्वा राजा तां स्त्रीत्वं मन्यते स्म

ਪੁਰਖ ਵਾਹਿ ਇਸਤ੍ਰੀ ਪਹਿਚਾਨੈ ॥
पुरख वाहि इसत्री पहिचानै ॥

तं च पुरुषं स्त्रीवत् मन्यताम्।

ਤਾ ਕੋ ਹੇਰਿ ਰੂਪ ਲਲਚਾਨਾ ॥
ता को हेरि रूप ललचाना ॥

तस्य रूपं दृष्ट्वा (राजा) प्रलोभितः

ਘਰ ਬਾਹਰ ਤਜਿ ਭਯੋ ਦਿਵਾਨਾ ॥੨੫॥
घर बाहर तजि भयो दिवाना ॥२५॥

गृहं च त्यक्त्वा (सः) उन्मत्तः अभवत्। 25.

ਇਕ ਦੂਤੀ ਤਬ ਰਾਇ ਬੁਲਾਇਸਿ ॥
इक दूती तब राइ बुलाइसि ॥

अथ राजा दूतं आहूतवान्

ਅਧਿਕ ਦਰਬ ਦੈ ਤਹਾ ਪਠਾਇਸਿ ॥
अधिक दरब दै तहा पठाइसि ॥

बहुधनेन च तस्मै प्रेषितम्।

ਜਬ ਰਾਨੀ ਐਸੇ ਸੁਨਿ ਪਾਈ ॥
जब रानी ऐसे सुनि पाई ॥

यदा राज्ञी तादृशं श्रुत्वा ।

ਬਚਨ ਕਹਾ ਤਾ ਸੋ ਮੁਸਕਾਈ ॥੨੬॥
बचन कहा ता सो मुसकाई ॥२६॥

अतः सा हसन् तं अवदत्। २६.

ਜਿਨਿ ਤੋ ਕੋ ਰਾਜਾ ਯਹ ਬਰੈ ॥
जिनि तो को राजा यह बरै ॥

अयं राजा भवन्तं आशीर्वादं ददातु

ਹਮ ਸੋ ਨੇਹੁ ਸਕਲ ਤਜਿ ਡਰੈ ॥
हम सो नेहु सकल तजि डरै ॥

सर्वं च स्नेहं मया सह त्यजतु।

ਮੈ ਅਪਨੇ ਸੰਗ ਲੈ ਤੁਹਿ ਸ੍ਵੈਹੋ ॥
मै अपने संग लै तुहि स्वैहो ॥

त्वां मया सह नेष्यति

ਚਿਤ ਕੇ ਸਕਲ ਸੋਕ ਕਹ ਖ੍ਵੈਹੋ ॥੨੭॥
चित के सकल सोक कह ख्वैहो ॥२७॥

चितस्य च सर्वदुःखानि हरयिष्यति। 27.

ਜੋ ਤਾ ਪਹਿ ਨ੍ਰਿਪ ਸਖੀ ਪਠਾਵੈ ॥
जो ता पहि न्रिप सखी पठावै ॥

तत्र (यदा) राजा सखीं प्रेषयति स्म

ਸੋ ਚਲਿ ਤੀਰ ਤਵਨ ਕੈ ਆਵੈ ॥
सो चलि तीर तवन कै आवै ॥

सा च तस्य समीपं गच्छति स्म।

ਰਾਨੀ ਕੇ ਸੰਗ ਸੋਤ ਨਿਹਾਰੈ ॥
रानी के संग सोत निहारै ॥

(तथा) राज्ञ्या सह सुप्तं दृष्ट्वा

ਇਹ ਬਿਧਿ ਨ੍ਰਿਪ ਸੋ ਜਾਇ ਉਚਾਰੈ ॥੨੮॥
इह बिधि न्रिप सो जाइ उचारै ॥२८॥

तथैव च सा नृपम् अवदत्। २८.

ਰਾਨੀ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਭੇਦ ਲਖ ਗਈ ॥
रानी न्रिपति भेद लख गई ॥

(राजः चिन्तितवान्) राज्ञी मम रहस्यं ज्ञातवती,

ਤਾ ਤੇ ਵਹਿ ਛੋਰਤ ਨਹਿ ਭਈ ॥
ता ते वहि छोरत नहि भई ॥

अतः सा (तम्) न त्यजति।

ਅਪਨੇ ਸੰਗ ਤਾਹਿ ਲੈ ਸੋਈ ॥
अपने संग ताहि लै सोई ॥

(अत एव) सा तस्य सह स्वपिति

ਹਮਰੋ ਦਾਵ ਨ ਲਾਗਤ ਕੋਈ ॥੨੯॥
हमरो दाव न लागत कोई ॥२९॥

मम च दावः नास्ति। २९.

ਜਬ ਇਹ ਭਾਤਿ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਸੁਨਿ ਪਾਵੈ ॥
जब इह भाति न्रिपति सुनि पावै ॥

यदा राजा एवं श्रुतवान्

ਤਹ ਤਿਹ ਆਪੁ ਬਿਲੋਕਨ ਆਵੈ ॥
तह तिह आपु बिलोकन आवै ॥

अतः सः तत्र आत्मानं द्रष्टुं आगच्छति।

ਤ੍ਰਿਯ ਸੋ ਸੋਤ ਜਾਰ ਕੋ ਹੇਰੈ ॥
त्रिय सो सोत जार को हेरै ॥

(यदा) सः (तस्य) मित्रं राज्ञ्या सह सुप्तं दृष्टवान्।

ਨਿਹਫਲ ਜਾਇ ਤਿਨੈ ਨਾਹਿ ਛੇਰੈ ॥੩੦॥
निहफल जाइ तिनै नाहि छेरै ॥३०॥

अतः सः तान् न चिडयति स्म (तस्य उद्यमः च) असफलः स्यात्। ३०.

ਮਾਥੋ ਧੁਨ੍ਰਯੋ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਸੌ ਕਹਿਯੋ ॥
माथो धुन्रयो न्रिपति सौ कहियो ॥

स राजा ललाटं कम्पयित्वा एवम् उक्तवान् (मनसि)।

ਹਮਰੋ ਭੇਦ ਰਾਨਿਯਹਿ ਲਹਿਯੋ ॥
हमरो भेद रानियहि लहियो ॥

सा राणी मम रहस्यं ज्ञातवती अस्ति।

ਤਾ ਤੇ ਯਾਹਿ ਸੰਗ ਲੈ ਸੋਈ ॥
ता ते याहि संग लै सोई ॥

अतः अहं तया सह सुप्तवान्

ਮੇਰੀ ਘਾਤ ਨ ਲਾਗਤ ਕੋਈ ॥੩੧॥
मेरी घात न लागत कोई ॥३१॥

मम च रुचिः नास्ति। ३१.

ਉਨ ਰਾਨੀ ਐਸੋ ਤਬ ਕੀਯੋ ॥
उन रानी ऐसो तब कीयो ॥

सा राज्ञी तदा एवम् अकरोत्

ਭੇਦ ਭਾਖਿ ਸਖਯਿਨ ਸਭ ਦੀਯੋ ॥
भेद भाखि सखयिन सभ दीयो ॥

सर्वदासीभ्यः च रहस्यं व्याख्यातवान्

ਜੋ ਇਹ ਸੋਤ ਅਨਤ ਨ੍ਰਿਪ ਪਾਵੈ ॥
जो इह सोत अनत न्रिप पावै ॥

यत् यदि राजा अन्यत्र सुप्तं द्रक्ष्यति

ਪਕਰਿ ਭੋਗਬੇ ਕਾਜ ਮੰਗਾਵੈ ॥੩੨॥
पकरि भोगबे काज मंगावै ॥३२॥

ततः सः भोगं याचयिष्यति। ३२.

ਮੈ ਸੋਵਤ ਤਾ ਤੇ ਇਹ ਸੰਗਾ ॥
मै सोवत ता ते इह संगा ॥

अतः अहं तया सह