सर्वे (रामचन्द्रस्य) पादाः आगताः
रामः सर्वं दर्शनं दृष्टवान्।६२७।
(ते) पृथिव्यां तत्र तत्र शयिताः आसन्।
राज्ञीः पृथिव्यां आवर्त्य रोदनं विलपं च विविधैः
क्षिप्य तस्याः असुन्दरकेशान् क्षिप्तवान्,
केशवस्त्राणि आकृष्य रुदन्ति क्रन्दन्ति च विविधैः ॥६२८॥
सुन्दरं कवचं विदारयन्ति स्म,
ते वस्त्रं विदारयितुं प्रवृत्ताः, शिरसि रजः स्थापयित्वा
अचिरेणैव ते शोकेन दन्तं खनन्तः भूमौ शयिताः आसन्
अतिदुःखेन रुदन्ति स्म, क्षिप्य, आवर्त्य च।६२९।
रसावल स्तन्जा
यदा (ते) रामं दृष्टवन्तः
अथ बृहद्रूपं ज्ञातम् ।
सर्वाणि राज्ञी शिरः
रामं रम्यं दृष्ट्वा सर्वे शिरसा प्रणिपत्य तस्य पुरतः स्थिताः।630।
रामरूपं दृष्ट्वा मुग्धः ।
रामस्य सौन्दर्यं दृष्ट्वा मुग्धाः अभवन्
तस्मै (विभीषण) (राम) (दद) लंका।
चतुर्भिः पक्षैः रामविषये चर्चा अभवत् ते सर्वे रामं लङ्काराज्यं दत्तवन्तः यथा करदाता अधिकारेण सह करं निर्धारयति।६३१।
(राम) प्रसाददृष्ट्या सिक्तः अभवत्
रामः प्रसादपूर्णाक्षिणः प्रणामम् अकरोत् |
तेभ्यः जलम् एवं प्रवहति स्म
तं दृष्ट्वा हर्षाश्रुः जननेत्रेभ्यः मेघाद् वर्षा इव प्रवहति स्म।६३२।
दृष्ट्वा (रामं) स्त्रियः प्रसन्नाः अभवन् ।
कामबाणेन प्रहृतः, २.
रामरूपेण विद्धः।
काममोहिता स्त्री रामं दृष्ट्वा हर्षिता भूत्वा ते सर्वे धर्मनिवासे रामे एव तादात्म्यं समाप्तवन्तः। ६३३ इति ।
(राज्ञीः स्वप्रभोः प्रेम्णः त्यक्तवन्तः।
रामः (तेषां) मनसि निमग्नः अस्ति।
(अतः नेत्राणि संयोजयन्ति स्म
ते सर्वे रामे मनः लीनाः भर्तृप्रेमं त्यक्त्वा तं प्रति दृढतया पश्यन्तः परस्परं वार्तालापं कर्तुं प्रवृत्ताः।६३४।
रामचन्द्रः उत्तमः, २.
रामः सीताेश्वरः मनोहरः मनोहरः |
मनश्च एवं (हृतं) दूरम्, .
चौर इव चेतनचित्तं हरति ॥६३५॥
(मन्दोदरी अन्य राज्ञी उवाच-) सर्वे गत्वा (श्रीरामस्य पादयोः) उपविशन्तु।
रावणपत्न्यः सर्वाः भर्तुः शोकं त्यक्त्वा रामपादस्पर्शं कर्तुं कथिताः
(एतत् श्रुत्वा) सर्वे स्त्रियः धावन्तः आगताः
अग्रे आगत्य सर्वे तस्य पादयोः पतिताः।६३६।
सः रामं महारूपवान् इति जानाति स्म
तेषां भावनां ज्ञात्वा सुन्दरतमः रामः
(श्रीरामरूपः) तस्य मनः एवं विदारयत्,
सर्वेषां मनसि समाहितः सर्वे छायावत् तं अनुसृत्य।।६३७।।
(रामचन्द्र) स्वर्णरूपा दृश्यन्ते
रामः स्वर्णवर्णेन तेभ्यः सर्वराजराज इव
सर्वे (स्वस्य) वर्णेन रञ्जिताः भवन्ति
सर्वेषां चक्षुषः प्रेम्णा रञ्जिताः देवाः च तं दृष्ट्वा आकाशात्।६३८।
यः एकदा