मुनिं जित्वा सा नारी क्लेशान् निर्मूलयति स्म ।
सप्तबालकान् षट् कन्याश्च प्रसवन्नित्यप्रणयेन ।
ततः सा वने-जीवनं त्यक्त्वा आगत्य नगरे निवासं कर्तुं निश्चितवती।(20)
'शृणु मम मुने, एकं सुन्दरं वनम् अस्ति, तत्र गत्वा प्रेमं कुर्मः।'
फलानि फलानि च बहु सन्ति, जमुना नदीतीरे स्थितम् अस्ति ।
एतत् वने परित्यज्य भवन्तः तत्र गन्तव्यम् यतः तत् बहु अधिकं मनोहरम् अस्ति ।
तत्र गत्वा कामदेवस्य अहङ्कारं कृत्वा प्रेम्णा विदारयिष्यामः।(21)
यावन्तः तस्मिन् देशे बन्साः आसन्, सा महिला तान् सर्वान् योगीं दर्शयति स्म।
(सा स्त्री) पोट्लीतः कङ्कणकुण्डलादिभरणानि निष्कास्य (योगिने!) दत्तवती।
तान् दृष्ट्वा मुग्धो मुनिः सर्वान् योगस्य युक्तिं विस्मृतवान् ।
न कश्चित् तस्मै ज्ञानं पाठितवान्, मुनिः स्वगृहम् आगतः। २२.
दोहिरा
सा तेषां सप्तकन्यान् अग्रे गन्तुं पृष्टवती, अङ्के त्रीन् पुत्रान् चिनोति स्म ।
पुत्रद्वयं स्वस्कन्धेषु गृहीत्वा शेषौ ऋषिं चकार सा ॥२३॥
तोतक छन्द
पुरे यदा ऋषेः आह्वानं श्रुत्वा जनैः |
तस्यागमनं श्रुत्वा सर्वे पूजयितुं प्रजाः ।
सर्वे समानरूपेण प्रसन्नाः सन्ति
ते सर्वे आनन्दं अनुभवन्ति स्म, न कश्चित् वृद्धः, न च युवानः पृष्ठतः स्थितवन्तः।(24)
सर्वेषां हस्तेषु केसरपुष्पाणि सन्ति
ते सर्वे पुष्पैः मुनिं स्वागतं कृत्वा, कुङ्कुमं च सिञ्चन्ति स्म।
एवं दृष्ट्वा मुनिः प्रसन्नः अभवत्
ऋषिः प्रसादितः, वर्षा सावनमासे इव प्रवहति स्म ।(२५}
दोहिरा
वर्षया सह जनाः महतीं उपशमं अनुभवन्ति स्म,
दुर्भिक्षं च प्रचुरताकाले परिणतम्।(26)
तोतक छन्द
(तत्र) प्रचण्डवृष्टिमात्रेण (सर्वत्र जलम् आसीत्)।
यदा चिरकालं यावत् अविरामवृष्टिः भवति स्म तदा जनानां मनः आशङ्कया पूरितम् आसीत् ।
यावद् ऋषिराजाः गृहात् (पुरस्य) न गच्छन्ति।
कदाचित् तत् कदापि न निवर्तते यावत् मुनिः तत्र निवसति, तेषां गृहाणि भूमौ विघटितानि भवेयुः।(27)
(राजा) तदा तां स्त्रियं आहूतवान्
तदा वेश्याम् आहूय अर्धं सार्वभौमत्वं प्राप्तवन्तः।
अथ तं मुनिं गृहाण (अत्र) इति अवदत्।
मुनिम् अपहृत्य नगरवासिनां चिन्ता निवारयितुं प्रार्थितवन्तः ।(२८) ।
सवैय्य
अथ सा स्त्रिया मुनिं पृष्टवती - 'त्वं स्त्रीनिर्देशानुसारं जीवनं यापयसि, ईश्वरं कदापि न ध्यायसि' इति
'अधुना त्वं वेदवाक्यमपि त्यक्त्वा भूमौ भारः अभवसि।'
'संयमं त्यक्त्वा गुञ्जसे कालस्य मृत्युदेवस्य भयं त्यक्तवान्।'
'वनं परित्यज्य नगरं परिभ्रमन् त्वं स्वस्य आदरस्य अपमानं करोषि।'(२९)
दोहिरा
एतादृशं पोपत्वं श्रुत्वा सः चिन्तितवान् ।
सद्यः च नगरं त्यक्त्वा वनं प्रति प्रस्थितवान्।(30)
प्रथमं सा तं आनयत्, वर्षाम् अपि प्रवहति स्म,
अथ राज्यार्धं दातुं रजं कृतवान्।(31)
अर्धक्षेत्रार्थं सा ऋषिपूजनं विध्वंसितवती ।
तृप्ता च सा तस्मै बहुमुल्लाहं दत्तवती।(32)(1)
114तमः दृष्टान्तः शुभच्रितरराजस्य च मन्त्रिणः च वार्तालापः, आशीर्वादेन सम्पन्नः। (११४)(२२३७) २.